بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

یکشنبه ۲۶ام خرداد ۱۳۹۸

مقاله غریب جواد طباطبایی درباره مرحوم سید جمال الدین اسدآبادی

خوشمزه اینجاست که بیشتر مقاله به شرح زندگی سید اختصاص یافته و نه آثار و افکار او و غالبا به مهمترین منابع زندگی وی و تحقیقات مختلف و پر شمار به زبان های عربی و اروپایی درباره او جز چند نوشته درجه چندم مراجعه نشده است. این مقاله باید از نو تحریر شود...

شنبه ۲۸ام اردیبهشت ۱۳۹۸

قرائت انسانی از دین

متأسفانه در جامعۀ ما قرائت غیر انسانی از دین زمینه‌های زیادی دارد و گرفتاری‌های بی شمار اجتماعی و سیاسی ما اکنون بیش از هر چیز معلول قرائت غیر انسانی از دین است. می‌دانم که کسانی می‌گویند قرائت انسانی از دین مطرح کردن انسان در برابر خدا و نفی الوهیت و ربوبیت او است، این‌ها توجه به این حقیقت ندارند که انسان به هر صورت که در بارۀ خدا و صفات خدا سخن بگوید جز با مفاهیم انسانی نخواهد توانست سخن بگوید.

جمعه ۲۰ام اردیبهشت ۱۳۹۸ معرفی کتاب

“اسلام، دموکراسی و سکولاریسم”

منحصر بفرد بودن تحولات تونس در مقایسه با سایر کشورهای مطنقه به خصوص شمال آفریقا و خاورمیانه و رفتار متمایز اسلام گرایان در آن کشور با همتایان شان در کشورهای دیگر انگیزه اصلی نویسنده برای نگارش کتاب "اسلام، سکولاریسم و دموکراسی" (مجموعه گفتارها و نوشتارهای راشد غنوشی رهبر حزب النهضه تونس" بوده است. این کتاب با تالیف نوژن اعتضادالسلطنه روزنامه نگار و دانش آموخته علوم سیاسی توسط انتشارات چاپخش منتشر شده و مجموعه مصاحبه های تازه تر غنوشی (به خصوص پس از بهارعربی) را در بر می گیرد و سعی شده تا در آن علاوه بر سیر تحول فکری راشد غنوشی در از دوران جوانی تا میانسالی و کهنسالی به رویکرد فعلی و پیشین او درباره سه مولفه اسلام، دموکراسی و سکولاریسم و موضوعات مرتبطی چون نسبت مذهب و سیاست، نقش زنان در اجتماع و سیاست، نحوه تعامل با رقبای سیاسی تا حد ممکن با نگاهی بیطرفانه پرداخته شود.

جمعه ۱۳ام اردیبهشت ۱۳۹۸

بسوی صلح، ضرورت پاکسازی درونی

یکی از بازیگران مطرح این سوره ک تفکیک شده است و بارها در سوره آنها صحبت شده است مخلفین می‌باشند. مخلفون جمع "مخلف" و به معنای واپس مانده و عدول کننده از جهاد است کسانیکه در شهری مانند و همراه کوچ‌کنندگان نمی‌روند.علت تفکیک آنها و جدا کردن از مؤمنین، مشرکین، منافقین و کافرین مهم است. زیرا در این سوره اهمیت زیادی به حرکتی که به صلح حدیبیه رسید می‌دهدو بعلاوه این مخالفان در مجموعه اقشار مختلف وجود داشته ‌اند. ولی دلایل و انگیزه‌های متفاوت در جنگ شرکت نمی‌کردند.

یکشنبه ۸ام اردیبهشت ۱۳۹۸

مقابله با فرا ناسیونالیسم و واپسگرایی بین المللی

امروز ما شاهد ظهور نازیسم نیستیم اما ما بوضوح شاهد گسترش جنبشی شبیه به آن هستیم که طرفداران آن از جمله کارگزار این جنبش استیو باننون (Steve Bannon) آنرا فرا ناسیونالیسم (ultranationalism) و واپسگری بین المللی (reactionary international) نام نهاده اند.

جمعه ۳۰ام فروردین ۱۳۹۸ تأویلي دیگر ازسه داستان درهم تنیده در سوره‌ي کهف

از کهف‌ تا موسی و ذوالقرنین!

