بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

چهارشنبه ۲ام فروردین ۱۳۹۶

تأمل در نوروز

معانی دیگر نوروزی را نیز می بینیم. معنای ملی و هویتی نوروز است که هیچ دینی نه زرتشتی ونه اسلامی نتوانسته روح فرامذهبی آن را از او بستاند. نوروز هر دو را به خود کشیده و با خود برده وکم وبیش همراه ساخته است. هیچ موجودیت بیرونی مهاجم چه سلوکی وچه عرب و چه مغول وچه جهانی سازی غربی نتوانسته است جاری تاریخی نوروز را متوقف سازد.

پنج شنبه ۲۶ام اسفند ۱۳۹۵

انسان در اسلام: یک گوهر یا دو گوهر؟

کسانی که قائل به دو گوهر جسم و روح هستندگاهی اعتقادات عوام را خرافات می خوانند. ولی خرافات خواندن این عقاید و کارها شاید منصفانه نباشد. به هر حال این نوع اعتقادات مبتنی بر دیدیست که در صدر اسلام نسبت به انسان وجود داشته است. اسلام نه تنها دید دیگری نسبت به انسان داشته (دیدی که با دید دکارتی فرق داشته) بلکه در باره جهان هم دید دیگری داشته است، دیدی که در آن مفهوم طبیعت اصلا وجود نداشته

دوشنبه ۲۳ام اسفند ۱۳۹۵

ثبات حکومت صفویه و فقهای شیعه(قسمت دوم)

بی گمان حکومت صفویه نمی تواند مدلی برای امروز باشد اما شناخت آن دوره برای تبیین مدلی مناسب برای جامعه ما ضروری است. شناختی که نشان می دهد که فقه به عنوان دانش عملی توانست به ثبات سلسله صفویه کمک کند. فقها در این نظام حاکم نبودند اما قدرت داشتند. فقه شیعه امامیه که در دوره غیبت در عین استقلال با حکومت زمانه همراهی کرده اند، با نظریه ولایت مطلقه فقیه در جمهوری اسلامی وارد روالی دیگری گشته است که موضوع مقاله بعدی ما است.

شنبه ۱۴ام اسفند ۱۳۹۵

گفتن حقیقت به مردم رو در روی قدرت

شريعتي با اشاره به مشكلات انقلاب‌هاي مدرن به تعبير هانا آرنت مثل خشونت به تغيير روش‌ها در اصلاحات پرداخت و گفت: در دوره اصلاحات از روش‌هاي خشونت پرهيز، آگاهي بخش، مسالمت‌آميز و حتي المقدور قانوني حركت مي‌كنيم، يعني مي‌خواهيم قانون اجرا شود و اصلاح قانون نيز در چارچوب قانون صورت مي‌گيرد. بنابراين مبارزه اصلاحي گونه گون است، يعني جنبه‌هاي متنوعي دارد و سازمان‌هاي مردم نهاد پديد مي‌آيند. در اين دوره جامعه مدني پيش مي‌رود و آن را جنبش اصلاحات مي‌خوانيم. جنبش اصلاحات با جناح اصلاح‌طلب فرق دارد. جنبش اصلاحات يعني همان انقلاب. در آن زمان اين آرمان‌ها با روش‌هاي انقلابي دنبال مي‌شود و در دوره بعدي با روش‌هاي مسالمت آميز و خشونت‌پرهيز اما بدون تعارف و با شفافيت. شفافيت يكي از شعارهاي جنبش‌هاي دموكراتيك است.

پنج شنبه ۱۲ام اسفند ۱۳۹۵

فقیه شیعه ، نائب امام یا امام

نظریه ولایت فقیه برداشت بی سابقه آقای خمینی از نائب امامی در فقه شیعه است. فقه شیعه در دوره غیبت با حکومت رابطه برقرار کرده است اما جای حاکم ننشسته است. با نظریه ولایت فقیه که تلاش می کند که پشتوانه حدیثی و هم دلیل عقلی داشته باشد فقه شیعه را وارد عرصه جدیدی کرد که در هیچ دوره ای با آن مواجه نبوده است.

