سیمور هرش، روزنامه‌نگار تحقیقی آمریکایی، در گزارش تازه‌ای می‌نویسد که مذاکرات محرمانه میان واشنگتن و تهران پیشرفت‌هایی داشته و همین موضوع نگرانی‌هایی را در محافل امنیتی و هسته‌ای اسرائیل برانگیخته است. به گفته او، گروهی از کارشناسان اسرائیلی سندی تهیه کرده‌اند که شرایط بسیار سخت‌گیرانه‌ای را برای هرگونه توافق هسته‌ای جدید با ایران پیشنهاد می‌کند.
هرش می‌گوید نسخه‌ای از این سند با عنوان «یک نظام راستی‌آزمایی هسته‌ای نفوذناپذیر در ایران چگونه باید باشد؟» را دریافت کرده است. مهم‌ترین خواسته‌های مطرح‌شده در این سند عبارت‌اند از:
دسترسی بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به تمامی تأسیسات هسته‌ای، نظامی و غیرنظامی ایران، حداکثر ظرف ۲۴ ساعت پس از درخواست؛ دسترسی گسترده به اطلاعات مرتبط با برنامه هسته‌ای؛ و انتقال تمام ذخایر اورانیوم غنی‌شده ۶۰ درصدی به خارج از ایران یا کاهش سطح غنی‌سازی آن‌ها.
نویسندگان سند معتقدند سازوکارهای معمول نظارتی آژانس دیگر کافی نیست و توافق جدید باید بر پایه «راستی‌آزمایی مطلق» شکل بگیرد. با این حال، هرش به نقل از یک منبع آمریکایی می‌نویسد که اسرائیلی‌ها در واقع می‌خواهند مذاکرات بر سر راستی‌آزمایی شکست بخورد تا واشنگتن به توافقی کمتر از نابودی کامل برنامه تسلیحات هسته‌ای مورد ادعای اسرائیل رضایت ندهد.
به نوشته هرش، مذاکرات اخیر آمریکا و ایران در مقایسه با گفت‌وگوهای پیشین با حضور استیو ویتکاف و جرد کوشنر، تخصصی‌تر و فنی‌تر شده است. با این حال، منبع آمریکایی او تأکید می‌کند که پیشرفت‌ها هنوز محدودند و واشنگتن قصد ندارد پیش از دستیابی به توافقی قابل اطمینان، فشار اقتصادی بر ایران را کاهش دهد.
گزارش همچنین می‌گوید برخی کارشناسان اسرائیلی نگران‌اند که دولت ترامپ برای دستیابی به توافق پیش از انتخابات نوامبر عجله داشته باشد. از نگاه آنان، تهران ممکن است از مذاکرات برای خرید زمان، بهبود شرایط اقتصادی و تقویت دوباره دفاع از تأسیسات هسته‌ای نطنز، اصفهان و فردو استفاده کند.
نکته مهم گزارش هرش، اختلاف احتمالی میان اهداف واشنگتن و اسرائیل است. آمریکا علاوه بر مسئله هسته‌ای، با ضرورت پایان جنگ و بازگشایی تنگه هرمز روبه‌روست، در حالی که برخی محافل امنیتی اسرائیل نگران‌اند توافق دیپلماتیک به ایران امکان حفظ بخشی از ظرفیت هسته‌ای خود را بدهد.
البته باید توجه داشت که این گزارش عمدتاً بر منابع ناشناس آمریکایی و اسرائیلی متکی است. هویت نویسندگان سند، میزان نفوذ آنان بر تصمیم‌گیری دولت اسرائیل و ادعای تلاش اسرائیل برای شکست مذاکرات مستقلاً تأیید نشده است. بنابراین، شروط مطرح‌شده را نمی‌توان لزوماً موضع رسمی دولت نتانیاهو دانست.
با وجود این محدودیت‌ها، گزارش هرش پرسش مهمی را مطرح می‌کند: اگر واشنگتن و تهران به چارچوبی برای پایان جنگ و توافق هسته‌ای نزدیک شوند، آیا اسرائیل حاضر خواهد بود توافقی را بپذیرد که به جای حذف کامل ظرفیت هسته‌ای ایران، بر محدودسازی و نظارت شدید بر آن متکی باشد؟
افسانه نجاتی
او در عین حال، هنرمندی نبود که بخواهد خود را در یک تصویر ثابت نگه دارد. کارنامه‌اش را که دنبال کنیم، با هنرمندی روبه‌رو می‌شویم که در تمام طول فعالیتش در حال آزمودن نسبت خود با موسیقی بود؛ از همکاری با استادان بزرگ موسیقی ایرانی تا تجربه‌های تازه‌تر، از آوازهای سنتی تا تصنیف‌هایی که به بخشی از فرهنگ عمومی بدل شدند. حتی در انتخاب شعر نیز نمی‌توان او را به یک سلیقه‌ی ثابت فروکاست.
اینجاست که «اندیشه» در کار شجریان برای ما اهمیت پیدا می‌کند.
- 1405/07/17
