مقاله آقای کدیور در مورد موسوی اردبیلی قابل تامل است. ایشان شناخت فقهی از موسوی دارد . برخی از نظرات موسوی با نگاه های مرسوم فقهی فرق داشت و مدرسه مفید جریانی پیشرو در قم است. اگر چه محتوی این مدرسه منتظرى ماب است تا موسوی ماب.
به تصریح آقای کدیور که درست هم می گوید بعد از سال1372 ایشان بعد از سکته از سیاست فاصله بیشتری گرفت.هم چنان که در سال 1391 ه.ش از برخی از اشتباهات حلالیت طلبید و چنین گفت:”اگر بنده کاری کردهام که نباید میکردم یا ترک فعلی کردهام که باید انجام میدادم، از همه عذر میخواهم، از همه حلالیت میطلبم. من از طرف خودم حرف میزنم، به دیگران کاری ندارم. من از کارهای کرده و نکرده خودم نگرانم. اگر همه ما درست عمل کرده بودیم وضع این نبود. ولی گمان میکنم همه ما، همه مسئولیم، از سابق تاکنون، باید از مردم عذرخواهی کنیم. ضرورت این کار البته برای مسئولینی که در لباس روحانیتند بیشتر است. “
اما مگر توبه از کار غلط از میان بردن اثر کار نیست؟ یا راه آن سکوت است؟
قران و شرع هر توبه ای که با حق الناس ربط داشته باشد را نمی پذیرند مگر این که شرایطش را به جای آوریم. موسوی اردبیلی چنین نکرد. او در بسیاری از تصمیمات مرگ آفرین حکومت یا همراه بود یا سکوت کرد.
منتطری هم به سکوت و غفلت وتوام با رضای وی در مورد اعدام های 1367 اعتراض کرده است.
روایت است امام محمد غزالی که در تحکیم حکومت عباسی و سلجوقی سنگ تمام گذاشت و اسماعیلیان را بسیار سرکوب کرد و در آخر عمر به عرفان محفلی روی آورد و می ترسید که در در دوره خدمت به خلفا خطایی کرده باشد و هم می ترسید در عرفان خود تند نرفته باشد.
اما سخن از موسوی اردبیلی است. برای ما مقام علمی وی چند ان مهم نیست. رئیس قوه قضائیه فعلی هم کم سواد نیست اما رفتارش مهم است. مقام علمی موسوی اردبیلی در حوزه هم تحول ایجاد نکرده است.
حال سوال این است که چرا مقامی که تا این حال محافظه کار بوده در راس قوه ای قرار گرفته است که در تلخ ترین سال ها بر مرگ آفرینی ها یا بر این اعمال صحه گذاشته است یا سکوت کرده است. به عنوان مثال وی از وضع زندان اوین اطلاع کامل داشت اما اقدامی در جهت اصلاح آن نکرد ولی منتظری مدام اعتراض می کرد.
حکایت است که آقایان بهشتی و هم هاشمی از ایشان به عنوان همراه موافق و با نفوذ در کارها استفاده می کردند . مرحوم بهشتی برای روحانیت در حکومت ایران شان رهبری قائل بود و حق ویژه در اعمال نظر نهائی را باور داشت و آقای هاشمی در این مورد با دکتر بهشتی هم نظر بود . سوال ما این است.
البته در نظر آقای کدیور او سکوت نکرده تا حد توان اعتراض خود را بیان کرده است.
