سفر محسن رضایی به مسکو و دیداری ۳ ساعته با ولادیمیر پوتین دیروز ناگهان در صدر خبرها نشست.

معمای کرملین؛ تنظیم ساعت تهران و مسکو در لبه نبرد سوم

تصاویری از دست دادن گرم پوتین با رضایی  و نشستن هیئت‌های ایرانی و روسی دور میز مشهور کاخ کرملین در رسانه‌ها منتشر و در شبکه‌های اجتماعی دست به دست شد. اعلام این که در این دیدار پیام رهبر جدید جمهوری اسلامی به پوتین ارایه شده هم بر اهمیت این دیدار افزود بدون آن که روشن باشد که محتوای مذاکرات و نتیجه آن چه بوده است.

خبر دیدار پوتین و رضایی در رسانه‌های مختلف خبری همزمان با اظهارات سخنگوی وزارت خارجه روسیه بازتاب یافت که از شهروندان روسی خواسته بود که به دلیل شرایط امنیتی موقتا از سفر به ایران پرهیز کنند. همزمانی انتشار این دو خبر این تحلیل را در محافل سیاسی و رسانه‌ای دامن زد که مواضع رضایی در دیدار با پوتین نبرد سوم را قطعی کرده و اساسا این دیدار آخرین هماهنگی‌های قبل از جنگ بوده است.
با این حال خبرهای منتشر شده از دیروز و برخی ادعاهای رسانه‌ای امکان ترسیم تصویری متفاوت از این دیدار را هم فراهم می‌کند.

محسن رضایی خود در مصاحبه‌اش بر مسئله مبدل شدن ایران به هاب گازی و انتقال و خرید و فروش گاز روسیه تاکید کرد. روسیه و ایران صاحب منابع اول و دوم گاز در جهان هستند و سالهاست که مسئله هماهنگی در استخراج، مدیریت و فروش این منابع گازی از مهم‌ترین مسائل استراتژیک بین دو کشور بوده است.

روسیه همواره در معرض این اتهام بوده که از تحریم و انزوای ایران استقبال کرده تا مبادا منابع گازی ایران به رقیب روسیه مبدل شود. حالا اگر تفاهمی در این مورد حاصل شده باشد نشانه‌ای از یک تحول راهبردی است.
همزمان برخی منابع خبر داده‌اند که پوتین وعده بررسی انتقال سامانه پدافندی S400 به ایران را داده است. اگر این خبر جدی باشد در بعد نظامی یک تحول مهم است.

همزمان برخی منابع مدعی شده‌اند که ایران یک پیشنهاد هسته‌ای محدود در مذاکرات ارایه کرده است. خبر این منابع البته در حال حاضر قابل راستی آزمایی نیست، اما در پازل خبرهای این دو روز می‌تواند در کنار اصرار همیشگی روسیه برای انتقال منابع اورانیوم ۶۰ درصد غنی شده ایران به روسیه به عنوان یک راه حل میانی بین ایران و آمریکا دیده شود. در هفته گذشته برخی منابع خبری مدعی بودند که چین هم از چنین طرحی حمایت می‌کند و حتی حاضر به تضمین آن است.

در مسکو برای جنگ هماهنگی شده است یا مذاکره؟ به نظر برای هر دو! این جلسه تلاش برای ایجاد یک هماهنگی راهبردی بین دو کشور به خصوص در دوران رهبر جدید جمهوری اسلامی بوده است. انتقال پیام رهبر جدید به پوتین را باید در همین چارچوب تحلیل کرد. مهم‌ترین مسائل نظامی، اقتصادی و ژئوپلتیک در آن مطرح شده و شاید دو طرف بر یک طرح کلی تفاهم کرده باشند.

در این طرح کلی ممکن است روسیه ایران را به نرمش در موضوع هسته‌ای تشویق کرده و در مقابل نگرانی ایران در قبال از دست دادن این ابزار چانه‌زنی امتیازاتی به تهران پیشنهاد کرده باشد. از هاب گازی تا S400 می‌تواند در این طرح کلی دیده شود.

اگر این هماهنگی به نتیجه رسیده باشد و مبدل به عمل شود شاید بتوان انتظار داشت که ایران کمی در مذاکرات با آمریکا منعطف شود و در عوض روسیه حمایت خود را در هر نوع جنگی که علی‌رغم این نرمش رخ دهد، از ایران بیشتر کند‌.

میز خبرها در روزهای آتی شلوغ‌تر می‌شود، بعد از انتخابات کنگره  آمریکا حالا در لبه جنگ و صلح ایستاده‌ایم و هر لحظه می‌تواند ساعت صفر نبرد سوم باشد. به نظر در این لبه تاریکی فعلا ساعت تهران و مسکو با هم تنظیم شده است. تا در عمل چه رخ دهد…

مطالب مرتبط

شادي الزابي:مترجم علی سرداری

خطری نیز وجود دارد که نباید نادیده گرفته شود: ترامپ پس از انتخابات در مرحله‌ای سیاسی ضعیف شده است، اما تمام اقتدار خود را از دست نداده است. برخی ناظران محلی خاطرنشان می‌کنند که او ممکن است برای دستیابی به پیروزی نمادینی که شکست داخلی‌اش را تحت‌الشعاع قرار دهد، به حمایت نظامی خاصی علیه ایران متوسل شود؛ در حالی که دیگران معتقدند سقوط ۹ درصدی قیمت نفت پس از انتخابات، نشانهٔ بحران است. چشم‌انداز یک عملیات نظامی بزرگ کمتر محتمل شده و احتمالاً مرحلهٔ بعدی شاهد مسیری دوگانه خواهد بود: فشار کنگره برای پایان دادن به جنگ، که با تلاش‌های دولت برای حفظ حضور نظامی از طریق تحریم‌ها روبه‌رو می‌شود و در نهایت به تشدید موقت بدون حل مسائل اساسی می‌انجامد.

فاطمه گوارایی

اگر بخواهیم به این مسئله پاسخی  تحلیلی و راهبردی بدهیم، باید جامعه‌ی مدنی ایران را نه صرفاً مجموعه‌ای از NGOها و انجمن‌های رسمی، بلکه شبکه‌ای گسترده‌تر از فعالان، انجمن‌های صنفی، گروه‌های زنان، کنشگران حقوق بشر، روزنامه‌نگاران، دانشگاهیان، هنرمندان، گروه‌های محلی و شبکه‌های همیاری اجتماعی در نظر گرفته و محموعه واکنش‌های این مجموعه را در جنگ و بعد از آن مورد بررسی قرار داد.

در نشست محمدیه شریف‌موسوی گرگان «چارچوب‌های گذار به جامعه مدنی با تکیه بر تجربه تاریخی ایران و جهان» بررسی شد

دکتر محمد محمدی گرگانی، استاد بازنشسته کرسی حقوق بشر دانشگاه علامه طباطبایی، در سخنرانی محمدیه شریف‌موسوی گرگان، «چارچوب‌های گذار به جامعه مدنی با تکیه بر تجربه تاریخی ایران و جهان» را در چارچوب عنوان کلی «قطب نمای جامعه مدنی» به بررسی نشست. او در سخنرانی خود ابتدا به ارکان چهارگانه تحول در الگوی جامعه مدنی و سپس در بدنه اصلی بحث خود پانزده محور اصلی که دست یابی به توسعه و جامعه مدنی را میسر می کند، برشمرد.س

مطالب پربازدید

مقاله