ملی مذهبی _ گروهی از روشنفکران با صدور بیانیهای در اعتراض به ادامه موج سرکوب نویسندگان و دگراندیشان، آزادی فوری بازداشتشدگان را خواستار شدند.
نزدیک به ۳۰۰ نفر از استادان دانشگاه و پژوهشگران و هنرمندان و فعالان سیاسی و فرهنگی و مدنی در خارج از کشور با امضای بیانیهای بازداشت و بازجویی «روشنفکران جامعهگرا» را محکوم کردند.
امضاکنندگان این بیانیه که روز شنبه ۱۷ آبان منتشر شد، آمده است: «در خبرهای دستگیریها و بازجوییهای چند روز اخیر به نامهایی چون پرویز صداقت، شیرین کریمی، مهسا اسداللهنژاد، محمد مالجو و هیمن رحیمی برمیخوریم که شاخص فکرشان جامعهگرایی و رویکرد انتقادی چپ نسبت به فساد و بیعدالتی و ویرانگری اقتصادی−اجتماعی و زیستمحیطی است.»
این بیانیه میگوید «یورش به روشنفکران یورش به جامعه است و در وضعیتی که بحران کارآیی در عرصۀ داخلی و خارجی به اوج رسیده و با درگیریهای درونی بر سر آیندۀ نظام ترکیب شده، نگرانی اصلی رژیم توانیابی جامعه بهلحاظ فکر و تشکل است.»
امضاکنندگان همچنین با اشاره به آخرین سخنرانی علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، در روز ۱۲ آبان، یادآوری کردهاند که آنچه در سخنان خامنهای «غایب بود، واقعیتِ وضع جامعه است؛ واقعیتی که مایۀ نگرانی اصلی رژیم است، و از همین رو حاکمیت سخت میکوشد با سرکوب و کنترل، توان اعتراض و خیزش مؤثر را از مردم سلب کند».
روز گذشته نیز ۱۷۰ فعال فرهنگی، سیاسی و اجتماعی اغلب داخل کشور، با امضای بیانیهای مشترک، برخوردهای امنیتی اخیر حکومت ایران با نویسندگان و فعالان فرهنگی و مدنی چپ را یادآور «چپستیزی تاریخیِ جمهوری اسلامی» خوانده و آن را محکوم کردند.
تورج اتابکی، استاد تاریخ خاورمیانه و آسیای مرکزی آکادمی سلطنتی هلند در آمستردام که از امضاکنندگان این بیانیه هم هست، در گفتوگو با رادیوفردا دربارۀ موضوع و محتوای این بیانیه توضیح داده است.
کمپین حقوق بشر ایران روز جمعه ۱۶ آبان (۷ نوامبر) با انتشار گزارشی ضمن اشاره به بازداشت دستکم چهار پژوهشگر، مترجم و نویسنده منتقد در تهران از سوی ماموران امنیتی جمهوری اسلامی نوشت: «از نهاد بازداشتکننده و محل نگهداری این نویسندگان و پژوهشگران مستقل و همچنین دلایل اتهامی آنان هیچ اطلاعی در دست نیست. امری که مطابق قوانین بینالمللی، مصداق روشن ناپدیدسازی اجباری است.»
در همین راستا بهنام داراییزاده، پژوهشگر ارشد و کارشناس حقوقی کمپین حقوق بشر ایران با بیان این که “خطر جدی و فوری این نویسندگان و پژوهشگران را تهدید میکند” اظهار داشت: «مقامهای امنیتی جمهوری اسلامی در کارزاری هماهنگ، نویسندگان و پژوهشگران مستقل را بازداشت و احضار کرده تا با حذف صداهای منتقد و ایجاد رعب در میان روشنفکران، مشخصا روشنفکران منتقد و سکولار، جامعه فکری و دانشگاهی ایران را به سکوت وادارد.»