چهارشنبه ۱۱ام اسفند ۱۳۹۵

«همبستگی های مدنی دموکراتیک و مسئله محور»

درپرتو این آگاهی هاست که رویکرد جامعه گرایی در پیشبرد امر توسعه به تدریج جایگزین دولت محوری می شود و فعالان اجتماعی و مدنی، با اتکاء به سرمایه اجتماعی ناشی از اعتماد به یکدیگر، بطور خودجوش و در محدوده مقدوراتشان، دست بکار حل معضلاتی می شوند که دیری است مردم و سرزمین را در تنگنا قرار داده اند. ضمن این که می دانند، تسلیم شدن به یآس و انفعال و پناه بردن به دژ درون یا تن دادن به روزمرگی و مداومت در«بودن» به انگیزه بقا نیز، حاصلی جز تسریع مرگ معنوی و کندن گوری برای روح خویش درپی ندارد. پس چنین نکردند و مصمم شده اند این مهم را فارغ از چشمداشت به منافع و امیال شخصی ضد اجتماعی، مستقل و به روش های عقلانی ، علمی و دموکراتیک و بابهره گیری ازتواناییهای فکری و عملی خویش، به پیش برند.

دوشنبه ۹ام اسفند ۱۳۹۵

گفت‌وگوی کرها در جامعه لال‌ها

بعد از سخنرانی ملکیان، نوبت به سارا شریعتی، می‌رسد؛ او سخن خود را این‌چنین آغاز می‌کند. شریعتی می‌گوید: «گفت‌وشنود صورت غالب گفت‌وگو در ایران است و این سنتی است در میان نخبگان، عالمان دینی و روشنفکران». او به شرایط نابرابر گوینده و شنونده اشاره می‌کند و شرایط نابرابر طبقاتی و فرهنگی؛ به گفته شریعتی در شرایط نابرابر موقعیتی، پرسش و پاسخ در تصریح و تصدیق همدیگر است و ما دیگری را به رسمیت نمی‌شناسیم.

یکشنبه ۸ام اسفند ۱۳۹۵

از عدالت طلبان خبری نیست!

ضعف روشنفكري در جامعه ما سبب شده جامعه تخيل خودش را از دست بدهد. همين كه ما همواره حال حاضر را با گذشته مقايسه مي‌كنيم و آينده بهتري متصور نيستيم، يعني قوه تخيل جامعه تضعيف شده و روشنفكران نمي‌توانند چشم‌انداز روشني را ترسيم كنند كه جامعه به آن اعتماد كند. يعني همان‌طور كه روشنفكران قبل از انقلاب چنين كردند و حالا همه آنها را متهم مي‌كنند،

جمعه ۶ام اسفند ۱۳۹۵ بررسی بسط تجربه ابراهیمی در قرائت دکتر شریعتی

معمار کعبه ایمان خویش باش

اکنون در پی این هفت‌خوان «ابراهیم‌وار زندگی کن و در عصر خویش، معمار کعبه ایمان باش» (همان، 76) در اینجاست که سوژه رهیده از مسخ در پس تجربه رهایی شریعتی، مسئولیتی ابراهیمی می‌یابد تا بر مناسبات حاکم بر هبوط و تاریخ عصیان کند و هشیار از انسان زدایی ماشین الینه‌گر، سیطره طاعون‌وار مصرف را و انعکاس اجتماعی شرک را نپذیرد و به میانه آتش و کوره مذاب تاریخ رود و اثرانگشت خود را و لبیک خود را بر مسیر مذهب ابراهیم حک کند تا در بعثتِ عمومیِ محصول رشد تاریخی بشر بر آن شکاف و انحراف معیاری که موجبات عدم تحقق توحید و انعکاس اجتماعی توحید در زندگی شده است، مشارکت جوید و در مسیر کاهندگی رنج بشر سهمی ایفا کند.

سه شنبه ۳ام اسفند ۱۳۹۵ برداشتی از سوره زخرف

تبارشناسی زیاده روی و نقش آن در بروز مجادله

پیامبر در روند ابلاغ پیام و موج تکذیب و استهزاء مخالفان احساس ناامیدی می کرده است و حتی دوست داشته است تعداد گروندگان را زیاد بیند ولی وقتی راندمان کار را می سنجیده است حالت ناامیدی مانند سایر افراد به او دست می داده است. ولی چون پیام جهان هستی را دریافته و خود را نیز پاک می کرده است دائماً به تکوین و خودسازی می پرداخته است تا دریابد که وظیفه او ابلاغ است و زمان بیانگر نتایج پیام او خواهد بود. این حالات را که به پیامبر دست می داده است را قرآن با واژه های دردمندی به مردم (عنتم)، حرص برای ایمان و هدایت مردم (حرص)، حزن و اندوه از کفر مردم(تحزن)، ضیق صدر بجای شرح صدر، عجله و اندوه و حسرت آورده است که بررسی تبارشناسانه آنها در دوران مختلف حالات و رفتار اصلاحی پیامبر را نشان خواهد داد.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.