وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز چهارشنبه ۱۶ مهر (۸ اکتبر)، در واکنش به بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس، سفرا و نمایندگان کشورهای عضو اتحادیه اروپا را احضار و مراتب اعتراض خود به آنها را ابلاغ کرد.
بهدنبال مواضع مطرحشده در بیانیه مشترک وزرای خارجه شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا در مورد جزایر سه گانه، سفرا و رؤسای هیأتهای دیپلماتیک کشورهای اروپایی مقیم تهران روز چهارشنبه به وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران احضار شدند.
بر اساس بیانیه وزارت امور خارجه، مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزیر امور خارجه، در این دیدار اعتراض شدید ایران و ادعاهای مطرحشده در خصوص جزایر ایرانی تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی را به اروپاییها ابلاغ و همچنین اظهارنظر درباره برنامههای دفاعی و هستهای ایران را بهشدت رد کرد.
وزرای خارجه اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در پایان بیست و نهمین نشست خود در روز دوشنبه ۶ اکتبر (۱۴ مهر) با صدور بیانیهای مشترک، ایران را به «اشغال جزایر تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی» متهم کرده و از تهران خواستند تا «توسعه برنامههای پهپادی و هستهای» خود را متوقف کند.
تختروانچی با تأکید بر حاکمیت مطلق و همیشگی جمهوری اسلامی ایران بر جزایر سهگانه، این جزایر را بخش جداییناپذیر از خاک ایران دانست و حمایت اتحادیه اروپا از ادعاهای بیپایه یکی از اعضای شورای همکاری خلیج فارس را نقض اصول احترام به حاکمیت ملی و تمامیت ارضی کشورها توصیف کرد.
«مداخله» اتحادیه اروپا در زمینه برنامه موشکی ایران
وی همچنین مداخله اتحادیه اروپا در زمینه برنامه موشکی ایران را دخالت آشکار در امور داخلی جمهوری اسلامی ایران خواند و تصریح کرد: «توانمندیهای دفاعی بومی ایران، از جمله قدرت موشکی، بخشی از حق ذاتی کشور برای دفاع از خود بوده و عاملی برای ثبات و امنیت منطقه محسوب میشود.» تختروانچی در ادامه با انتقاد از بیعملی، ناکارآمدی و سوءنیت سه کشور اروپایی عضو برجام (فرانسه، آلمان و بریتانیا)، خاطرنشان کرد که اتحادیه اروپا بهعنوان هماهنگکننده کمیسیون مشترک برجام، در کنار این سه کشور، نهتنها به تعهدات خود عمل نکردهاند بلکه با سوءاستفاده از سازوکار حلوفصل اختلافات، موجب انسداد و بنبست دیپلماتیک شدهاند.
پیشتر در روز سهشنبه، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، ادعاهای مداخلهجویانه و بیپایه مطرحشده در بیانیه مشترک شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا، از جمله تکرار ادعای امارات عربی متحده درباره جزایر ایرانی را قویاً رد کرده بود.
بقایی در بیانیه خود گفته بود: «تکرار ادعاهای بیاساس در بیانیههای سیاسی هیچگونه ارزش حقوقی ندارد و نمیتواند واقعیتهای تاریخی و جغرافیایی را تغییر دهد.»
قالیباف: بر سر حاکمیت ایران بر جزایر سهگانه هیچ مصالحهای وجود ندارد
در واکنش به بیانیه اخیر شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه اروپا، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی، ، نیز با لحنی قاطع، اظهارات مطرحشده درباره جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی را محکوم کرد.
وی تأکید کرد: «ایران، جزایر سهگانه را بخش لاینفک خاک خود میداند و هرگونه ادعای خارجی در این زمینه را تحریکآمیز و بیاساس تلقی میکند.»
در بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس، از جمله از جمهوری اسلامی خواسته شده بود تا برنامه موشکی و پهپادی خود را متوقف کند. دو طرف همچنین بر “حاکمیت امارات متحده عربی بر جزایر سهگانه” تأکید کرده بودند.
