بایگانی برای :خوراک متنی این بخش اندیشه

دوشنبه ۹ام مرداد ۱۳۹۶

چرا به سنّت نیازمندیم؟

سنت اگر «تسلیم» شود که سنت نیست. کار سنت ساختن و باز ساختن است، سنت درمان گر ویرانی هاست، سنت بیگانه ی سرزده وارد شده را خودی می کند تا پادزهری بر نیشش باشد. سنت از اسم می گذرد تا از رسم نگذرد. ولی اذعان باید کرد که سنت چندین هزاره ی ما امروز بیمار و زخم خورده است. بیمار غفلت زدگی ما ایرانیان. ما نه تنها با غفلت از ریشه های ستبر سنت خویش، که در حقیقت ریشه های هویتی مان است، خود را پذیرای بی دفاع هر ضد اندیشه ی وارداتی کرده ایم، بلکه کوردلانه تبر به ریشه ی خود نیز وارد می کنیم که تلخ ترین سرنوشت را برای خود رقم بزنیم : شکست نهایی.

یکشنبه ۸ام مرداد ۱۳۹۶

کدام میقات؟

در میقات، داستان رستاخیز هم در ذهن زائر تداعی می‌شود، به ویژه با آن جامه­‌ی احرام و با آن آوای تلبیه. حتی تعداد و نوعِ حروفِ واژگانِ میقات و قیامت، یکی است و اگر یک جابجایی ساده درحروف این دو واژه، انجام گیرد یکی بیشتر نخواهند بود.امّا به ‌هرحال میقات با قیامت بسی متفاوت است. میقات نقطه‌ی آغاز برای یک شروع تازه و تولدی دیگر است، ولی “قیامت” نقطه­‌ی فرجامِ راه ‌طی شده‌ای است که شاید برخی کسان در آن فرجام، خود را به ثمر نرسانیده باشند.

یکشنبه ۱ام مرداد ۱۳۹۶

لزوم شکل‌گیری شریعتی‌شناسی دانش‌پژوهانه

تنها یک گزینه می‌ماند و آن این است که به‌نظر می‌رسد این بزرگواران بین آسیب‌شناسیِ نهادینه شدنِ نهضت‌های دینی و اجتماعی از یک سو و ضدّیت با نهادسازی خلط کرده‌اند. در مورد سروش که جامعه‌شناسی، حوزه‌ی فعّالیت دانش‌پژوهانه‌ی وی نیست، ارتکاب چنین خطای فاحشی شاید تا حدّی قابل اغماض باشد، امّا جلایی‌پور و محمدّی می‌توانستند با جست و جویی ساده، دیدگاه‌ها و نظریه‌های جامعه‌شناختی را درباره‌ی عوارض نهادینه شدن مطالعه نمایند. من ارتکاب چنین خطاهایی را از سوی این بزرگواران در فهم یک متن، فقط و فقط ناشی از آسان‌گیری و تن‌آسایی فکری می‌دانم. این موضوع ما را به نتیجه‌گیری ره‌نمون می‌سازد.

جمعه ۳۰ام تیر ۱۳۹۶

شهروندان مذهبی و غیرمذهبی در نظریه هنجاری و اخلاق شهروندی هابرماس

نكاتي كه در دو سخنراني يادشده از هابرماس آمده يكي اين است كه در عصر پسامتافيزيك سنت‌هاي برخاسته از بدنه جهان‌بيني‌هاي پيشامتافيزيك مي‌توانند در گفت‌وگوي فرهنگي مدرن سهمي داشته باشد و ديگر اينكه بشر وارد دوره‌هاي معروف به پساسكولار شده است كه نگرش بازانديشانه‌اي را نسبت به اعتقادات و اجتماعات ديني مطالبه مي‌كند و در يك نظريه هنجاري از دموكراسي ليبرال تكاليف معيني، هم از سوي شهروندان سكولار و هم در بعد ترتيبات نهادين نسبت به آن‌ها مي‌طلبد.

