بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

شنبه ۱۳ام خرداد ۱۳۹۶

تقویت جامعه مدنی شرط تحقق حقوق اقلیتها در ایران

دیگر در چنین جامعه آرمانی مردم نیز باید به درجه ای از مدنیت رسیده باشند تا دوشادوش نهادهای مدنی به بازسازی ویرانه ها مشغول شوند.این توافق میان جامعه مدنی و مردم از اصول اولیه و اساس جامعه مدنی است. در واقع استخوان بندی جامعه مدنی را همین سازش مدنی و تفاهم انسانی تشکیل می دهد و اگر خللی در این بافتار ایجاد شده باشد باید به اساس آن شک کرد. پیشرفت جوامع مبتنی بر تعریفی است که از این روزن بدست داده می شود.

چهارشنبه ۱۰ام خرداد ۱۳۹۶ شريعتي در روزگار ما در گفت‌وگو با كمال اطهاري

روشنفکر مدرن ارگانیک انقلابی

شريعتي تزهاي اساسي و درخشاني در پاره‌اي از آثارش ارايه مي‌دهد. تفسيرش از قاسطين، مارقين، ناكثين و تفسيري در مورد اينكه در دوران صفويه خليفه‌ سني، شيعه و فقيه شيعه، سني شد. اين تفسير درخشان و بارز، نشان‌دهنده تسلط او به جامعه‌شناسي است. شرايط عيني انسان‌ها تعيين‌كننده است. واقعيت عيني انسان‌ها را شرايط ذهني‌شان تعيين مي‌كند و اين منظور دكتر شريعتي در اين تفسيرهاست. اين تفسير نشان‌دهنده تسلط شريعتي بر روانشناسي و جامعه‌شناسي تاريخي است و نكات خوبي را از ماركس و وبر طرح مي‌كند. البته اين نكات در دوراني مطرح مي‌شد كه بسياري چون او فكر مي‌كردند اول بايد انقلاب كرد بعد تحول يا تكامل اجتماعي ايجاد مي‌شود. اين حوالت تاريخي آن دوره بود.

شنبه ۶ام خرداد ۱۳۹۶

سیر تحوّل سخن با فناوری ارتباطی؛ به مناسبت رمضان و ریاضتِ زبان

در قرآن هشدار داده شده است که «شما آن (شایعه) را زبانی دریافت کردید و دهانی، بدون آنکه علمی بر آن داشته باشید، به دیگران منتقل کردید و این کار را ساده می‌پندارید، حال آنکه (عوارض بازی کردن با آبروی مردم) نزد خدا عظیم است».(۷) آیا رسانه‌های حقیقی و مجازی داخلی و خارجی ما، به خصوص دستگاه عریض و طویل صدا و سیمای جمهوری اسلامی که بُردش روستاها را هم در برمی‌گیرد و نیز مدّعیان ارزشی و اصول‌گرایی به این هشدار عمل می‌کنند؟

پنج شنبه ۴ام خرداد ۱۳۹۶

حوزه حضور نوشریعتی؛ تسخیر قدرت یا تغییر زندگی؟

چپ مذهبی که با موقعیتی که ما امروز در آن قرار داریم بتواند با کارگزاران و فاعلان تاریخی مناسبی که در ایران وجود دارد و با همنواکردن خود با جامعه شبکه‌ای موجود و در حال گسترش، تولید معنا کند. بنده در ایران امروز نوعی بحران هویت و بحران معنا می‌بینم. چپ مذهبی، ذیل گفتمان نوشریعتی، با توجه به بحران‌های موجود در ایران علیه مارپیچ نزولی حذف و طرد اجتماعی‌ای است که چه در دولت سازندگی، چه اصلاحات و اکنون اعتدال در واقع با نوعی ناهم‌فازی، در راستای تجدید ساختار سرمایه‌داری حرکت می‌کنند.

دوشنبه ۱۸ام اردیبهشت ۱۳۹۶

بلوغ اخلاقی ومدنی و عقلانی جامعه به چیست؟

در جامعه‌ای که بلوغ اجتماعی باشد رجاله بازی کنار می‌رود. جامعه نمی‌تواند بدون بلوغ اخلاقی، سیاست ورزی دموکراتیک را تمرین کند و البته بلوغ هم از طریق تمرین دموکراسی بدست می آید. تمرین دموکراسی را باید با تجربه دموکراسی انجام داد و اینکه ما بلوغ اخلاقی نداریم ناشی از همان دوره‌ای بود که نتوانستیم تجربه دموکراتیک، و تمرین دموکراسی داشته باشیم. دکتر کاتوزیان یک تئوریسین خوب ایران است . یکی از آرای ایشان این است که ما حکومت خودکامه و جامعه خودکامه داریم!

سه شنبه ۱۲ام اردیبهشت ۱۳۹۶ احسان شریعتی درباره «گفتمان نوشریعتی»:

نیروهای اصلی شریعتی خورده شدند!


