سه‌شنبه 31st مارس 2020 , ساعت: 07:03کد مطلب : 116506 نسخه قابل چاپ

کاهش قیمت جهانی نفت، آیا جنگ با ایران در‌ راه است؟

بسیاری کاهش بی سابقه ی قیمت جهانی نفت در طی هفته اخیر را متاثر از همزمانی رکود اقتصادی ناشی از گسترش بیماری کرونا و ‌افت تقاضای جهانی و همچنین جنگ قیمتی عربستان و روسیه می‌دانند. در این چارچوب تحلیلی، عربستان با تزریق نفت و ایجاد مازاد عرضه عملا قیمت نفت را به اندازه قیمت تمام شده خود نزدیک کرده است تا رقبای نفتی خود را که قیمت تمام شده بالاتری از ۲۰ دلار دارند را مجبور به ترک بازار کند. برای مثال شرکت های تولید کننده نفت شیل در آمریکا و کانادا که با هزینه تولید بالای ۴۰ دلار نفت خود را تولید میکنند مجبور به ترک بازار می شوند و سهم بیشتری از بازار نفت در اختیار عربستان و روسیه قرار خواهد گرفت. اما در مقابل برخی از کارشناسان روابط بین الملل این سیاست عربستان را تکرار سیاست این کشور در آستانه جنگ عراق در سال ۲۰۰۲ تفسیر میکنند و معتقدند، عربستان عملا به دنبال ایجاد تضمین های لازم به آمریکا برای یک حمله نظامی به ایران است.

 

این تحلیلگران معتقدند که مثلت بن سلمان، نتانیاهو و پمپئو تلاش دارند پیش از پایان دوره اول ریاست جمهوری ترامپ از فرصت تکرار نشدنی خود در اثرگذاری بر سیاست خاورمیانه ی ترامپ استفاده کنند و آمریکا و ایران را به یک جنگ نظامی ولو محدود بکشانند. با این پیش فرض که ایران زیر سخت ترین تحریم های اقتصادی، ناتوان از تامین مخارج خود درگیر با بیماری کرونا است و از سوی دیگر نزاع داخلی بالا میان طبقه حاکم و فشار نارضایتی عمومی، جمهوری اسلامی را بیش از پیش آسیب پذیر و ناتوان کرده است. در عراق نیز اختلافات ایران با مرجعیت عراق، فضای پر تنش سیاسی داخلی و اختلافات درون نیروهای شیعه نیز بیش از همیشه است. همچنین با ترور قاسم سلیمانی و ابومهدی مهندس عملا امکان بسیج کنندگی و تحرک ایران در عراق نیز کاهش چشمگیری داشته است و از همه مهمتر فرصت کنونی آشفتگی دولت ترامپ برای آنان نیز تکرار نشدنی خواهد بود. آنگونه که روزنامه نیویورک تایمز فاش کرد، وزیر امور خارجه پمپئو در بحبوحه تصمیم گیری در مبارزه با کرونا در کاخ سفید، ترامپ را برای یک حمله نظامی به ایران تشویق کرده است و به رییس جمهور آمریکا توصیه کرده است که یک اقدام سخت نظامی در حالی که رهبران ایران در حال نبرد با کرونا هستند، آنان را به پای میز مذاکره خواهد آورد. این تلاش با مخالفت وزیر دفاع و نظامیان آمریکایی ناکام می ماند.

از دید بسیاری پیشنهاد ترور قاسم سلیمانی توسط پمپئو نیز در راستای کشاندن ایران و آمریکا به چنین جنگی مطرح شده بود. تروری که پیامد آن، پایان ۱۸ ساله همکاری غیر مستقیم و پذیرش حضور همزمان ایران و آمریکا در عراق و تشدید روزافزون ناامنی و تنش در این کشور بود. اعلام پایان سیاست پذیرش حضور ایران در عراق از سوی دولت آمریکا در واشنگتون نیز بیش از پیش شنیده می شود. به عنوان نمونه مقاله اخیر در بروکینگز به دولت آمریکا توصیه می‌کند که با توجه به اهمیت بسیار زیاد حفظ رابطه آمریکا با عراق، باید از فرصت کنونی برای بیرون کردن ایران از عراق و کوتاه کردن دست این کشور از عراق نهایت استفاده را کرد.

 

به نظر می رسد پمپئو و جریان ضد ایران فعال در واشنگتن معتقد هستند جنگ با ایران در بهترین حالت موجب بروز آشوب و جنگ داخلی در ایران و نهایتا منجر به سقوط جمهوری اسلامی خواهد شد. اگر این هدف نیز محقق نشود، جنگ می تواند ایران را به شرایط دهه ۹۰ عراق تبدیل کند. نابودی زیرساخت های حیاتی اقتصادی کشور و نابودی بخش خدمات همچون بخش سلامت، عراق دیگری را در این منطقه ایجاد میکند که نه تنها اثرگذاری تحریم ها را صدچندان خواهد کرد بلکه زمینه ساز سقوط میان مدت جمهوری اسلامی خواهد بود. در بدترین سناریو، این درگیری نظامی میتواند به اخراج ایران از منطقه و قطع دسترسی آن از سوریه منجر شود.

 

مقاله اخیر اینترسپت با اشاره به کاهش قیمت نفت آن را نشانه ی از احتمال بروز یک درگیری نظامی با ایران می‌داند و به این نکته اشاره دارد که دولت ترامپ در بحبوحه فراگیری بیماری کرونا و درگیری اذهان عمومی جهان به این موضوع؛ خود را آماده یک جنگ با ایران می‌کند. سقوط کم سابقه قیمت نفت میتواند به آمریکا این اطمینان را بدهد که در صورت بروز یک جنگ در منطقه خاورمیانه،افزایش قیمت نفت، بازگشت به قیمت های پیش از دوره ی کرونا خواهد بود که نه تنها به اقتصاد این کشور لطمه نخواهد زد بلکه باعث جلوگیری از ورشکستگی شرکت های نفتی آمریکایی نیز خواهد شد.

 

پیشتر وزیر امورخارجه  ایران  نیز بزرگترین خطر موجود را طراحی مثلث بن سلمان، پمپئو و نتانیاهو برای  کشاندن ترامپ به جنگ با ایران تا پیش از پایان دوره ی اول ریاست جمهوری او دانسته بود. محمد جواد ظریف بارها به احتمال ایجاد یک فضای عمدی برای توجیه یک حمله نظامی به ایران و یا تشویق دولت ترامپ به استفاده از فرصت جنگ با ایران جهت پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری اشاره کرده بود.  به نظر میرسد کاهش قیمت نفت و افزایش تولید نفت عربستان در کنار افزایش تنش های در عراق پس از ترور سردار سلیمانی و ابومهدی مهندس، خصوصا حضور نظامی پررنگ نظامیان آمریکایی در عراق، نگرانی از احتمال وقوع یک درگیری نظامی میان آمریکا و ایران را افزایش داده است.


حوزه :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

مطالب مرتبط

پربازدیدترین مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.