بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

یکشنبه ۲۵ام تیر ۱۳۹۶

تفسیر آیه محاربه و احکام فقهی آن

با توجه به موارد استعمال ماده «حرب» می‏توان گفت حرب در اصل به معنای مطلق مبارزه و ستیز است که طبعا با غضب و دشمنی نیز همراه است و قدر مشترک بین معانی آن شدت(تبیان 368/2) یا سلب(روح المعانی(16O6/6) می‏باشد؛ بنابراین حَرب مرادف جنگ نیست بلکه اعم بوده و جنگ یکی از مصادیق آن است و همانطور که در لسان العرب آمده «حَرب» نقیض سَلم است و سلم به معنای سازگاری و نقیض آن (حرب) به معنای ناسازگاری است که گاهی به صورت ربودن مال و گاهی به صورت غضب و زمانی به صورت جنگ و درگیری نظامی جلوه می‏کند؛ پس کلمه «حرب» الزاماً به مفهوم جنگ نیست.

شنبه ۲۴ام تیر ۱۳۹۶ نقدی به سردبیر مهرنامه

اصلاح دینی، مصیبت یا برکت؟

جمعه ۲۳ام تیر ۱۳۹۶

ولایت فقیه و نواندیشی دینی

حق این است که ولایت سیاسی فقیه به تمامی انواعش (از انتصابی و انتخابی، مطلقه یا عامه و مقیده، ولایت بر امور حسبیه یا جواز تصرف فقیه از باب قدر متیقن، ولایت یا نظارت) با جمهوریت و مردمسالاری متعارض است.

چهارشنبه ۲۱ام تیر ۱۳۹۶

تأملی در پروتستان دینی

کنش پروتستانی چه در عالم مسیحی وچه در عالم اسلامی ودر ایران از این قاعده متأسفانه مستثنا نیست که هر راه حلی، در عین حال که ممکن است مسائلی را ا کم وبیش رفع ورجوع بکند اما خود می تواند مسأله یا مسأله هایی تازه ایجاد بکندو مشکلاتی دیگر برای انسان وجامعه پدید بیاورد. این بارگران امانت انسانی ماست که مدام باید طرح مسأله وحل مسأله بکنیم. راهی جز این نیست برای اینکه بر شرارت بالقوه در شرایط بشری خویش کم وبیش فائق بیاییم.

دوشنبه ۱۹ام تیر ۱۳۹۶

“امید رادیکال : در میانه دو الگوی نومیدی”

امید به مثابه پروژه و نه انتظار. امید را بدل ساختن به پروژه ای ارگانیزه و تهاجمی. ایا با امید می توان چنین اراده گرایانه رفتار کرد؟ همه جذابیت امید دراین است که به تعبیر شریعتی یک «منبع نمیدانمی » دارد؛ ندانستن و نتوانستن دو خصلت همیشگی امیدوار است(نمی دانم چه وقت و از عهده من خارج است)و به همین دلیل نیرومند است و از همین رو از جنس انتظار. امید همچون پروژه می تواند خودخلاف باشد چرا که دانستن و اراده انسانی را دخیل می کند و ای بسا دیگر از آن دینامیک و قدرت استعلایی بر خوردار نباشد.

دوشنبه ۱۹ام تیر ۱۳۹۶

تنهایی شیعه، فرصت یا تهدید 

ایده صدور انقلاب ایران با ایده صدور مدل حکومتی و نیز عقیده شیعه همراه شد.
این ایده تا زمانی که با اسرائیل مواجه است جذابیت خود را در میان افکار عمومی مسلمانان دارد اما زمانی که اسرائیل در میان نباشد ایده صدور انقلاب با طعم شیعه، دافعه ای را ایجاد می کند که شاهد آن هستیم.دراین مسیر افراط های عجیبی نیز شده است. در خاطرات منتظری نقل است که در سال 1364، ایران برای کشور افغانستان قانون اساسی پیشنهاد می کند که با اصل ولایت فقیه همراه است.