چهارشنبه ۲۸ام تیر ۱۳۹۶

سنی و شیعه، نگاهی از درون

فلت روشنفکران شیعه به جز شریعتی در مورد شیعه در دوره صفوی و تاثیر آن در باور و عقاید جامعه وهم غفلت روشنفکران مسلمان عرب در شناخت دوره ممالیک در مصر و هم چنین اقتداری که ظاهر گرائی در دمشق در دوره عثمانی با خود همراه کرد باعث شده است که شناخت عام شیعه و عامه اهل سنت برای ما روشن نباشد چرا که هیچ اندیشه و دینی وقتی مردمی شد، دیگر نه در نظریات و باورهای کلی، بلکه در رفتار و آداب و رسوم و سلوک و زبان و دعا و مناسک آن قابل رد یابی است.

سه شنبه ۲۷ام تیر ۱۳۹۶

زوال تدریجی یک توهم

اضافه کردن مشروعیّت دینی بر مشروعیّت سیاسی، از آغاز هیچ مبنای فلسفی و الهیاتی محکم نداشت، پس از اصالت پیدا کردن مشروعیت سیاسی حکومت و آرای مردم در ایران، نوبت به اصالت پیدا کردن حقوق بشر در ایران خواهد رسید. ما به سوی روشنایی می‌رویم.

منبع: وبلاگ نویسنده

دوشنبه ۲۶ام تیر ۱۳۹۶

آینده ما و میراث شریعتی

میراث ماندگار شریعتی و مسئله ما این است که فرا‌تر از دوگانه‌های کاذب و برساخته‌شده استحمار نو و کهنه، به تلاش فکری و جهد عملی در جهت سازش و گفت‌وگوی این دوگانه‌ها بپردازیم: «بسیاری از تناقض‌های مشهور و بدیهی در من سازش یافته‌اند و جمع شده‌اند: زمین و آسمان؛ معنویت و مادیت؛ جبر علمی تاریخ و جامعه و آزادی و مسئولیت فرد؛ مادی‌بودن و سوسیالیست‌بودن و بودایی و اوتوپیست‌بودن.» (م. آ. ۳۵، آثار گونه‌گون، بخش اول، ص ۵۵۸.) میراث شریعتی، اندیشیده‌ها و نیندیشیده‌ها دارد؛ اندیشیده‌هایش را نقد کنیم و نیندیشیده‌هایش را بیندیشیم. اما همزمان می‌توان مسیر دشوار تکوین و تحقق مدرنیته دموکراتیک، عدالت‌محور و درون‌زا را با آموزه‌هایی از میراث وی پیمود. با او و فرا‌تر از او اندیشید و به مکتب آزادی، برابری و معنویت مدنی/ زیست اخلاقی غنا بخشید.

یکشنبه ۲۵ام تیر ۱۳۹۶

تفسیر آیه محاربه و احکام فقهی آن

با توجه به موارد استعمال ماده «حرب» می‏توان گفت حرب در اصل به معنای مطلق مبارزه و ستیز است که طبعا با غضب و دشمنی نیز همراه است و قدر مشترک بین معانی آن شدت(تبیان 368/2) یا سلب(روح المعانی(16O6/6) می‏باشد؛ بنابراین حَرب مرادف جنگ نیست بلکه اعم بوده و جنگ یکی از مصادیق آن است و همانطور که در لسان العرب آمده «حَرب» نقیض سَلم است و سلم به معنای سازگاری و نقیض آن (حرب) به معنای ناسازگاری است که گاهی به صورت ربودن مال و گاهی به صورت غضب و زمانی به صورت جنگ و درگیری نظامی جلوه می‏کند؛ پس کلمه «حرب» الزاماً به مفهوم جنگ نیست.

شنبه ۲۴ام تیر ۱۳۹۶ نقدی به سردبیر مهرنامه

اصلاح دینی، مصیبت یا برکت؟

جمعه ۲۳ام تیر ۱۳۹۶

ولایت فقیه و نواندیشی دینی

حق این است که ولایت سیاسی فقیه به تمامی انواعش (از انتصابی و انتخابی، مطلقه یا عامه و مقیده، ولایت بر امور حسبیه یا جواز تصرف فقیه از باب قدر متیقن، ولایت یا نظارت) با جمهوریت و مردمسالاری متعارض است.

فیلتر کردن مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.