سرزنش و خشم اسرائیل علیه ترامپ به‌خاطر توافق «بدتر از اوباما» با ایران

ناصره – القدس العربی: پس از افشای یادداشت تفاهم میان واشنگتن و تهران، هم‌زمان با سالگرد جنگ آمریکا و اسرائیل، در روزهایی مانند سال ۲۰۲۵، موجی از خشم و سرزنش در اسرائیل علیه آمریکا و ایران شکل گرفت. وب‌سایت روزنامه یدیعوت آحرونوت به نقل از یک مقام اسرائیلی اعلام کرد که «ترامپ، اسرائیل را فریب داد» و توافق در حال شکل‌گیری را «از دید ما فاجعه‌بار» توصیف کرد. مقام اسرائیلی دیگری نیز افزود: «توافق در حال ظهور بسیار بد به نظر می‌رسد و با هیچ‌یک از اصولی که در آغاز جنگ درباره آن صحبت کردیم، مطابقت ندارد.»
این خشم در اسرائیل با وجود تلاش‌های ترامپ برای شفاف‌سازی و ادعای نادقیق بودن اطلاعات فاش‌شده ادامه یافت و او ایران را به «دروغ‌گویی و عدم صداقت» متهم کرد. در همین حال، یک مقام ارشد دولت آمریکا تأکید کرد که برنامه هسته‌ای ایران برچیده خواهد شد و وجوه مسدودشده تا زمان پایبندی تهران آزاد نخواهد شد. او افزود که تنگه هرمز به روی کشتیرانی باز خواهد شد و ایران تأمین مالی فعالیت‌های تروریستی را متوقف می‌کند.
با این حال، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در پیامی نوشت: «یادداشت تفاهم هرگز به مرحله اجرا نزدیک نشده و تا زمانی که تدوین آن کامل نشود، رسانه‌ها باید از گمانه‌زنی درباره محتوای آن خودداری کنند. جزئیات را بعداً ارائه خواهیم کرد.»
یک منبع سوم اسرائیلی حتی پیش از اظهارات ترامپ مدعی شد: «اولاً مشخص نیست توافقی وجود داشته باشد و ثانیاً اگر هم باشد، فرضیه غالب در منطقه این است که توافق تحت فشار ایران و امتیازدهی آمریکا امضا شده، نه برعکس. بنابراین هر توافقی – دست‌کم در کوتاه‌مدت – شکست‌خورده تلقی خواهد شد. من هم درباره امضای هر توافقی و هم درباره پایداری بلندمدت آن تردید دارم.»
او ادامه داد: «به نظر من ایران احساس می‌کند می‌تواند با زور به اهدافش برسد و در آینده نزدیک از این دستاوردها علیه همسایگان و علیه ما استفاده خواهد کرد. آزمون واقعی توافق، یا حداقل حداقلِ لازم برای حفظ اعتبار غرب، استخراج و نابودی اورانیوم است. اگر این اتفاق نیفتد، نگرانی‌ها درباره یک توافق بد به واقعیت تبدیل می‌شود.»
وی افزود «مهم است که کل این توافق زیر سؤال برود، زیرا ما فقط نیمی از اطلاعات را داریم. اظهارات ترامپ و ایرانی‌ها عمداً ابهام زیادی باقی می‌گذارد تا هر طرف بتواند توافق را در داخل کشور خود به‌عنوان یک موفقیت معرفی کند: ایرانی‌ها خواهند گفت تا آخرین لحظه جنگیدیم و بر اصول خود ایستادیم؛ ترامپ خواهد گفت آنها را تحت فشار گذاشتم و تسلیم شدند. هر طرف روایت خود را دارد.»
با وجود واکنش آرام دفتر نخست‌وزیر اسرائیل، تل‌آویو همچنان معتقد است توافق برخلاف اصولی است که در آغاز عملیات نظامی در اواخر فوریه مطرح شد؛ از جمله اینکه هیچ اشاره‌ای به تغییر رژیم نشده و برخی موضوعات خارج از محدوده توافق باقی مانده است.
