بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

شنبه ۱۵ام آبان ۱۳۹۵

اصولگرایان در پروژه گفتگو پیشاپیش یک مهر و مارکی داشتند: اهل خشونت

از این رو روشنفکر عرصه عمومی باید این هشدار را به دموکراسی‌خواهان بدهد که تو به کجای صحنه کور هستی. داری پروژه‌ای را پیش می‌بری که عده‌ای را له می‌کند. همزمان باید بتواند همین نقش را برای دیگری هم ایفا کند. به آنها هم بگوید پروژه عدالت‌خواهی‌تان، به چه معنا می‌تواند مهلک باشد و به عدالت نیانجامد. همزمان به کسانی که توان سخن گفتن ندارند، امکان سخن گفتن بدهد.

پنج شنبه ۱۳ام آبان ۱۳۹۵

پایبندی به تفکر ورای نتایج آن

بنیان آزادی بیان و آزادی تفکر نیز در همینجاست. تفاوتی ندارد که با کدام بهانه این آزادی را محدود کنیم. نگران دین فرزندان‌تان هستید؟ راهی دیگر برسازید تا فرزندانتان "دلیلی برای مسلمانی" داشته باشند. مگر مجازید که دیگران را محدود کنید تا دین فرزندان شما در خطر نباشد؟ نگران پروژه اجتماعی روشنفکری هستید؟ از راهی دیگر پروژه اجتماعی‌تان را پیش ببرید. مگر مجازید که دیگران را به پیشبرد پروژه اجتماعی مورد علاقه خود محدود کنید؟

سه شنبه ۱۱ام آبان ۱۳۹۵

ولایت، شیعی و سنی

قبل از انقلاب من وقتی با طرفداران علی شریعتی صحبت می کردم، تا از «ولایت » سخن می گفتم به من انتقاد می کردند که چرا می گویم« ولایت». ولایت یعنی چه؟ می گفتم پس چی؟ می گفتند: «امامت». من در آن زمان به کلی با این موضع گیری مخالف بودم و یک دلیل که من از این طرفداران شریعتی خوشم نمی آمد همین بود: کنار گذاشتن « ولایت» (که کاری بود سنی). ولی امروز که فکرش را می کنم می بینم از یک جهت آنها راست می گفتند. ما در قرن اول و دوم هم «امامت» داشتیم، که عبارت بود از مقام و پست و منزلت، ولی« ولایت» که امری معنوی و باطنی و روحانی است نداشتیم.

دوشنبه ۱۰ام آبان ۱۳۹۵ سه نحله فکری روشنفکران مسلمان

اسلام علمی بازرگان،اسلام اجتماعی شریعتی،اسلام فلسفی مجتهد و سروش

آنچه در جامعه ما در جریان است با نظرات هر سه اندیشمند که نامشان را در این جا آوردیم همراه نیست. به نظر می رسد تحول در میان روحانیون در تبیین مسائل فقهی و هم تحولی که در جامعه در اقشار تحصیل کردگان که روشنفکر نیستند به وجود آمده اقشاری که هم به زیست مدرن علاقه دارند و هم آداب و مناسک را خواهان هستند . روشنفکران دینی مزبور از پاسخ گویی به نیار این مخاطبان دور مانده اند.

یکشنبه ۹ام آبان ۱۳۹۵ گفت‌وگو با فتی بنسلاما، روانکاو و اولیویه روآ، پولیتولوگ

چرا قرن بیست‌ویکم مذهبی‌ست؟

اولیویه روآ: برای یک مذهبی خالص و خلص هیچ نوع چشم اندازی متصور نیست. دو حالت ممکن است پیش آید یا هدایت جوانان بنیاد گرای اسلامی به نیستی گرائی و مرگ طلبی، و یا رد خشونت طلبی، ولی در عین حال جدائی خواهی و نپذیرفتن کامل انتگراسیون (خود-جای گیری) در جهان غیر مذهبی. نتیجه هر دو ی آن‌ها بریدن از جامعه است. و بالاخره برقراری ارتباط دوباره با جامعه به طریقی که پاپ فرانسوا می‌گوید: خیلی خب، امروزه در اروپا کلیسای کاتولیک در اقلیت است، یاد بگیریم با اکثریت گفتگو کنیم.