به گفته دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی، دلیل احضار سفرا و روسای نمایندگیهای کشورهای عضو اتحادیه اروپا توسط مجید تختروانچی، معاون سیاسی وزارت خارجه، اعتراض به ادعاهای مطرحشده در بیانیه مشترک وزیران خارجه این اتحادیه و شورای همکاری خلیج فارس بوده است.
وزارت خارجه ایران ادعای بیانیه مزبور در خصوص “حاکمیت امارات” بر جزایر سهگانه را “بیاساس” و طرح موضوعات دفاعی جمهوری اسلامی را “مداخلهجویانه” خوانده و از طرح “ادعاهای کذب در خصوص موضوع هستهای” سخن گفته است.
وزیران خارجه اتحادیه اروپا دوشنبه گذشته، پس از نشست خود با کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس، طی بیانیه مشترکی بار دیگر از ایران خواسته بودند تا به گفته آنها، به “اشغال سه جزیره امارات متحده عربی، شامل جزایر تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی” پایان دهد. آنها همچنین مالکیت ایران بر جزایر سهگانه را “نقض حاکمیت امارات و اصول منشور سازمان ملل” دانسته بودند.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا و شورای همکاری خلیج فارس در بیانیه خود، همچنین خواستار از سرگیری کامل همکاری ایران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی شده و همزمان از جمهوری اسلامی خواسته بودند تا به توسعه برنامه موشکهای بالستیک و پهپادی خود پایان دهد.
تخت روانچی با تأکید بر “حاکمیت بلامنازع و همیشگی ایران” بر جزایر سهگانه بهعنوان “بخش لاینفک قلمروی تحت حاکمیت ایران”، حمایت اتحادیه اروپا از ادعای امارات را “ناقض اصل احترام به حاکمیت ملی و تمامیت سرزمینی دولتها” دانست و ضمن “سیاسی و غرضورزانه” خواندن موضعگیری اتحادیه اروپا، آن را “قویا” محکوم کرد.
معاون سیاسی وزیر خارجه جمهوری اسلامی درخواست مطرحشده در بیانیه مزبور مبنی بر دست کشیدن ایران از توسعه برنامه موشکی را نیز “دخالت آشکار در امور” این کشور دانست و گفت: «توانمندیهای دفاعی بومی ایران از جمله توانمندی موشکی آن، جزئی از حق ذاتی ایران برای دفاع از خود بوده و تضمینکننده ثبات و امنیت منطقهای است.»
تخت روانچی همچنین کشورهای اتحادیه اروپا را متهم کرد که با “سوءاستفاده” از مکانیسم ماشه، باعث “اخلال و بنبست در دیپلماسی” شده و “بهتر است به جای تکرار ادعاهای کلیشهای و مطلقا کذب راجع به برنامه هستهای ایران پاسخگوی عملکرد مخرب خود باشند.”
یوهان وادهفول، وزیر خارجه آلمان، دوشنبه گذشته در حاشیه دیدار وزیران خارجه اتحادیه اروپا با شورای همکاری خلیج فارس در امیرنشین کویت، خواستار تعمیق همکاری با کشورهای عربی این منطقه برای تأمین امنیت مسیرهای دریایی و مقابله با “سیاست بیثباتکننده” جمهوری اسلامی شده بود.
وزیر خارجه آلمان با اشاره به لزوم “کوتاه کردن دست حوثیها”، تأکید کرده بود که با نمایندگان شورای همکاری خلیج فارس، بر سر مقابله با “علل ریشهای” توافق مشترکی وجود داشته است. وادهفول با بیان اینکه “این مشکلات ریشه در ایران دارد، زیرا تهران از شبهنظامیان برای بیثباتسازی منطقه استفاده میکند”، افزوده بود که در این زمینه نوعی همسویی منافع با بسیاری از کشورهای منطقه وجود دارد.
بحث مقابله با نفوذ جمهوری اسلامی در منطقه، در حالی در این نشست مشترک مطرح شده بود که اندک زمانی پیش از آن، با فعالسازی مکانیسم ماشه توسط سه قدرت اروپایی، تمامی تحریمهای پیشین بینالمللی علیه جمهوری اسلامی احیا شد.
