محمودنیکوروح

اردشیر زاهدی وکودتای 28 مردا د

اردشیر زاهدی وکودتای 28 مردا د –
-اردشیر زاهدی فرزند سرلشگر زاهدی کودتا چی اصلی 28مردا د البته به فرماندهی کرومیت روزولت از عوامل
سازمان " سیا" سازمان جاسوسی آمریکا – که ازسوی امریکا درزمان ریاست جمهوی" «ژنرال آیزنهاور " ودولت "
وینسیتون چرچیل " درانگلستان بعد ازحکومت حزب کارگر که بعد از جنگ جهانی دوم – که هردو سابقه
نظامیگری داشته ، هردو دراین کودتا نقش اصلی داشته البته بعد از گریختن محمد رضاشاه همانند عاد ت همیشه
که به هنگام بروزهربحرانی میگریخت . اردشیر زاهدی همان پیرمردی که چند روز قبل از سوی رادیوهای خارجی
مرگ او با ….اعلام شد . دراشغال رادیو تهران که بامهدی میراشرافی مدیر روزنامه آتش شرکت داشت که
دراصفهان روزهای اول انقلاب اعدام شد درحالیکه.بدو یک کارخانه بزرگ ریسندگی وبافندگی ازسوی دربا ر به
رسم پادا ش بدو داده شده بود وپاداش اردشیر دراین کودتا از سوی شاه ازدواج با شهنازدختر او وسفیر ایران
درآمریکا شد ودر اولین فرصت درنوروز یکی دوسال بعد از کودتا که جشن بزرگی با دعوات تعداد ی از رجال
آمریکا درعید نوروز با غذاهای ایرانی درسفارت گرفت موردهجوم درحدود شصت نفر از دانشجویان ایرانی
درآمریکا به رهبری صادق قطب زاده که آن میهمانی درواقع به همریخت ودانشجویان بادخالت پلیس همه بازداشت
شدند تا بعد از چندساعت با دخالت خانم روزولت آزدا گردیدند . بعد ها خانم آلبرایت وزیرخارجه وبعد کلینتون
وفراتر اوبا ما هرکدام به گونه ای معذرت خواستند . ولی انگلستان هرگز معذرتی و…نخواست. زیرا که درآن
مقطع هنوز خیال میکرند به خاطر وسعت مستعمرات شیری بوده که افتابش غروب نمیکنند ولی معروف بود که
مصدق این شیررا با ملی کردن نفت شکست "زیراکه از این ببعد ملی کردن ها درجهان آغازشد " پیرسالینجرروزنامه
نگا رومشاورکندی و… وآنگلستان مجبورشد در کنسرسیوم نفتی که تاسیس شد بیشترین سهم را به آمریکا بدهد "
50درصد- وانگلستان 40 درصد حتی فرانسه وکشورهای دیگر چون فرانسه و..ازاروپا سهم بردند ..
واما کودتا – درزمانیکه واحدهای نظامی نگهبان خانه مصدق قهرمان ملی شدن نفت
دربرابر هجوم وکودتای تانکها وکامیون ها ی پرازسرباز سقوط کرد و… . ز یراکه از ساعت 12 ظهردرچهارراه
قصر نیروهای زرهی به فرماندهی " تیمور بختیار" وارد خیابان ها شده بعضی تا شمال خیابان سه راه ضرابخانه
رفته وبعضی محاصره ایستگاه را دیو تهران قبل ازپل سیدخندان وتعدادی برای حمله به خانه مصدق درخیابان کاخ
وتعدادی برا ی آوردن سرلشگر" زاهدی – کرومیت روز ولت از سازمان سیای آمریکا – به طرف مخفی گاه آن ها
به شمیران رفته تا اورا به خیابان ها بیاورند که " اورا به زور سوار زره پوش کرده به خیابان ها میاورند ، چه باور
نمیکرد ندکار به همین راحتی باشد" سرهنگ مصوررحمانی . چه رییس ستاد ارتش یک افسر مهندس بود درحالیکه
"در این موقع باید افسری ستاددیده ومتخصص ورزمی باشد" گروهی بسوی خیابان سوم اسفند پایگاه دژبان رفته تا
زندانیان کودتای 25 مرداد راآزاد کنند وکردند-
درواحد ی که تا سه را ه ضرابخانه رفت به فرماندهی سرهنگ قربان نژاد که از افسران حزب توده بود ودرضمن
مترجم کتاب " جنگ کبیر میهنی " متعلق به مقاومتهای روسها در جنگ دوم چهانی – در سه راه ضرابخانه این
سرهنگ با کمیته مرکزی حزب توده تماس گرفته واز کیانوری دبیرکل حزب سوال میکند که "من میتوانم علیه
کودتا عمل کنم و…." کیانور ی جواب میدهد که " مصدق وزاهدی هردو از "بورژوازی" ایرانند وبرای ما فرقی
نمیکند!!" افسر دیگری از گارد حفاظت رادیو میگوید "وقتی کودتاچیان برای اشغال رادیوامدند خیال داشتم همه را به
مسلسل ببندم ولی فکرکردم چون حزب با مصدق مخالف است لابد با کودتا موافق است به علاوه دستوری هم از حزب

