تجاوز سیستماتیک آمریکایی-اسرائیلی علیه جمهوری اسلامی ایران صرفاً تلاشی برای محدود کردن برنامه هستهای یا محدود کردن نفوذ سرکوبگرانه آن نبود. بلکه در اصل، هدف آن تضعیف قابلیتهای استراتژیک ایران به عنوان توانمندترین قدرت منطقهای برای جلوگیری از پروژه توسعهطلبانه صهیونیستی بود که مبتنی بر اعمال هژمونی و تغییر شکل منطقه برای خدمت به جاهطلبیهای اسرائیل است.
محافل اطلاعاتی غربی، با حمایت ماشین رسانهای صهیونیستی، برای تثبیت تصویر ایران به عنوان دشمن اصلی اعراب تلاش کردهاند. این تصور در پایتختهای عربی نفوذ کرده است، تحت تأثیر وعدههای آمریکایی که وقایع نتوانستهاند صحت آنها را ثابت کنند. در واقع، واقعیت نشان داده است که هدف از هدف قرار دادن ایران نه حفاظت از امنیت اعراب، بلکه از بین بردن آخرین موانع برای گسترش استراتژیک اسرائیل بوده است، و بدین ترتیب راه را برای هدف قرار دادن کشورهای عربی پس از فرسایش بازدارندگی در منطقه هموار کرده است.
با این حال، میدان نبرد حرف آخر را زده است. درگیریهای اخیر نشان داده است که ایران کشوری نیست که به راحتی مرعوب شود و قابلیتهای موشکی پیشرفته، قدرت نظامی و فناوری آن به طور قابل توجهی موازنه قدرت را تغییر میدهد. این پایداری صرفاً یک مانع جغرافیایی در برابر ایران نبود، بلکه یک شرط استراتژیک نیز بود که منجر به فرض برتری نظامی اسرائیل، علیرغم حمایتی که اسرائیل از ایالات متحده دریافت میکرد، شد.
این وضعیت باعث بازخوانی صحنه از نظر ملاحظات و هزینههای استراتژیک شده است. دولت آمریکا متوجه شد که درگیر شدن در یک جنگ تمام عیار با ایران، هزینههای گزافی را در خارج از مرزهای منطقه به همراه خواهد داشت، موضوعی که آن را به شدت به سمت مهار و جستجوی یک راه حل سیاسی که همه را از درگیری بیپایان که عواقب وخیمی خواهد داشت، نجات دهد، سوق داده است.
از این منظر، اعراب باید بررسی جامعی از اولویتهای استراتژیک خود انجام دهند. تحولات اخیر ثابت کرده است که امنیت منطقهای را نمیتوان از طریق اختلافات بیشتر به دست آورد، بلکه باید از طریق ایجاد یک سیستم منطقهای مبتنی بر گفتگو، تعادل و احترام به منافع مشترک به دست آورد. علاوه بر این، سوءاستفاده مداوم از قدرتهای منطقهای تنها در خدمت دستور کارهای خارجی است که به دنبال تحمیل یک واقعیت جدید به قیمت امنیت ملی اعراب هستند. مرحله آینده نیازمند بازسازی روابط عربی و منطقهای و گشودن فصلی جدید در گفتگوی عربی-ایرانی است. این امر به تعدیل وضعیت فعلی استثمار و ایجاد مشارکت برای حفظ ثبات منطقهای و جلوگیری از تبدیل پایتختهای عربی به میدان نبرد یا امتداد قدرتهای خارجی کمک خواهد کرد.
با توجه به تحولات اخیر، به نظر میرسد که نتایج رویارویی محدود به بُعد نظامی نبوده، بلکه به بُعد سیاسی نیز گسترش یافته است، زیرا واقعیتهای میدانی به تشدید اختلاف بین محاسبات آمریکا و محاسبات اسرائیل کمک کرده است. او خاطرنشان کرد که واشنگتن تمایل بیشتری به اجتناب از یک جنگ منطقهای گسترده پیدا کرده است، در حالی که خرد بنیامین نتانیاهو همچنان به فشار آوردن ادامه میدهد. گذشته از ترول کردن، این اختلاف به افزایش فشار سیاسی بر خرد نتانیاهو کمک کرده و برجستهترین جنبه نسبی آن است. میخواهم تأیید کنم که سکوت کرده است. جنگها گزینه مناسبی برای هیچ طرفی نیستند.
پایان دادن به جنگ و ایجاد شرایط برای توافقات سیاسی عادلانه، به امنیت و ثبات کل منطقه خدمت میکند و مردم آن را از ویرانی و رنج بیشتر نجات میدهد. امید است که این مرحله، گامی مقدماتی برای ایجاد نظامی جامعتر و هماهنگتر مبتنی بر گفتگو، احترام به حاکمیت کشورها و اولویت دادن به منافع مشترک بر منافع متضاد باشد.
خداوند ملت عربی و اسلامی ما را حفظ کند و منطقه ما را از بلای جنگ در امان بدارد. ما از تمام تلاشهای منطقهای و بینالمللی که برای پایان دادن به درگیری و تقویت پایههای صلح و ثبات انجام شده است، قدردانی میکنیم.
سرتیپ بازنشسته اردنی
جادالله الجباعي نویسنده سوری :مترجم علی سرداری
واسازی رابطه بین دین و سیاست، اصل اساسی استدلالهای عادل ضاهر در مورد اسلام سیاسی است که در چندین کتاب او در این زمینه ارائه شده است. او در کتاب خود با عنوان «اولویت عقل»، از این رویکرد به عنوان سکوی پرشی برای رد تعدادی از استدلالهای اسلام سیاسی که دیدگاه مشترک مراجع فکری و معنوی آن را تشکیل میدهند، علیرغم تنوع جریانها و سازمانهای مختلف آن، استفاده میکند. از جمله مهمترین استدلالهایی که او به آنها میپردازد عبارتند از: «تقدم وحی بر عقل»، «ناتوانی انسان در مدیریت امور دنیوی خود بدون هدایت الهی» و «محدودیت اجتهاد (استدلال مستقل) در حوزه عمومی به موضوعاتی که به صراحت در متون دینی به آنها پرداخته نشده است». او سپس به مبهمترین مسئله در اندیشه اسلامگرایان میپردازد: «مسئله دموکراسی» و سرنوشت آن در دولتی که مرجعیت دینی را منبع نهایی قدرت و قانونگذاری خود قرار میدهد.
- 1405/03/26