بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

پنج شنبه ۲۵ام آذر ۱۳۹۵

اصلاح دینی یا انقلاب در دین ،عرفان محفلی

با توجه به این گرایش که حکومت دینی عامل اصلی آن است جامعه ما به چه نیاز دارد؟آیا این نوع برخورد که در عمل عرفان فردی و در نهایت عرفان محفلی را ترویج می کند می تواند در جامعه ای که حکومت دینی دارد و با فقه به صورت تمام قد در گیر است راه حل مناسبی باشد. به نظر می رسد که روشنفکران دینی یا هر نامی دیگر که بنامیم صورت مسئله را به شکل انقلاب پاک کرده اند در حالیکه جامعه ما نیاز به مسائل مصداقی دارد.

چهارشنبه ۲۴ام آذر ۱۳۹۵ تاملي در مهجوريت رهيافت اصلاحي آخوند خراساني

راه ناتمام

جريان محافظه‌كاري كه با نظام فكري و معرفتي رايج درحوزه نجف همسو بود با مرگ آخوند خراساني ميدان را بي‌رقيب ديد و نهاد مرجعيت را نيز به تصرف خود در آورد. سيدكاظم يزدي كه از آغاز با مشروطه خواهان در گير بود و از پشتيبانان نظام استبدادي قلمداد مي‌شد از نظر علمي و وزانت حوزوي ياراي رقابت با آخوند را نداشت. آقا نجفي قوچاني در خاطرات خود ضعف‌هاي آشكار او در كتاب عروه الوثقي را گواه درستي اين ادعا مي‌داند و بر عزم خود بر نقد جدي اين اثر در راستاي نشان دادن نارسايي‌هاي آن تاكيد مي‌كند. با وجود اين همسويي او با جريان محافظه‌كاري سبب شد تا وي به عنوان رقيب بلا منازع مرجعيت قلمداد شود و بر اين كرسي تكيه زند. بر حسب تعبير گزارش شده از مجتهد تبريزي« دخالت آخوند در مشروطيت يك امر محال را ممكن ساخت و آن مرجعيت آقاي سيد محمد كاظم يزدي بود.»

شنبه ۲۰ام آذر ۱۳۹۵ بررسی کتاب «روابط ایران و ترکیه» اثر کاوه بیات

روایت ایرانی روابط ایران و ترکیه در سال‌های ۱۲۹۷تا ۱۳۰۲

کاوه بیات در کتاب نشان می‌دهد که با ظهور رضاشاه رویکرد حاکم بر روابط ایران و ترکیه یعنی مدیریت موضوع در وزارت خارجه با مناسبات تازه‌ای روبرو شده و نظامیان و دربار جانشین وزارت خارجه و نهادهای مسئول دیگر شده بودند از جمله انعقاد عهدنامه جدید میان ایران و ترکیه آن‌هم سه روز پیش از تاج‌گذاری رضاشاه در شرایطی که نه سفیر ایران در آنکارا و نه وزارت خارجه تا دقایقی پیش از انعقاد آن از محتوا و یا وجود آن بی اطلاع بودند

پنج شنبه ۱۸ام آذر ۱۳۹۵

ما دین اهریمنی نداریم

برای سازندگی کردن باید اهورائی بود. نه دین زردشت و نه مسیحیت و نه اسلام هیچ کدام در اصل اهریمنی و شیطانی نبوده اند. زردشتیها دو گانه پرست نبودند. ایمان آنان به اهورا مزدا بود، به عشق و مهربانی و پاکی، ایمان مسیحیان اولیه هم به عشق بود و مهربانی و پاکی، و ایمان مسلمانان هم به عشق بود و مهربانی و پاکی. ما اصلا دین اهریمنی نداریم.

چهارشنبه ۱۷ام آذر ۱۳۹۵

در دفاع از روشنفکری دینی

نکته دیگر اینکه سکولاریسم سیاسی که مورد تایید روشنفکران دینی است، قائل به تفکیک میان امر دین با امر حکومت است نه با امور اجتماعی. به عبارت دیگر در نگاه روشنفکران دینی، حضور دین در سطح جامعه هم مطلوب است و هم ممکن. دین می تواند پشتوانه اخلاق اجتماعی و عامل انسجام جامعه باشد. روشنفکران دینی برخلاف فرموده جناب گنجی تنها قائل به سکولاریسم سیاسی به معنای تفکیک میان امر دین و امر حکومت بوده و حضور دین در عرصه اجتماع را امری ضروری و مبارک میدانند.

