تهاجم فرهنگی و تولید فرهنگی

در دوران جنگ سرد، و در زمانی که روشنفکران همکار سیا از مواهب فراوان برخوردار بودند

در دوران جنگ سرد، و در زمانی که روشنفکران همکار سیا از مواهب فراوان برخوردار بودند،بسیاری از روشنفکران ایالات متحده قربانی جنون ضد کمونیستی بودند. حدود ۳۰ هزار عنوان کتاب در ردیف لیست سیاه قرار گرفت و از کتابخانه‌ها به‌عنوان «کتاب مضره» خارج شد. «لیست سیاه» س
یا شامل کتب نویسندگانی می‌شد که متهم به هواداری از کمونیسم بودند. در این فهرست اسامی نویسندگان نامداری چون داشیل هامت، لنگستون هیوز،جان رید و هرمن ملویل دیده می‌شود.
روشنفکران یهودی و جنگ سرد فرهنگی
عجیب‌تر این‌که اکثریت مطلق این شوالیه‌های جنگ سرد فرهنگی یهودی بودند. پل بوهل، استاد تاریخ جنبش‌های رادیکال در دانشگاه براون، مقاله‌ای با عنوان «سیا و لیبرال‌های یهودی» در مجله تیکون (مه- ژوئن ۲۰۰۰) منتشر کرده است. تیکون یک نشریه روشنفکری یهودی است که در ایالات متحده آمریکا چاپ می‌شود. بوهل به نقش فائقه روشنفکران یهودی در جنگ سرد فرهنگی سیا توجه می‌کند و خصوصیت دوّم این روشنفکران یهودی راپیشینه چپ ایشان می‌یابد. او می‌نویسد: وجه اشتراک جنگجویان فرهنگی سیا این است که «تقریباً تمامی آن‌ها جداشدگان از چپ هستند.» به‌نوشته بوهل، اکثر آن‌ها تروتسکیست‌های سابق و اعضای حلقه‌ای بودند که به «روشنفکران نیویورک» معروف است.
میراثی که به نو محافظه‌کاران رسید
جریانی که به عنوان نو محافظه‌کاری در سال‌های اخیر در ایالات‌متحده آمریکا سر برکشیده و سیاست‌های نظامی‌گرایانه دولت جرج بوش دوّم را تغذیه و هدایت می‌کند، ادامه مستقیم همان کانونی است که عملیات فرهنگی سیا را در دوران جنگ سرد هدایت می‌کرد. از ایروینگ کریستول، روشنفکر سرشناس یهودی و تروتسیکست سابق، به عنوان بنیان‌گذار جریان نو محافظه‌کاری نام می‌برند.
هم‌اکنون، پسر او، ویلیام کریستول، از رهبران سرشناس نو محافظه‌کاران است.
ویلیام کریستول به‌صراحت می‌نویسد:
آینده بشریت منوط به یک سیاست خارجی راسخ، آرمان‌گرا و خوش بنیان از سوی ایالات متحده آمریکاست… آمریکا نه تنها باید پلیس و کلانتر جهان شود، بلکه باید راهنمای آن نیز باشد.
ویلیام باکلی، نظریه‌پرداز متنفذ نو محافظه‌کار دیگر، در زمانی که دانشجوی دانشگاه ییل بود، به‌وسیله استادش،جیمز برنهام (جامعه‌شناس معروف)، به سیا معرفی شد و به عضویت این سازمان درآمد.
نشریه ویلیام باکلی، نشنال ریویو، نیز به کمک برنهام تأسیس شد و در اوایل کار نام برنهام به عنوان دبیر ارشد تحریریه در آن درج می‌شد. دانیل پایپز، روزنامه‌نگار جنجالی نو محافظه‌کار، پسر ریچارد پایپز استاد هاروارد و از جنگجویان سرشناس جنگ سرد فرهنگی، است. ‏دانیل پایپز از کسانی است که در سالهای اخیر مفهوم “توهم توطئه” را رواج دادند و آن را به ابزاری تبلیغاتی برای تخطئه پژوهشهای تاریخی درباره نقش کانونهای استعماری بدل کردند. نمونه‌های دیگری نیز می‌توان ذکر کرد.
مایکل پایپر در مقاله «محافظه‌کار امپریالیست‌ها دولت بوش را اداره می‌کنند» (آمریکن فری پرس، ۲۳ مارس ۲۰۰۳) از ویلیام کریستول به عنوان عامل روپرت مردوخ نام می‌برد. کریستول سردبیر روزنامه ویکلی استاندارد است که مالکیت آن به روپرت مردوخ تعلق دارد. مردوخ به‌عنوان چهره علنی شبکه زرسالاران یهودی روچیلد، برونفمن و اوپنهایمر شناخته می‌شود.
برخی مطبوعات آمریکا این سه خانواده را، به همراه خانواده مردوخ، «باند چهار میلیاردر» (The Billionaire Gang of Four) می‌نامند.
تهاجم فرهنگی و تولید فرهنگی
با توجه به آن‌چه گفته شد، من به پدیده‌ای به‌نام «تهاجم فرهنگی» باور دارم؛ به این معنا که کانون‌های قدرتمند سلطه‌گر جهانی و سرویس‌های اطلاعاتی غرب برای فروپاشی نظام سیاسی یک جامعه یا تحمیل طرح‌های سیاسی و اقتصادی- مالی و فرهنگی خود بر آن جامعه، عملیات روانی و فرهنگی و تبلیغاتی وجدیدی که در این زمینه منتشر شده، گواه این مدعاست.

چشم انداز

مطالب مرتبط

نگهدار گفت: سیاست ارتباط با ایرانیان خارج از کشور نباید به چند شخصیت شناخته‌شده محدود شود.

او تأکید کرد که باید اقدام‌هایی عملی صورت گیرد تا منتقدان و معترضان نیز احساس کنند امکان رفت‌وآمد به کشور و بیان دیدگاه‌هایشان را بدون نگرانی دارند. بازتاب یافتن صدای ایرانیان خارج از کشور در رسانه‌های داخلی و ایجاد امکان گفت‌وگوی آزاد میان آنان و جامعه داخل کشور، می‌تواند گام مهمی در مسیر اعتمادسازی باشد.

عصام فوزی، نویسنده و پژوهشگر مصری: مترجم علی سرداری ی

با وجود اجماع گسترده بر این‌که این گفتمان از نوعی نقص ساختاری رنج می‌برد و به نوسازی نیاز دارد، فضای عمومی همچنان در کلی‌گویی و ابهام فرو مانده است. با توجه به کثرت و تنوع گفتمان‌ها، به دشواری می‌توان مشخص کرد که دقیقاً از کدام «گفتمان مذهبی» سخن گفته می‌شود. همچنین روشن نیست که گوینده واقعی این گفتمان کیست، کدام نهادها آن را تولید می‌کنند و چه کسانی از انتشار و بازتولید آن سود می‌برند.

مطالب پربازدید

مقاله