همزمان با تشدید بحران اقتصادی و تشدید مشکلات معیشتی اکثریت ایرانیان، بهویژه جوانان بیکار و فارغالتحصیلان جویای شغل و در شرایطی که کردار اجتماعی فرزند برخی مقامهای حکومت و «رانتخواری» از جمله مقولههای اعتراضبرانگیز در جامعه شده، کارزار معنادار و مهمی در شبکههای اجتماعی آنلاین سر بر کشیده؛ کمپینی که صاحبان قدرت و مسئولان حکومتی را مخاطب پرسش تأملبرانگیز خود قرار داده است: «فرزندت کجاست؟»
کمپین مزبور ـ چنانکه کنشگران اصلی و همراهانش مطرح کردهاند ـ میکوشد به شفافسازی درباره درآمد و وضع زندگی فرزندان مسئولان نظام بپردازد و مبارزه با فساد و ویژهخواری و سوءاستفاده از بیتالمال و بودجه عمومی و رانت اطلاعات و منزلت را در دستور کار قرار دهد.
از همان ابتدای استقرار جمهوری اسلامی در ابتدای دهه ۱۳۶۰، و در هنگامهای که جنگ با عراق جریان داشت، پرسش از حال و روز بستگان ـ بهخصوص فرزندان ـ مسئولان مطرح بوده است؛ سؤالى که در سالهای اخیر همچنین دستکم با دو کلیدواژه پیوند خورده است؛ نخست، تعبیر «آقازاده»، و جدیدتر «ژن خوب».
صرفنظر از اینکه کمپین «فرزندت کجاست» چه ابعادی به خود بگیرد و تا چه اندازه گسترش یابد، نکته قابلتوجه تلاش کنشگران جامعه مدنی ایران برای جلوگیری از سودجویی از منابع قدرت و کامگیری از حکومت رانتی و منافع استوار بر نزدیکی به آن است.
ذیل اقتدارگرایی حاکم در ساختار سیاسی قدرت و در شرایطی که رسانهها دستی گشوده و امن برای تعقیب رانتخواری و سوءاستفاده از منابع عمومی ندارند، و در هنگامهای که فقدان دستگاه قضایی مستقل و منصف و بیطرف، از طرف بسیاری از نیروهای سیاسی مورد انتقاد و اشاره قرار میگیرد، تکوین و تداوم کمپینهایی اینچنینی، نشاندهنده نوعی مقاومت جامعه مدنی ایران در برابر فساد فراگیر و عدم شفافیت حکومت و فراتر، مبارزه با وضع نامطلوب مستقر است.
چنین است که حتی از منظری کاملا متفاوت و در بستر پرسش مطرحشده «فرزندت کجاست»، کم نیستند شهروندانی که در شبکههای اجتماعی آنلاین به گوهر عشقی (مادر ستار بهشتی، کارگر وبلاگنویس جانباخته زیر خشونت پلیس فتا) و پروین فهیمی (مادر سهراب اعرابی از قربانیان مشهور جنبش سبز در سال ۱۳۸۸) اشاره کرده و از آنها نیز پرسیدهاند: فرزندت کجاست؟
پرسشی معنادار و ظریف که به سرکوبگری و اقتدارگرایی مستقر در بلوک قدرت اشاره دارد، و همزمان با کامگیری غیرقانونی و سودجویی فرزندان برخی مقامهای حکومتی، به تضییع فاحش حقوق بنیادین شهروندان بیپناه اعتراض میکند.