شنبه ۱۷ام تیر ۱۳۹۶

رادیکالیسم، با حفظ ارزشهای بنیادین لیبرالیسم

درحالی که دریک بازنگری شرایط واقعی آن دوره متوجه می شویم که آن نگرانی ریشه در واقعیتھا نداشت و حملات به دولت موقت از این زاویھ موجه و واقع بینانه نبود. ابراز وفاداری مکرر آقای مھندس بازرگان نسبت به اصل استقلال ملی و راه و مشی دکترمصدق اقتضا می کرد که اگرھم فرصت می یافت، بورژوازی ملی را تقویت کند نه سرمایه داری وابسته (کمپرادور) و در راستای سیاستھای دولت رفاه وگسترش تامین اجتماعی قدم بردارد وعمل کند نه سیاستھای اقتصادی نولیبرال.

جمعه ۱۶ام تیر ۱۳۹۶

خدا، نان، آزادی: شریعتی و مسلمانان ضدکاپیتالیست در ترکیه

در نظر مسلمانان ضد کاپیتالیست هم اگر در قرائتی از اسلام بازتوزیع ثروت و عدالت اجتماعی مهم نباشد، آن قرائت دین را به افیون توده ها بدل می کند و مصداق آن چیزی می شود که شریعتی در"مذهب علیه مذهب" از آن انتقاد می کرد. مسلمانان ضدکاپیتالیست هم مانند شریعتی از دو سوی مورد نقد هستند: از سوی گروههای ضددینی متهم هستند که عقاید واپس مانده اسلامی را با لباسی نو به خورد مخاطب می دهند و از سوی اسلامگرایان ارتدوکس هم متهم هستند که به کمونیسم لباس اسلام پوشانده اند. تحلیل مواضع ایشان نشان می دهد که اندیشه های علی شریعتی تنها منحصر به محیط شیعی نیست و با نگاه اهل سنت و جماعت به اسلام نیز قابل جمع است، البته در تفسیری غیرارتدوکس.

پنج شنبه ۱۵ام تیر ۱۳۹۶

انتخابات در اقلیم ها

تئوریسین مترقی اسلاوی ژیژک بیست کتاب مختلف نوشته است، بسیار متفکر شیک و اوانگاردی است، ولی یک پدیده ای که من در او دیدم در دو سال اخیر حرف جالبی که می زند؛ وقتی که دولت چپ در یونان انتخاب شد، و از آن حمایت می کرد، ایشان به طور متافوریک و سمبولیک می گوید که در میدان تحریر جمع شدند، در وال استریت جمع شدند، هیجانات احساسی دارد ولی می گوید این زیاد مهم نیست، مهم است دولتی که سرکار می آید، آیا توانایی این را دارد تا وضع مردم را مقداری بهتر کند؟ توسعه اجتماعی برای مردم بیاورد؟ ژیژک لنینیست نیست ولی هنوز به اصول سوسیالیسم پایبند است. و از آن زاویه به آن نگاه می کند.

دوشنبه ۱۲ام تیر ۱۳۹۶

شریعتی در فضای حوزه علمیه مشهد

اکنون ما در برابر میراث شریعتی قرار داریم. در داوری کنونی ما، انصاف اقتضا می کند، برای پرهیز از خوانش دلبخواه خویش از متن های ناهمگون شریعتی، مجموعه پارامترهای سپهر سیاسی-عقیدتی آن دوران را در کنار هم قرار بدهیم تا بتوانیم نگاهی منصفانه تر به میراث ماندگار شریعتی داشته باشیم. به نظر می رسد که زبان تند و گزنده شریعتی، تاثیر متقابلی در تندتر شدن گفتمان شریعتی نسبت به روحانیت، و در استفاده روحانیت از حربه تکفیر و بدعت نسبت به شریعتی داشت.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.