چهارشنبه ۸ام شهریور ۱۳۹۶ , ساعت: ۰۲:۰۶کد مطلب : 104855 نسخه قابل چاپ

در ستایش مردی که ژست آزادیخواهی در پستوی خانه اش نگرفت

بازرگان در محاکمه ای تاریخی در برابر قاضی با صدای بلند اعلام کرد که این آخرین نسلی است که با زبان قانون و با شیوه مسالمت آمیز با رژیم شاه سخن می گوید. شاه صدای بازرگان را جدی نگرفت و به انسداد سیاسی ادامه داد. در پاردایم انقلابی آن روز مردم تصمیم گرفتند رژیم شاهنشاهی را براندازی کنند. تمام تحولات درست یا غلط به انقلاب ۵۷ منجر شد. نقش دکتر یزدی هم در این انقلاب برجسته بود. او مشاور آیت الله خمینی بود و در دوازهم بهمن ۱۳۵۷ همراه او به ایران بازگشت.
دکتر یزدی و یارانش در نهضت آزادی در سیاست خارجی طرفدار سیاست موازنه منفی بودند. این سیاست نه شرقی نه غربی بود ولی سر ستیز با آمریکا را نداشت. آنها به تعامل، مذاکره برای کسب حداکثری منافع ملی اعتقاد داشتند. در عرصه داخلی نیز او ،بازرگان و یارانش منتقد اعدام های بی ضابطه، تعدد مراکز تصمیم گیری در قدرت بودند و صریحا با ولایت فقیه مخالفت کردند. آنها می گفتند حالا که انقلاب پایان یافته وقت ساختن است. این گفتمان در جامعه آن روز ایران که تشنه انتقام بود طرفداری نداشت.
وقتی بازرگان ویزدی در اقلیت قرار گرفتند فهمیدند که وضعیت پپچیده تر از آنچه هست که گمان می کردند. ذهنیت آنها نسبت به روحانیت ساده بود. روحانیت پیچیده تر از آنچه بود که آنها فکر می کردند. این اشتباه بزرگ آنها در پیش بینی روند تحولات بود.
وقتی بازرگان و یزدی به اشتباه خود پی بردند با تکیه بر همان آرمان های نخستین انقلاب که در ذهن داشتند نقش نیروی منتقد را ایفا کردند. خواستار انتخابات آزاد و رعایت اصل آزادی بیان شدند.این گفتمان در اقلیت بود. نهضت آزادی ترجیح داد حال که اکثریت از تسخیر سفارت دفاع می کند و با اعدام ها مشکلی ندارد و روحانیت با شبکه وسیع مساجد توان بسیج توده ای دارد و از طرفی بخشی از اپوزیسیون هم به اقدامات مسلحانه و تند کردن فضا روی آورده نقش اقلیت منتقد را ایفا کند چون در میدان آتش و خون جایی برای میانه روی نبود.
دکتر یزدی هم ناامید نشد ، محرومیت از حقوق اجتماعی را به جان خرید تا مدافع انتخابات آزاد و منتقد نظارت استصوابی شود و از سیاست خارجی مبتنی بر کسب حداکثری منافع ملی در تعامل با کشوهای جهان دفاع کند. او سیاستمداری بود با ویژگی های مثبت که در کارنامه اش هم ضعف هایی داشت. بعد از انقلاب احساس کرد نظام سیاسی از آرمان های نخستین این واقعه بزرگ منحرف شده اما لباس عافیت طلبی بر تن نکرد . منتقد شد و هزینه انتقادش را هم بارها پرداخت.یزدی اشتباه داشته اما خیانت نکرده، بر اصولش پایدار ایستاد.به صورت مدنی مبارزه کرد، ادا در نیاورد و ژست آزادیخواهی در پستوی خانه اش نگرفت.خود در بطن میدان مبارزه قانونی و مدنی اش با محوریت منافع ملی ایران بود.حتما او هم اشتباه داشته اما او مسئول انتخاب های اشتباه مردم نیست وقتی که بازرگان در همان سال های نخست منزوی شد و حرفش۱۵ سال بعد شنیده شد تنها حاکمان وقت مقصر نبودند همان مردمی که علیه او شعار می دادند هم تقصیر داشتند.
حالا پس از مرگ او آدرس غلط ندهید از یزدی مایوس نشدن در سخت ترین شرایط را یاد بگیرید و به احترام مردی که برای حاکمیت قانون و مهار قدرت و منافع ملی کشورش یک عمر تلاش کرد آن هم بدون چشمداشت به قدرت بدون سانسور عقیده اش کلاه از سر بردارید. حیات او سرمایه اجتماعی شماست نه نشان فرار از مسئولیت اجتماعی تان.

 


حوزه :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.