مسکو؛ روی زمین و از آسمان!

زنان روس بسیار آراسته در محیط‌های عمومی ظاهر می‌شوند. به قول همسرم انگار همه برای مهمانی آماده شده‌اند.
منظورم از آراسته، همان شیک و نظیف و مرتب است نه شکل خاصی از پوشش که در برخی از آنها به حداقلِ ممکن رسیده است!
تمیزی کامل خیابان‌ها و اماکن عمومی نیز یکی از نخستین چیزهایی است که به چشم یک ایرانی می‌آید. بدبختانه بسیاری از جمعیت ایران، به همان اندازه که در چهاردیواری خصوصی خود اهل نظافت در حد وسواس و اسراف آب هستند، در محیط‌های عمومی به طرز اعصاب‌ستیزی بی‌مبالات‌اند و بی هیچ فکر یا عذاب وجدانی، زباله‌های متنوع خود را در خیابان‌ها و سواحل دریاها و کنار رودخانه‌ها و داخل پارک‌ها و جنگل‌ها و کوه‌ها و دشت‌ها رها می‌کنند!
اگر یک شهروند آگاه و مسئول در این زمینه به آنها تذکر دهد، یا اصلاً اعتنا نمی‌کنند و یا واکنش قهرآمیز و خشن نشان می‌دهند!
در مسکو تمیزی اماکن عمومی و خیابان‌ها عیان است.
مردم مسکو در رفتار اجتماعی خود اما هم‌سان نیستند. نسبت به یک غریبه، عمدتاً سرد و بی‌اعتنایند، اما آدم‌های گرم و مهربانی که تمام ذوق و شور و حرارت و استعداد خود را برای راهنمایی یک مسافر به نمایش می‌گذارند، کم نیستند. معدودی هم کج‌خلق و متفرعن‌اند و گاه در هنگام ازدحام، برای باز کردن راه خود، با چنان خشونتی دیگران را هل می‌دهند که انگار به تازگی از بیشه‌های سیبری در تلهٔ شکارچیان گرفتار شده و به شهر منتقل شده‌اند!
بانک‌ها به همان دقت و وسواسی دلار و یورو را برای تبدیل آنها به روبل وارسی می‌کنند که گذرنامه و ویزای مسافران در فرودگاه‌ها وارسی می‌شود!
استفاده از پول نقد در روسیه به طرزی باورنکردنی رایج و همگانی است. یک اسکناس پنج‌هزار روبلی را در هر فروشگاه و رستوران و موزه به راحتی می‌توان خرد کرد! خلاصه بر خلاف ایران که اسکناس تقریباً حکم کیمیا پیدا کرده است در روسیه روبل چه به صورت اسکناس و چه به صورت سکه به وفور یافت می‌شود و از این جهت توریست‌های خارجی با هیچ زحمتی روبرو نمی‌شوند.
برای ورود به مترو، باجه‌هایی برای دریافت کارت در ازای پرداخت ۹۵ روبل در هر ایستگاهی وجود دارد که عمدتاً زنان پشت آنها نشسته‌اند. در عین حال می‌توان یک قطعه اسکناس را وارد دستگاهی کرد و علاوه بر دریافت کارت، باقیماندهٔ آن را تحویل گرفت.
برای من هیچ تفریحی لذت‌بخش‌تر از مترو سواری در مسکو نبود! یک شبکهٔ قدیمی اما منظم و مرتب و گسترده از قطار زیرزمینی در مسکو وجود دارد که گویا ۷۰ درصد جابجایی جمعیت را پوشش می‌دهد. عمق مترو چندان زیاد نیست و در مقایسه با عمق متروی تهران و حتی سن‌پترزبورگ تقریباً روی زمین به حساب می‌آید! عمیق‌ترین ایستگاه متروی مسکو به ۸۰ متر نمی‌رسد.
کاش وقت و مجال بیشتری برای شرح تجربه‌هایم از روسیه وجود داشت. اما مجبورم به این قصه پایان دهم و بسیاری از دیده‌هایم را درز بگیرم.
وقتی هواپیما با دو ساعت معطلی از فرودگاه مسکو برخاست، شهرک‌ها و روستاهای حومهٔ شهر به طرزی باورنکردنی زیبا بود. سقف‌های شیروانی قرمزرنگ خانه‌های ویلایی در میان سبزی درختان و رودهای جاری و دریاچه‌های کوچک به راستی که غبطه‌برانگیز بود.