داراییزاده همچنین با بیان این که “مقامهای جمهوری اسلامی هر روز بیشتر از پیش شهروندان را با اتهامهای ساختگی تحت پیگرد قرار میدهند” گفت که این گونه اتهامها “میتواند به حبسهای طولانی یا حتی صدور حکم اعدام منجر شود. جامعه جهانی باید با صدایی رسا، قاطع و بهطور مستمر خواستار آزادی بیقید و شرط آنان شود.”
به گزارش رسانههای حقوق بشری، دلایل بازداشت این ۴ نویسنده و پژوهشگر شامل شیرین کریمی (مترجم و پژوهشگر)، پرویز صداقت (نویسنده، مترجم و سردبیر نشریه نقد اقتصاد سیاسی)، محمد مالجو (اقتصاددان، مترجم و پژوهشگر) و مهسا اسداللهنژاد (جامعهشناس سیاسی و پژوهشگر) در روز دوشنبه، ۱۲ آبانماه، هنوز مشخص نیست.
کمپین حقوق بشر ایران گزارش داده که در روز بازداشت این افراد، نیروهای امنیتی حکومت ایران به خانه هیمن رحیمی، نویسنده و مترجم ساکن تهران نیز یورش بردند و “تجهیزات الکترونیکی و کتابهای او را ضبط کردند. او موظف شد روز بعد برای بازجویی حاضر شود.”
در این گزارش همچنین از نهادهای حامی حقوق نویسندگان، دولتهای متعهد به حقوق و آزادیهای اساسی، مراکز حامی آزادیهای آکادمیک و نهادهای بینالمللی خواسته شده است تا “قاطعانه و مؤثر در برابر تداوم این سرکوب سکوت نکنند و واکنش نشان دهند.”
در این گزارش همچنین آمده است که ایران در سال ۲۰۲۴، دومین کشور جهان از نظر تعداد نویسندگان زندانی بوده است و در این سال، “۴۳ نویسنده، از جمله ۱۳ زن، در زندان بهسر بردند.”
بیانیه جمعی از روشنفکران در دفاع از آزادی بیان
در ادامه واکنشها به به بازداشتهای اخیر دگراندیشان، جمعی از فعالان و پژوهشگران و روشنفکران با صدور بیانیهای جمعی نسبت به این اقدامات اعتراض کرده و خواستار آزادی بازداشتشدگان اخیر شدند.
در این بیانیه با اشاره به این که عوامل سرکوب در جمهوری اسلامی “هر روز به بهانههای مختلف اعدام میکنند، تا ترس برانگیزند” آمده است: «بگیر و ببنند را ادامه میدهند، و اینک مشخصا به پیگرد روشنفکران جامعهگرا رو آوردهاند، روشنفکرانی که در اندیشه جامعه هستند و مردم را در کانون فکر و فعالیت خود قرار دادهاند. »
در این بیانیه با اشاره به بازداشت پرویز صداقت، شیرین کریمی، مهسا اسداللهنژاد، محمد مالجو و هیمن رحیمی، آمده است که شاخص فکری این افراد، “جامعهگرایی و رویکرد انتقادی چپ نسبت به فساد و بیعدالتی و ویرانگری اقتصادی−اجتماعی و زیستمحیطی است.”
این بیانیه که به امضای دهها تن از نویسندگان و مترجمان و روشنفکران ایرانی رسیده است، با بیان این که “یورش به روشنفکران، یورش به جامعه است” میافزاید: «در وضعیتی که بحران کارآیی در عرصه داخلی و خارجی به اوج رسیده و با درگیریهای درونی بر سر آینده نظام ترکیب شده، نگرانی اصلی رژیم، توانیابی جامعه به لحاظ فکر و تشکل است. »
به گفته امضاکنندگان این بیانیه “حاکمیت سخت میکوشد با سرکوب و کنترل، توان اعتراض و خیزش مؤثر را از مردم سلب کند. حمله به تشکلها و فعالان مدنی و روشنفکران جامعهگرا با این هدف صورت میگیرد.”
