ملی مذهبی _ با آغاز دور تازهای از مذاکرات ایران و تروئیکای اروپایی (آلمان، فرانسه و بریتانیا) از ساعاتی پیش در استانبول، سه کشور اروپایی اعلام کردهاند در صورت پذیرش برخی شروط از سوی جمهوری اسلامی، آمادهاند مهلت تعیینشده برای فعالسازی مکانیسم بازگشت تحریمها (موسوم به مکانیسم ماشه) را تمدید کنند.
این پیشنهاد در حالی مطرح شده که ضربالاجل فعلی برای فعالسازی این مکانیسم، ماه اکتبر سال جاری میلادی به پایان میرسد. دیپلماتهای اروپایی ابراز امیدواری کردهاند که با یک «توافق موقت» یا اقدامات اعتمادساز از سوی تهران، از تشدید تنشها جلوگیری شود.
ازسرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا، همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و ارائه گزارشی شفاف درباره میزان ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از جمله شروط مطرحشده از سوی این سه کشور عنوان شده است.
در همین حال، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی، نشست امروز در استانبول را «فرصتی مغتنم برای تصحیح نگاه تروئیکای اروپایی» و «آزمونی برای واقعبینی آنها در قبال موضوع هستهای ایران» توصیف کرد.
بقایی: با تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ مخالفیم
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نشست امروز در استانبول با سه کشور اروپایی عضو برجام را “فرصت مغتنمی برای تصحیح نگاه و آزمونی برای واقعبینی آنها در خصوص موضوع هستهای ایران” دانست.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، او با متهم کردن این سه کشور اروپایی به “مواضع جانبدارانه به سود حمله اسرائیل و آمریکا” به ایران گفت که “تروئیکای اروپایی صلاحیت حقوقی برای استفاده از سازوکارهای برجام و استفاده از مکانیسم ماشه (احیای تحریمهای سازمان ملل) را ندارند”. بقایی نگفت که در این صورت گفتوگوهای امروز در استانبول بر چه مبنایی انجام میشود.
بقایی همچنین با اشاره به شایعات درباره احتمال طرح تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ از سوی اروپا، صحبتکردن در این باره را “بیمعنا و بیمبنا” خواند و گفت که جمهوری اسلامی با چنین تمدیدی مخالف است.
برخی منابع خبری اعلام کردهاند که تروئیکای اروپایی احتمالاً پیشنهاد تمدید مهلت فعالسازی مکانیسم ماشه تا شش ماه دیگر را به ایران ارائه خواهد کرد. اروپاییها در ازای آن از ایران خواهند خواست تعهداتی از جمله همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، شفافسازی درباره محل اورانیوم غنیشده و آمادگی برای مذاکرات احتمالی با واشنگتن ارائه بدهد.
او با اشاره به «مواضع جانبدارانه» سه کشور اروپایی در قبال حملات اخیر آمریکا و اسراییل به خاک ایران، تأکید کرد که این کشورها به «توجیهگران قانونشکنی و تجاوز» بدل شدهاند. به گفته بقایی، جمهوری اسلامی در نشست امروز رسما اعتراض خود را نسبت به این مواضع اعلام خواهد کرد.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین تهدیدات اروپا برای استفاده از مکانیسم ماشه را فاقد وجاهت قانونی دانست و تأکید کرد که سه کشور اروپایی بهدلیل «نقض مکرر تعهدات برجامی و حمایت از اقدامات ناقض قطعنامه ۲۲۳۱» دیگر صلاحیتی برای توسل به چنین سازوکاری ندارند.او افزود: «در شرایطی که اصل موضوع بازگرداندن تحریمها از نظر حقوقی و منطقی منتفی است، صحبت از تمدید قطعنامه ۲۲۳۱ نیز بیمعناست و جمهوری اسلامی با آن مخالف است.»
عراقچی: مواضع جمهوری اسلامی هیچ تغییری نکرده است
عباس عراقچی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی در آستانه دور جدید مذاکرات هستهای با بیان این که “مذاکرات با سه کشور اروپایی چیز جدیدی نیست” گفت که “سه کشور اروپایی هنوز بخشی از به اصطلاح مذاکرات هستهای به تعبیری هستند و به تعبیری شاید نیستند”.
عراقچی گفت این کشورها “به همین دلیل نقش کمتری را در سالهای اخیر پیدا کردند اما جمهوری اسلامی به گفتگوهای خود با آنها ادامه میدهد.”
وزیر خارجه جمهوری اسلامی بار دیگر تاکید کرد که حکومت ایران از کشورهای غربی خواسته است به حق ایران “در استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای به شمول غنیسازی” احترام بگذارند.
عراقچی همچنین خاطرنشان کرد مواضع جمهوری اسلامی هیچ تغییری نکرده و مدعی شد که حکومت ایران، همچنان “محکم و استوار از حقوق مردم ایران در انرژی صلح آمیز هستهای به طور خاص موضوع غنیسازی” در مذاکرات دفاع خواهد کرد.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی در شرایطی این سخنان را بیان کرده است که کشورهای اروپایی به ایران پیشنهاد کردهاند که در صورت پذیرش شروط آنها از سوی ایران، آمادهاند ضربالاجل بازگشت تحریمهای بینالمللی را تمدید کنند.
شرایط سه کشور اروپایی شامل ازسرگیری مذاکرات هستهای با آمریکا، همکاری کامل جمهوری اسلامی با آژانس بینالمللی انرژی اتمی و همچنین ارائه گزارش کامل پیرامون ذخایر اورانیوم غنیشده با درصد بالا خواهد بود.
روزنامه فاینانشال تایمز در گزارشی از احتمال پذیرش این شروط از سوی ایران خبر داده است.
نشست امروز در استانبول در حالی برگزار میشود که تنشها میان ایران و غرب بهویژه پس از حملات اخیر آمریکا و اسراییل به تأسیسات هستهای ایران، افزایش یافته است. هنوز مشخص نیست آیا مذاکرات امروز میتواند به توافقی عملی منجر شود یا نه.