یکشنبه ۱۴ام آذر ۱۳۹۵ چرایی عدم تحقق جامعه مدنی در عصر مشروطه در گفت‌وگو با حبیب‌الله پیمان

رهایی از انقیاد در برزخ ضرورت و آزادی

محافظه‌کاران که وابستگی‌های اجتماعی و اقتصادی به نظام پیشین داشتند و بعضاً از پیش به حمایت از یکی از دو قدرت رقیب استعماری شناخته می‌شدند، بلافاصله بعد از قبضه کردن قدرت سیاسی از انجمن‌ها خلع ید و نیروهای مردمی را از صحنه عمل سیاسی و نظارت و مشارکت مستقیم و مؤثر در رهبری و مدیریت امور محروم نمودند. احزاب سیاسی جدید می‌توانستند تا حدوی خلاء وجودی انجمن‌ها و شکاف در حال ظهور میان دولت و ملت را پر کنند، به شرطی که پایگاه اجتماعی خود را در میان نیروهای مردمی فعال در پیرامون انجمن‌ها برگزیده عرصه سیاست‌ورزی را محدود به حوزه قدرت نمی‌کردند. بلکه در تعامل نزدیک با نیروهای جامعه مدنی و تشکل‌های صنفی و سیاسی به تمشیت امور می‌پرداختند و مانند دوران انقلاب پاسخگوی مردم و نهادها مدنی و مردمی باقی می‌ماندند.

جمعه ۱۲ام آذر ۱۳۹۵

“آیین هندو سرچشمه رویاهای رسولانه “

جای تاسف است که دکتر سروش با این نظریه چنان از میان مومنان مسلمان میرود، که فردی می شود در حاشیه . از زمره کسانی چون آیت الله خالصی و حیدر علی قلمداران.وسنگلجی . کسی که در هر صحبتش و نوشته اش نکته ای نودارد که برای مدت ها ذهن را به خود مشغول می کند. سرمایه ای بزرگ برای نو اندیشان دینی است ،که می تواند سخنانی عمیق و بنیانی را به میان مردم ببرد ،و مثل نظریه قبض و بسط اش بر ذهنیت مردم عادی هم تاثیر گذارد. بهمین سبب این نظر در اوجش قصه ای می شود در گوشه کتابی

پنج شنبه ۱۱ام آذر ۱۳۹۵ حق پرسش و دليل‌خواهي از زمامداران

طالقانی؛ نظریه‌پرداز دموکراسی شورایی در جمهوری اسلامی ایران

مرحوم طالقانی از تجربیاتی که در مبارزه خود علیه استبداد و برقراری یک نظام دموکراتیک کسب کرده بود و مطالعاتی که در این زمینه نموده بود، به‌خصوص در شرح و توضیحاتی که بر کتاب تنبیه‌الامه نائینی می‌دهد؛ متوجه است که تنها راه برقراری یک حکومت مردمی، اصل نظارت یا امر به معروف می‌باشد که حاکمان از جاده مستقیم خارج نشوند و انقلاب اسلامی که به تعبیر خودشان یک انقلاب مردمی است، موقعی این وضع استمرار پیدا می‌کند که نظارت مستمر توسط مردم نسبت به حاکمان وجود داشته باشد. به همین دلیل است که علاوه بر سخنرانی در مدرسه فیضیه قم، در اغلب سخنرانی‌های خود به این موضوع اشاره صریحی داشته است.

چهارشنبه ۱۰ام آذر ۱۳۹۵

اندیشه شریعتی :امکان یا امتناع

شریعتی وجامعه ی پس از او انسان ایرانی ومسلمانی را می طلبد و می خواهد که به دانش،بینش ومهارت های جهان پس از او مجهز باشد وبتواند برمشکلات وبحران های اجتماعی ناشی اززیست های مختلف ومتفاوت ومختلط موجود فائق آید وخودرا از دام زندگی های اسیری برهاند وبرای فردای بهتری تلاش کندو این همه میسر نیست مگر آن که به بینش تاریخی مجهز باشد ودراتمسفرعرفان ،برابری وآزادی تنفس کندو غرق در حال نشود و برای آینده بهترتلاش کند.

دوشنبه ۸ام آذر ۱۳۹۵

تفاوت ابراهیم تورات با ابراهیم قرآن

ابراهیمی که قرآن تصویر کرده، یک کهن الگو می‌شود که محمد خودش را با او یگانه می‌کند. وقتی قرآن از شکستن بت‌ها به دست ابراهیم یاد می‌کند، انگار محمد است که می‌رود بت‌های کعبه را می‌شکند. ابراهیم تورات که نرفته همچین کارهایی بکند این محمد است که می گوید إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ وَإِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ وَإِذَا الْجِبَالُ سُیرَتْ. این خورشید درهم پیچیده خواهد شد این ستاره‌ها فروخواهند ریخت، این کوه‌ها خرد می‌شوند. کدام خورشید را می‌گوید؟ مگر خورشید و ماه و ستاره‌ها خدایان عرب جاهلی نبودند؟

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.