نیامده بود" انورخامه ای کتاب "از انشعاب تا کودتا" ص 419 .
واحدی که ایستگاه رادیو تهران را محاصره کرده بود با آمدن گروهی ضدملی ودرباری چون " مهدی میراشرافی
مدیر روزنامه آتش واردشیر زاهدی و…باحمایت وراهنمایی اردشیر زاهدی " باکمک افسران زرهی وارد اطاق
پخش شده ومیکروفون را گرفته دراختیار میراشرافی مدیر روزنامه "آتـش" وسردبیرش "شمس قنات آبادی نماینده
کاشانی" قرارداده – میراشرافی فریاد میزند" مردم انقلاب کردند – دکتر فاطمی را کشتند و…مردم به خیابان
هابریزید".
واحدی که به سوی خیابان کاخ رفتند برای بازداشت یا قتل مصدق بعد از محاصره خانه مصدق درگیری بین نیروهای
حافظ خانه مصدق واینها آغاز شد – مهندس زیرکزاده ودکتر صدیقی وچند نفر دیگر و…همراه او با اصرار که اورا
از مهلکه خارج نمایند ،واوابتدا ردکرده ومیگوید " شما به منزل همسایه با نردبان بروید ولی من دراین اطاق میمانم تا
با کشتن من داغ پیروزی بردل کودتاچیان بماند" دکتر صدیقی – درهمین حال شعبان بی مخ واحمد عشقی
وامیرموبوراز طرفداران کاشانی با تعدادی لومپن ها ی خیابان پامنا ر ومهدی قصاب در سه راه سیروس از
طرفداران آیت اله بهبهانی آیت اله درباری بودند ، با لومپن های آن محله درخیابان سیروس وسرچشمه گردهم آمده ،
ودر چهارراه مخبر الدوله تعدادی فواحش از رفیقه های شاه – پری غفاری – خانم دولتشاهی و…وتعدادی فواحش
شهر نو به رهبری " پری بلنده " گروههایی بودند که بسوی مجلس در حال تظاهرات بسود شاه بودند تاطبقه متوسط
آن روزی و….را که همیشه ازطرفداران مصدق بودند از واکنش بازدارند ، وبه نسبتی بازداشتند . زیرا که مصدق
ازآنها خواسته بود ساکت باشند تا بتواند کودتا را خنثی کند . در
چنین موقعیتی مراکز احزاب ملی به آتش کشیده شد در جلوی دیدگان اعضای آنها که به خاطر "در خواست مصدق
برای امنیت وحفظآن خواسته بود "عکس العملی نشان ندهند" ،از حزب ایران تا حزب مردم ایران – حزب ملت ایران
ونیروی سوم" حتی بعضی که به روی بام ها گریختند اوباش گرفته وازبام به پایین پرتاب نمودند .به ویژه کلوپ
نیروی سوم خلیل ملکی که درخیابان انقلاب بود .
درچنین شرایطی غروب روز 28 مرداد شهر زیر دود وآتش . آسمان رنگ " خون" به خود گرفته ، به ویژه
بامقاومت جانانه واحد حافظ خانه دکتر مصدق به فرماندهی " سرهنگ ممتاز" که از دوطرف تعداد زیادی شهید
وکشته شدند ویکبار نیروهای کودتاچی را به عقب راندند ، درحالیکه تعداد تانکهای ارتش با دوتانک این واحد قابل
مقایسه نبود ، وبعد هم رانندگانشا ن رفته بودند
دکتر مصدق با همراهان مدت 24 ساعت درزیرزمین آن خانه همسایه پنهان بودند، درآخرین لحظات سرهنگ علمیه
بازپرس افسران کودتا چی در کودتای اول 25 مردادبه خدمت اورسیده واظهار میدارد " آقا اینها همه خائنند " منظور
نظامیان اطراف او تا گودتاچیان بوده است از سرتیپ دفتری که فامیل سببی او بود که درلحظات آخر به ریاست
شهربانی منصوب شد تا…، مصدق درجواب میگوید " آقا آ دم ندارم چه کنم !!"، ننگی که هرگز خانواده پهلوی –
انگلیس وآمریکا دولتهای کودتا چی وحتی روسیه که نمیتوانند در تاریخ جهان به عنوان دولتهای سلطه گر
و….رهاشوند .
چند ساعت از ظهر گذشته بود که خانه مصدق به توپ بسته شد واوباش واجا مر برهبری شعبان بی مخ و…خانه
اورا غارت نمودنداز فرش های تکه پاره شده تا میزوصندلی وسماور وظرف وظروف وساعتی قبل رادیو تهران
اعلام کرده –"ازساعت هفت شب حکومت نظامی است از خانه های خود خارج نشوید" ، البته تا ده شب مردم
درخیابان ها بودند ، درهمین وقت ""دوچرخه ای دوترکه" از خیابان ری حامل محمد نخشب و حسین شاه حسینی به
سوی خیابان فرهنگ امیریه درحرکت بود ساعتی بعد درمنزل آیت اله زنجانی – محمد نخشب از حزب مردم ایران
– داریوش فروهر از حزب ملت ایران – خورگامی از حزب ایران وشاه حسینی از جبهه ملی به پیشنهاد محمد نخشب
بنای نهضت مقاومت ملی را گذاردند" – وتعدادی " تراکت" کوچک با این عنوان که " نهضت ادامه دارد" نوشته
وپخش کردند- فردا بازار اعتصاب شد ونظامیان کودتاچی درب چندین مغازه را گل گرفتند . روزنامه " صبح
امروز" از سوی نهضت مقاومت تا برآمدن جبهه ملی دوم به نسبتی مخفی منتشر شد . که درآن این شعر "
سالهامیگذرد که "یکی ظلمت افسانه ای دردآلود – خیمه افکنده به سرمنزل صبح – تا که خفاش فراموش کند زشتی
قبح " از- م – ن -و…. ،
درساعتهای غروب 28 مرداد "دونفر از شاگردان دکتر انورخامه ای که خیلی " پرولتروانقلابی" بودند دراین غارت
شرکت داشتند"درخیابان استانبول با استاد خود روبرو شده که ایشان مطابق نوشته خودشان 50 نفر شاگرد داشته که

