بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

پنج شنبه ۹ام دی ۱۳۹۵

امام صدر بدون نفی «دیگری» به رسمیت شناخته شدن شیعه را می‌خواست

تمام روش‌ها و شیوه‌های امام صدر به درد جامعه امروز ما می‌خورد. وی در دهه 70 میلادی در بین آن همه تضاد در جامعه لبنان تعادل را برقرار کرد. جامعه امروز ما دچار همه آن تضادهاست. ما زمانی به تعادل خواهیم رسید که این نکته را درک کنیم که امام صدر بدون نفی «دیگری» به رسمیت شناخته شدن شیعه را می‌خواست. بنابراین با امام صدر می‌توان هنوز امیدوار بود که ساختن جهان دیگر غیرممکن نیست.

سه شنبه ۷ام دی ۱۳۹۵

چرا مراجع تقلید را به مناظره طلبیدم و چرا آنان نیامدند؟

آنها شأنشان را اجل از این می‌دانند که مستقیما در مناظره‌ای با دیگران روبرو بنشینند. پاسخ این دلیل این است که مگر آنها خودشان را شاگرد امام صادق (ع) و امام رضا (ع) نمی‌دانند؟ آن دو حضرت مستقیما با دیگران به مناظره می‌نشستند و این از مسلمات تاریخ تفکر شیعه است آیا آقایان شأن خودشان را بالاتر از امامان شیعه می‌دانند؟

یکشنبه ۵ام دی ۱۳۹۵

از کلمه الله تا احمد و کلام الله

حداقل سه گروه در مورد پیامبر اسلام زیاده روی‌هایی کرده اند: یکی شیعیان غالی که برای بالابردن شأن ائمه اهل بیت بناچار اموری به پیامبر نسبت داده اند. گروه دوم جمعی از عرفا که با خوانشی ذوقی و اختراع «حقیقت محمدیه» فرهنگی مستقل از کتاب و سنت برپا کرده اند. گروه سوم جمعی از روشنفکران محترم معاصر هستند که به قصدِ خیر «مدرن کردن اسلام» ملغمه ای ساخته اند، از قبیل اینکه «وحی تابع شخصیت محمد» بوده و با فراز و فرود شخصیت او تغییر می کرده، یا آیات قرآن «تفسیر» محمد بن عبدالله از جهان است، یا آیات قرآن چیزی جز «رؤیاهای رسولانه» یا شبه رؤیا نیست، یا آیات قرآن «تأویل» رؤیاهای محمد بن عبدالله است. وقت آن رسیده است که صفوف فکری در تفکر اسلامی معاصر به شکل شفاف از هم متمایز شود. نواندیشانی که سقف اصلاح را «فکر دینی و علوم اسلامی» – که تماما بشری است – می دانند، از روشنفکرانی که «اصل اسلام» – کتاب و سنت معتبر – را هم مشمول اصلاح می دانند و نقد قرآن را نصب العین خود کرده اند.

سه شنبه ۳۰ام آذر ۱۳۹۵

آیت الله منتظری و ضرورت استقلال حوزه ها از قدرت سیاسی

عزل مراجع و نصب آنها با اعلام اسامي 7تن از مراجع جايزالتقليد از سوي جامعه مدرسين قم ، آغاز روند ي در تبديل نهاد مرجعيت شيعه از نهادي مردمي به نهادي حكومتي بود و ضربه اي كاري به استقلال حوزه ها و جايگاه آنها در نزد افكار عمومي زد. وقتي جامعه مدرسين مرجع اعلمي چون زنده ياد آيت الله منتظري را كه استاد بسياري از مدرسين بوده،صاحب صلاحيت براي مرجعيت اعلام نمي نمايد اما افرادي را كه در حكم شاگرد ايشان هستند در فهرست هفت نفره مي گنجاند تو خود حديث مفصل از اولويت قدرت بر حقيقت را بايد بخواني.

پنج شنبه ۲۵ام آذر ۱۳۹۵

اصلاح دینی یا انقلاب در دین ،عرفان محفلی

با توجه به این گرایش که حکومت دینی عامل اصلی آن است جامعه ما به چه نیاز دارد؟آیا این نوع برخورد که در عمل عرفان فردی و در نهایت عرفان محفلی را ترویج می کند می تواند در جامعه ای که حکومت دینی دارد و با فقه به صورت تمام قد در گیر است راه حل مناسبی باشد. به نظر می رسد که روشنفکران دینی یا هر نامی دیگر که بنامیم صورت مسئله را به شکل انقلاب پاک کرده اند در حالیکه جامعه ما نیاز به مسائل مصداقی دارد.