خطرات هسته‌ای
منابع متعدد اسرائیلی باور دارند که موضوع موشک‌های بالستیک از یادداشت تفاهم حذف شده، زیرا ترامپ آن را تهدیدی وجودی برای اسرائیل نمی‌داند و حتی به نتانیاهو گفته است: «هیچ‌کس در کشور شما کشته نشد، پس جنگ را پایان دهید.» از نگاه اسرائیل، موضوع اصلی توافق، پرونده هسته‌ای ایران است که ابعاد مختلفی دارد؛ زیرا صرفاً خروج مواد ۶۰ درصد غنی‌شده کافی نیست.
در اسرائیل این پرسش‌ها مطرح است: آیا ایران واقعاً مسیر دستیابی به سلاح هسته‌ای را متوقف خواهد کرد؟ آیا سازوکاری برای نظارت بر تأسیسات و فعالیت‌های علمی وجود خواهد داشت؟
به گفته این محافل، ایران سابقه فعالیت مخفیانه دارد و می‌تواند در نقاط دیگر نیز چنین کند. همچنین روسیه و چین متحدان نزدیک ایران هستند و ممکن است همکاری‌های هسته‌ای به روسیه منتقل شود.
این منابع می‌گویند: «از دید اسرائیل، این وضعیت نوعی شکست و تسلیم است. شاید توافق برای آمریکا خوب باشد، زیرا ترامپ می‌تواند ادعا کند که برای پانزده سال آینده صلح خریده است. اما تفاوت این توافق با توافق اوباما چیست؟ توافقی که نتانیاهو آن را راهی برای دستیابی ایران به بمب می‌دانست؟»
توافق اوباما
کانال ۱۲ اسرائیل یادآوری کرد که نتانیاهو پیش‌تر گفته بود: «تا زمانی که من نخست‌وزیر هستم، ایران سلاح هسته‌ای نخواهد داشت. من و ترامپ در این موضوع کاملاً هم‌نظر هستیم.» اما این شبکه افزود: «با وجود این اظهارات، اکنون بسیاری در اسرائیل معتقدند جنگ نه‌تنها وضعیت ما را بهبود نبخشید، بلکه از نظر استراتژیک آن را بدتر کرد، زیرا به ایران احساس قدرت و امنیتی داد که پیش از این نداشت.»
کانال ۱۲ نتیجه گرفت: «توافقی که در حال شکل‌گیری است، فاصله زیادی با وعده‌های نتانیاهو و ترامپ دارد. موضوعاتی مانند موشک‌ها و نیروهای نیابتی اصلاً مطرح نشده‌اند. بدتر از همه اینکه ایران از موضع قدرت وارد توافق می‌شود. شاید لازم باشد از اوباما عذرخواهی کرد، زیرا توافق او با ایران بهتر از توافقی است که اکنون ترامپ دنبال می‌کند.»
واقعیت خاورمیانه
ایتان گلبوع، پژوهشگر اسرائیلی متخصص در امور آمریکا، در گفت‌وگو با رادیو رسمی عبری گفت: «ترامپ معتقد است در جنگ پیروز شده و نمی‌فهمد چرا ایرانی‌ها با وجود حملات، طرح صلح او را نپذیرفتند.» او درباره لبنان افزود: «ما شاهد سیاستی گیج‌کننده از سوی آمریکا بودیم. در حالی که درگیری‌ها ادامه داشت، مذاکراتی میان هیئت‌های لبنانی و اسرائیلی در واشنگتن جریان داشت و موفقیت ایران در ایجاد مصونیت برای حومه بیروت، موجب تشدید تنش در جبهه شمالی شد.»
او در جمع‌بندی گفت: «نتانیاهو معتقد بود جنگ هنوز تمام نشده، اما ترامپ تحت فشارهای داخلی و خارجی به‌دنبال توقف آن بود. پس از بستن تنگه هرمز و فشار بر ایران، ترامپ همچنان با ملاحظات داخلی و مناسبت‌های سیاسی روبه‌رو بود. واقعیت خاورمیانه مطابق خواسته‌ها و رؤیاهای ترامپ پیش نمی‌رود و باید انتظار داشت او طی چند روز آینده جنگ را در همه جبهه‌ها پایان دهد.»