جمعه ۷ام آبان ۱۳۹۵ گفت و گو با مهندس محمد توسلی به مناسبت بزرگداشت دکتر جعفری:

نهج البلاغه پراتیک اسلام و معیار زیست مومنانه است

نگاه چپ؛ مشکل اصلی جامعه ما را بیگانگان یعنی استعمار و امپریالیسم می دانستند. اما مهندس بازرگان عقیده داشتند که بیگانگان مشکل هستند اما تجربه تاریخی نشان داده است که دست استمعار از آستین استبداد بیرون می آید. بنابر این مشکل اصلی ما فرهنگ دیرین استبدادی و استبداد است. تجربیات و وقایع 200 سال گذشته از جمله در کودتای 28 مرداد سال 32 نقش دربار و وابستگان آن را به وضوح در اجرای برنامه های انگلیس و آمریکا، نشان می دهد.

دوشنبه ۳ام آبان ۱۳۹۵

پرسش‌گر هستی، یا راوی رؤیا؟

وارثان اسماعیل باور کرده بودند که چون از فرزندان هاجر هستند و کهن‌الگوی آنان در بنیان‌گذاری قبیله هاجر بوده است، از این جهت همه‌ی مناسک خود را مبتنی بر کهن‌الگوی مادر سامان داده بودند، کعبه مزار هاجر شمرده می‌شد، حجرالاسود نمادِ زهدانِ مادرانه بود، سعی میان صفا و مروه از داستان دویدن‌های هاجر گرفته شده بود و بسیاری اجزاء دیگر در مناسک حج. حتی خدایانِ عربِ جاهلی نقش زنانه داشتند مثل لات و منات و عزی که دختران خداوند شمرده می‌شدند

یکشنبه ۲ام آبان ۱۳۹۵

سروش در برابر استبداد دینی

شاید بتوان مدعی شد سروش در نقد قدرت همان روشی را پیشه کرده که حدود چهار دهه پیش علی شریعتی، دیگر چهره شاخص روشنفکری دینی پی گرفت. بیهوده نیست که ـ مستقل از همدلی‌های مکرر و دیرین ـ او در مکتوب جدید و اخیرش نیز از «شجاعت و شرافت شریعتی‌وار» می‌نویسد.

یکشنبه ۲ام آبان ۱۳۹۵ در نقد مقاله اخیر دکتر سروش

تند مگو،نرم و مصداقی بگو

شریعتی مبلغ عرفان خراسانی که گرایش اجتماعی دارد بود و بازرگان هم اخلاق مداری با گرایش علمی. آنها نمی توانستند با چنین نتیجه ای که سروش از فلسفه دین می گیرد موافق باشند. حال برخی از همان شاگردان به استاد می گویند که دین داری در عرصه خصوصی با گرایش عرفانی که با اشعار مولوی سیراب می شود به فرقه سازی رسیده است. که البته من با این نتیجه گیری که فرقه سازی شده همراه نیستم مطلبی هم در این باره نوشتم . دیگرانی که هم شاگرد استاد سروش هستند می گویند که این بحث رویای رسولانه مشکل دارد. البته جواب استاد تندی بوده است .

سه شنبه ۲۷ام مهر ۱۳۹۵

هین بگو که بخت من پیروز شد

امّا به رغم زعم باطل آنان، روشنفکری دینی نه دوره‌اش گذشته است، نه گذشتنی است؛ تنها نمانده است، و تنهاماندنی نیست. زبان زمانه و نیاز دوران است. آمدنش به امر و اذن کسی نبوده و رفتنش هم به هجو و هزل کسی بسته نیست. خروج ناکثین و مارقین و قاسطین هم در حیات و کمال آن تأثیر ندارد.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.