مشخصات ‏ساختمان نوشریعتی چه باید باشد؟ اولین خصلت آن، آزادی‌خواهی در معنای مثبت آن (تحقق‌بخشی به خویشتن ‏انسانی) است. اما این آزادی‌خواهی اندیشه‌ شریعتی بیشتر خصلتی «لیبرتر» دارد تا لیبرال. «لیبرتر» اشاره به نوعی ‏گرایش آنارکو-رادیکال دارد که توأم با ابعاد دیگر اجتماعی، معنوی و... است؛ اما لیبرال، به معنای محدود و ‏ناقص آزادی‌های سیاسی و بیشتر اقتصادی است. دومین ویژگی، سوسیالیسم غیردولتی شورایی است که این نیز از ‏آنجا ضرورت دارد که در کشوری هستیم که امر اجتماعی، مدنی و عمومی مغفول مانده است. در جامعه‌ ما، نبود ‏چپ مذهبی و ریشه‌کنی چپ باعث شده که این فکر به قدری ضعیف شود که ما یکی از عجيب‌ترین ‏نوع مناسبات سرمایه‌داری بی‌ضابطه و بی‌حساب‌و‌کتاب را تجربه کنیم. بعد سوم، معنویت‌گرایی است.

یکشنبه ۱۰ام اردیبهشت ۱۳۹۶

میراث رهبر انقلاب و پروژه رهبر نظام  (قسمت یکم)

آقای خامنه ای اعتبار جریان شیعه امامیه که ملاحظه کار و گاه محافظه کار بوده اما بیشتر در جامعه مدنی زیست کرده است را به سوی دولت محوری راهبردی می کشاند که به نوعی میراث رهبر انقلاب است. اما این نگاه هم در عمل با دید شیعه امامیه نمی خواند و هم به دلایل سیاسی و راهبردی دارای تعارضات اساسی درونی است. اگر چه این نگاه مصرف داخلی هم دارد و هر نیرو و جریانی که غیر خودی می داند را در معرض حذف یا فشار قرار می دهد. سیاستی که از نظر رهبری نظام برای فشار به مخالفان داخلی لازم هم است.

جمعه ۸ام اردیبهشت ۱۳۹۶ رابطه ابراهیمی با خدا از منظر هدی صابر

ابراهیم و بناگذاری توحید محتوایی، مناسکی و فیزیکی

بر نقش ابراهیم در بنیانگذاری توحید محتوایی، مناسکی و فیزیکی به‌طور توأمان تأکید می‌شود و برخورد تقلیل‌گرایانه با پروژه ابراهیم صورت نمی‌گیرد. نتیجه ضمنی این بازخوانی هدی صابر را می‌توان این‌گونه تعبیر کرد: تبعیت از الگوی ابراهیمی مستلزم توجه به سه وجه گفتمان، آیین و نهاد است و روشنفکری امروز که خود را وامدار میراث ابراهیمی و ادامه‌دهنده مسیر ادیان توحیدی ابراهیمی تلقی می‌کند، نمی‌تواند تنها به گفتمان بسنده کند، بلکه به‌موازات، باید بناگذاری «نهاد» و «مناسک متحول و متناسب با روز و روح زمان» را نیز مد نظر قرار دهد.

پنج شنبه ۳۱ام فروردین ۱۳۹۶ نسبت دین و اخلاق

چرا دین‌داری موجود ما مشکل دارد؟

نمونه دیگر اینکه حضرت علی (ع) می‌گویند «من قرآن ناطق هستم». آیا ما جرئت داریم بگوییم مانند حضرت علی (ع) قرآن ناطق شویم. من خودم ندیدم که علمای ما چنین اظهارنظری کرده باشند چراکه علی (ع) بشر بود و ما هم مانند او بشر هستیم و حضرت علی (ع) الگوی ماست و خود ایشان در نهج‌البلاغه می‌گویند اگر نمی‌توانید مانند من عمل کنید، ولی می‌توانید در این راه گام بردارید (وَلا تَقدِرُوا عَلی ذلِک وَلکن اَعینونی بِوَرَعٍ وَ اِجتِهادٍ وَ عِفهٍ وَ سِدادٍ) اما ما هنوز اعتراف به این اختلاف نکردیم. نمونه سوم اینکه حضرت علی (ع) می‌گویند من خدایی را که نبینم پرستش نخواهم کرد. واقعاً تا چه حد این کلام علی (ع) در دین جاری برای ما عینیت پیدا کرده است. اگر شیوه نگرش علی را به خدا نداشته باشیم آن هم به‌صورت اخباریگری درمی‌آید. اگر نتوانیم خدامحوری و هستی‌محوری[2] را در آیات ببینیم به همان دین جاری متدین شده‌ایم.

پنج شنبه ۱۷ام فروردین ۱۳۹۶

ولایت مطلقه فقیه  خمینی، ریشه  درعرفان نظری دارد؟(قسمت سوم)

آقای خمینی از طلبگی به عرفان، به فقه و به سیاست رسیده است. این مسیر معنا دارد. حال سوال این است که عرفان وی متاثر از چه گرایشی است؟ این جا است که باید سراغ اولین آثار وی رفت که شناخته شده نیستند یا به آنها کمتر توجه شده است. پیش تر اشاره شد که دو اثر از آقای خمینی درباره عرفان نظری است. این دو اثر که با مخالفت فقها و حوزه همراه بوده است چه تاثیری در نگاه خمینی به فقه شیعه و مقام ولایت فقیه داشته است و آیا با نظریه نایب امام در دوره غیبت همراه است یا از امامت به سوی خلافت می رود؟ همان خلافتی که با مضمون عرفانی فقهی همراه می شود.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.