مارکسیسم راابا تجدید نظرهایی بدانان می آموخته است -میفرماید "وقتیکه از اینها سوال کردم چرااین کاررا کردید
جواب دادند – برا ی اینکه مصدق بورژوا بود !!" – از کتاب " ازانشعاب تاکودتاص 441"- درچنین شرایطی
قهرمان ملی کردن نفت به بند کشیده میشود . بعد ها سیاوش کسرایی ازحزب توده سفری به مسکوکرد ازآن جا
توسط شجریان به سایه پیغام داد"کلا ه سرمان رفت همه اش دروغ بود" وبعد به سختی با کمک حقوق بشر به اطریش
گریخت ودرآن چا فوت نمود . 24 ساعت بعد دکتر مصدق وارد ساخمان " باشگاه افسران " درخیابان سوم اسفند شد
زاهدی ونظامیانی به استقبالش آمدند؟!! " ومصدق نخست وزیری خودرا اعلام نمود . منتها نظا میان تابع دربار
وشاه بودند که هنوز درگریزوغایب بود.
بعد از مدتی که دکتر مصدق در بیدادگاه نظامی حضوریافت- " بعدازمعرفی خود – دررابطه با ادعای قیام مردم "
چک دلاری به مبلغ درحدود 370هزار دلار که در با نک ملی همان روز برادران رشیدیان عوامل سفارت انگلیس
که تبدیل به ریال آن روزشده بود رومیکند . شاهد رسوایی دولتهای قانون شکن غربی وشرقی وسلطه گرشده و….
آیا مرگ استالین فرصت تازه ای به انگلیس وآمریکا برای کودتا نبود؟ ، ویا چنانکه شایع شد "آمریکاوانگلیس با
سکوت درباره ی تناقضات باقیمانده درساختار قدرت درروسیه آنروزتوافق روسهارا درباره کودتا نگرفته بودند؟"
زیراکه روسیه طلاهای ایران را به دولت ملی مصدق نداد ولی به دولت کودتایی زاهدی بعد از مدتی داد . .
پژوهشگر"مر کز مطالعات عالی علوم اجتماعی " پا ریس
.

مطالب مرتبط

علی فیاض

۱) روزنامه عصر آزادگان، شماره ۵۷ چهارشنبه ۲۴ آذر ماه ۱۳۷۸، مطلب "نجات عالیجناب خاکستری"، نوشته اکبر گنجی
یکی از دست اندرکاران پیشین سپاه پاسداران رژیم.

ا تمام تفاوت‌های نظری و تفسیری‌اش، یکی از وجوه این واقعیت را آشکار می‌کند:

طنز تلخ تاریخ آنجاست که هژمونی آمریکا اکنون با زبان شمشیر سخن می‌گوید؛ اما این زبان، چیزی بیرون از تاریخ نظم مستقر نیست. شمشیر همواره در پسِ بسیاری از صورت‌بندی‌های حقوقی این نظم حضور داشته است؛ تفاوت امروز آن است که دیگر ضرورتی برای پنهان‌کردن آن در پسِ واژگان پرطمطراق نظم مبتنی بر قواعد احساس نمی‌شود.

ابراهیم غرایبه:نویسنده اردنی:مترجم علی سرداری

اما چرا به نظر می‌رسد این دگرگونی هنوز رخ نداده است؟ چرا فلسفه، در حالی که موجی عظیم و پرتلاطم از دینداری و گروه‌های مذهبی سربرآورده، دچار افول شده است؟ به نظر می‌رسد جهان، با وجود تنوع ادیانش، بیش از آنکه درگیر یک رستاخیز فلسفی باشد، در احیایی دینی فرو رفته است.

مطالب پربازدید

مقاله