این بار بازگشت عربستان با کمک آمریکا؛ پیچیدگی خاص خودش را دارد و این سیاست برای منطقه فاجعه ای دیگر را به وجود خواهد آورد. این بازگشت برنامه ای را در بر دارد که حتی فراتر از پاکستان و افغانستان و از آن هم بی رحم تر خواهد بود و تا سالیان درازی طول خواهد کشید. از سوی دیگر تمامی مبارزاتی که در منطقه صورت گرفته دود شده و به هوا خواهد رفت ونتیجه آن نیز فقر بیشترواستبداد آهنین همراه با وابستگی بیشتر خواهد بود.
این پرسش همیشه برای تحلیل گران مسائل منطقه مطرح بوده که چرا آمریکا از هیچ گونه تغییری در عربستان نه تنها حمایت نمی کند بلکه آل سعود را همواره به عنوان یکی از متحدان استراتژیک خود حفظ کرده است؟ این در حالی است که عربستان کشوری است که بر اساس پادشاهی اداره می شود و شهروندان آن درجه دوم به حساب می آیند.
این مملکت ازهر نظرتحت سیطره خاندان پادشاه است ودر آغاز نیزبا کمک انگلیسی ها تاسیس یافت ولی در ادامه آمریکا جای انگلیس را گرفت.از آن پس هم بین ریاض و واشنگتن هماهنگی تنگاتنگی به وجود آمد. از آن زمان تا به حال نیز این هماهنگی ادامه یافته است.
عربستان سابقه طولانی در همکاری با غرب – به ویژه با آمریکا- دارد واین همکاری بسیار سابقه دار، پیچیده و مخفی و استراتژیک است. دولت عربستان به هیچ قرار داد بین المللی از جمله میثاق حقوق بشر، قواعد دموکراسی، انتخابات وحقوق اقلیت ها پایبند نیست. به گونه ای که در اول ماه رمضان ملک عبدالله تصریح کرد اوبه هیچ وجه به تاسیس حزب رضایت نخواهد داد و دموکراسی را ضد ارزش عنوان کرد و تاکید کرد دموکراسی را نمی پذیرد.
این در حالی است که عربستان از نظر اعتقادی به افراطی ترین گرایش ها باور دارد، یعنی به تفکر وهابی که با همه گرایش های اسلامی ضدیت دارد. از طرفی خاستگاه رهبر ی القاعده وبسیاری از تروریست های خطر ناک، عربستان بوده و سالیان درازی است بین دولتهای آمریکا و دولت عربستان ، سازمان سیا و استخبارات عربستان همکاری تنگا تنگی وجود دارد.
از سوی دیگر عربستان از نظر مالی تمامی گرایش های افراطی اسلامی مانند طالبان را تحت پوشش خود قرار می دهد. اینجا این سوال مطرح است که چرا آمریکا در این مورد هیچ فشار یا در خواستی از عربستان ندارد تا عربستان رویکرد خود را تغییر دهد؟
اگر به جای عربستان کشور دیگری با همین نقش و با این ویژگی ها بود آمریکا برای تغییر درآن کشور از هیچ اقدامی ازجمله دعوت به مراعات حقوق بشر، باز کردن مسیر دموکراسی و تغییرفرهنگ استبدادی ومراعات حقوق اقلیت های دینی و… کوتاه نمی آمد. به ویژه آمریکا در زمینه تروریسم با هیچ کشوری کنار نمی آید؛ اما این پرسش مطرح است آمریکا چرا هیچ عکس العملی نسبت به عربستان نشان نمی دهد؟
از سوی دیگر آمریکا به طور مستقیم وغیر مستقیم در گسترش نفوذ عربستان درخاور میانه نقش ایفا می کند . این نقش در مورد دو کشوروجوددارد: اسرائیل و عربستان. این دو کشور برای آمریکا خط قرمز هستند و از هر برخورد و تنبیهی هم معاف هستند.
عربستان با بهار عربی مخالف بود ودرمقابله با آن مسیر ازهیچ اقدامی کوتاهی نکرد. از جمله دفاع از حسنی مبارک و پناهندگی دادن به بن علی رئیس جمهوری سابق تونس ، دخالت در امور بحرین وحمایت همه جانبه از شورش مسلحانه در سوریه . درنهایت هم عربستان علنا از اقدام ارتش مصر در بر کناری مرسی حمایت کرد.حتی کنار رفتن امیر قطر با حمایت آمریکا برای هموارکردن سلطه عربستان بود.
با توجه به تمامی مطالب یاد شده می توان گفت عربستان قصد دارد سلطه خود را به خاور میانه باز گرداند و البته این بار به طور رسمی به منطقه عربی باز می گردد. آل سعود در صدد اجرای همان نقشی هستند که سابقا پاکستان ایفا می کرد.عربستان اگر در گذشته به صورت غیرمستقیم این نقش را ایفا کرد حالا در منطقه خاورمیانه همان شیوه را به طور علنی دارد اجرا می کند. یعنی تفکر وهابی وحمایت از گروه های افراطی و اختصاص بودجه مالی بسیار قابل توجه برای آنها در دستور کار ریاض قرار گرفته است. البته سیاست عربستان همآهنگی تنکاتنگی با سیاست آمریکا دارد و این نقش بارز راعربستان سالیان طولانی است در این منطقه بازی می کند.
باید توجه داشت بازگشت سلطه یا نقش عربستان به منطقه یعنی باز گشت استبداد و نفی دموکراسی وانکار حقوق انسانهایی است که جنبش بهار عربی را خلق کردند تا به حقوق خود برسند. ولی عربستان با تایید آمریکا به گسترش تروریسم در منطقه و ناامن کردن آن روی آورده است.
40سال پیش عربستان همراه با آمریکا وبا میزبانی پاکستان، القاعده و طالبان را در آن کشور ساختند که اثرات منفی آن تا به حال در منطقه مثل عراق، سوریه، افغانستان پاکستان و درجاهای دیگر در شکل القاعده و طالبان؛ حتی خارج از خاورمیانه قابل مشاهده است.
این بار بازگشت عربستان با کمک آمریکا؛ پیچیدگی خاص خودش را دارد و این سیاست برای منطقه فاجعه ای دیگر را به وجود خواهد آورد. این بازگشت برنامه ای را در بر دارد که حتی فراتر از پاکستان و افغانستان و از آن هم بی رحم تر خواهد بود و تا سالیان درازی طول خواهد کشید. از سوی دیگر تمامی مبارزاتی که در منطقه صورت گرفته دود شده و به هوا خواهد رفت ونتیجه آن نیز فقر بیشترواستبداد آهنین همراه با وابستگی بیشتر خواهد بود.
سایت ملی – مذهبی محلی برای بیان دیدگاه های گوناگون است.