چهارشنبه ۲۴ام آذر ۱۳۹۵ تاملي در مهجوريت رهيافت اصلاحي آخوند خراساني

راه ناتمام

جريان محافظه‌كاري كه با نظام فكري و معرفتي رايج درحوزه نجف همسو بود با مرگ آخوند خراساني ميدان را بي‌رقيب ديد و نهاد مرجعيت را نيز به تصرف خود در آورد. سيدكاظم يزدي كه از آغاز با مشروطه خواهان در گير بود و از پشتيبانان نظام استبدادي قلمداد مي‌شد از نظر علمي و وزانت حوزوي ياراي رقابت با آخوند را نداشت. آقا نجفي قوچاني در خاطرات خود ضعف‌هاي آشكار او در كتاب عروه الوثقي را گواه درستي اين ادعا مي‌داند و بر عزم خود بر نقد جدي اين اثر در راستاي نشان دادن نارسايي‌هاي آن تاكيد مي‌كند. با وجود اين همسويي او با جريان محافظه‌كاري سبب شد تا وي به عنوان رقيب بلا منازع مرجعيت قلمداد شود و بر اين كرسي تكيه زند. بر حسب تعبير گزارش شده از مجتهد تبريزي« دخالت آخوند در مشروطيت يك امر محال را ممكن ساخت و آن مرجعيت آقاي سيد محمد كاظم يزدي بود.»

شنبه ۲۰ام آذر ۱۳۹۵ بررسی کتاب «روابط ایران و ترکیه» اثر کاوه بیات

روایت ایرانی روابط ایران و ترکیه در سال‌های ۱۲۹۷تا ۱۳۰۲

کاوه بیات در کتاب نشان می‌دهد که با ظهور رضاشاه رویکرد حاکم بر روابط ایران و ترکیه یعنی مدیریت موضوع در وزارت خارجه با مناسبات تازه‌ای روبرو شده و نظامیان و دربار جانشین وزارت خارجه و نهادهای مسئول دیگر شده بودند از جمله انعقاد عهدنامه جدید میان ایران و ترکیه آن‌هم سه روز پیش از تاج‌گذاری رضاشاه در شرایطی که نه سفیر ایران در آنکارا و نه وزارت خارجه تا دقایقی پیش از انعقاد آن از محتوا و یا وجود آن بی اطلاع بودند

پنج شنبه ۱۸ام آذر ۱۳۹۵

ما دین اهریمنی نداریم

برای سازندگی کردن باید اهورائی بود. نه دین زردشت و نه مسیحیت و نه اسلام هیچ کدام در اصل اهریمنی و شیطانی نبوده اند. زردشتیها دو گانه پرست نبودند. ایمان آنان به اهورا مزدا بود، به عشق و مهربانی و پاکی، ایمان مسیحیان اولیه هم به عشق بود و مهربانی و پاکی، و ایمان مسلمانان هم به عشق بود و مهربانی و پاکی. ما اصلا دین اهریمنی نداریم.

چهارشنبه ۱۷ام آذر ۱۳۹۵

در دفاع از روشنفکری دینی

نکته دیگر اینکه سکولاریسم سیاسی که مورد تایید روشنفکران دینی است، قائل به تفکیک میان امر دین با امر حکومت است نه با امور اجتماعی. به عبارت دیگر در نگاه روشنفکران دینی، حضور دین در سطح جامعه هم مطلوب است و هم ممکن. دین می تواند پشتوانه اخلاق اجتماعی و عامل انسجام جامعه باشد. روشنفکران دینی برخلاف فرموده جناب گنجی تنها قائل به سکولاریسم سیاسی به معنای تفکیک میان امر دین و امر حکومت بوده و حضور دین در عرصه اجتماع را امری ضروری و مبارک میدانند.

یکشنبه ۱۴ام آذر ۱۳۹۵ چرایی عدم تحقق جامعه مدنی در عصر مشروطه در گفت‌وگو با حبیب‌الله پیمان

رهایی از انقیاد در برزخ ضرورت و آزادی

محافظه‌کاران که وابستگی‌های اجتماعی و اقتصادی به نظام پیشین داشتند و بعضاً از پیش به حمایت از یکی از دو قدرت رقیب استعماری شناخته می‌شدند، بلافاصله بعد از قبضه کردن قدرت سیاسی از انجمن‌ها خلع ید و نیروهای مردمی را از صحنه عمل سیاسی و نظارت و مشارکت مستقیم و مؤثر در رهبری و مدیریت امور محروم نمودند. احزاب سیاسی جدید می‌توانستند تا حدوی خلاء وجودی انجمن‌ها و شکاف در حال ظهور میان دولت و ملت را پر کنند، به شرطی که پایگاه اجتماعی خود را در میان نیروهای مردمی فعال در پیرامون انجمن‌ها برگزیده عرصه سیاست‌ورزی را محدود به حوزه قدرت نمی‌کردند. بلکه در تعامل نزدیک با نیروهای جامعه مدنی و تشکل‌های صنفی و سیاسی به تمشیت امور می‌پرداختند و مانند دوران انقلاب پاسخگوی مردم و نهادها مدنی و مردمی باقی می‌ماندند.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.