نور و ظلمت، سوي راست و سوي چپ، ملکوت و مُلک، خير و شر، طلوع و غروب، اهورمزدا و اهريمن، روح و نفس، همه چيزهايي دوگانه (قرنين) هستند که در سرزمين وجود هر مخاطبي هم يافت مي‌شوند.و پيوندگاه دو دريا شايد همان جايي باشد که ريشه‌هاي اين دو قلمرو عالم خلق و عالم امر را در پيوند با هم نشان مي‌دهد.

شنبه ۲۴ام فروردین ۱۳۹۸ کنکاشی در خلقت انسان در بیان قرآن

گذر از ابلیس ، قیامت اول ‌

از شگفتیهای بیان قرآن در بحث خلقت انسان یکی هم این است که در مجموعه ی این همه آیات که در طول سالهای مختلف نازل شده، هرگز واژه ی الله بکار نرفته است. منظور در بیان متن ماجراست که مسلما از زمان گذشته ی نامشخص حکایت می کند، نه مقدمات و مؤخرات. در عوض همه جا و هر بار از واژه ی « رب » استفاده شده است. دلیل مشخص آن از دید نگارنده این است که چون از زمان و زمانه ای سخن می گوید که انسان هنوز ذهن سازمان یافته و اندیشه ی منسجمی نداشت و از همه مهمتر اینکه به دلیل نداشتن تبیین خاصی از جهان و انسان و نداشتن تفکرات فلسفی و انتزاعی، هنوز واژه ی الله نمی توانست وجود خارجی داشته باشد.

پنج شنبه ۱۵ام فروردین ۱۳۹۸

بعثت چگونه انقلابی است؟

اما معنای فعلی «بعثت» در عصر ما و در حوزۀ فرهنگ و تمدن اسلامی، اهتمام به نوعی نهضتِ تجدید تولد و نوزایی (رنسانس) است. سرزمینهای اسلامی پس از چند سده رخوت، بیش از پیش نیازمند چنین نوزایی‌ای هستند که جز از راه لایروبی، زنگارزدایی و ساختار شکنیِ «علوم و معارف» اسلامی نمی‌توان به جاری شدن سرچشمه‌های «کتاب و سنّت» چشم امید داشت.

پنج شنبه ۸ام فروردین ۱۳۹۸

سیل، تقدیر یا تدبیرِ ما؟!

آن روز که مطهری رابطه علم و ایمان را بحث میکرد، میگفت: علم در برابر هجوم بیماریها و سیلها و زلزله ها ایمنی میدهد و ایمان در برابر اضطرابها و تنهائیها و پوچ انگاریها. ولی امروز ما با جمعی مواجهیم که میخواهند ایمان را جایگزین علم کنند و در حالی که خود بهره لازم را از علم ندارند، فرصت را از اهل دانش سلب میکنند و به نظر کارشناسی آنان وقعی نمی نهند . شگفت آور است که هنوز هم آثار نزاع علم و ایمان دیده میشود.

چهارشنبه ۲۹ام اسفند ۱۳۹۷

دورنمای اتوپیایی در تلاطم‌های ناگزیر جهان

شریعتی خود به خوبی به این پرسش پاسخ داده ‌است. او اندیشمندی انقلابی بود و در چهارچوبه‌های هیچ نظم بوروکراتیکی نمی‌گنجید. اندیشه او نوعی قیام بود علیه هرگونه جهان عارضی، تحمیلی و تکراری. مقابله‌ای بود با عسرتِ خسته‌کننده و بی‌نشاطِ ابتذال. می‌گفت برای "برون‌شد" از این یکپارچگیِ خفه‌کننده چاره‌ای جز"نه" گفتن به تمامیتِ همه آنچه ما را بی‌پروا احاطه کرده ‌است نداریم؛ و این که گفت برای همه اینها باید "قرارگاه‌مان" را در "جهان" دگرگون کنیم، به این معنا بود که چشم‌اندازی از جهانی دیگر را می‌دید که خود در آن زندگی می‌کرد. به این معنا او یک ‌روشنفکر دانشگاهی معمولی نبود. شریعتی پیوندی یافته بود با بنیان‌هایی که همه متفکران بزرگ ادراکی از آن به دست آورده‌ بودند و به گونه‌ای نقشی دوران‌ساز داشتند. دورنماهای اتوپیایی را با مهندسی‌های اجتماعی نباید یکسان گرفت.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.