جامعه مدنی؛ ایستادگی ادامه دارد

هم‌زمان با تداوم سرکوبگری هسته اصلی قدرت در جمهوری اسلامی ایران علیه جامعه مدنی، ایستادگی کنشگران دغدغه‌دار حقوق‌بشر و دموکراتیزاسیون ادامه دارد.

پیام‌های فرهاد میثمی و نسرین ستوده، دو شاهد مهم و جدید این مقاومت در جامعه مدنی، و تزریق «امید» در شرایط سخت ایران امروز است.

فرهاد میثمی، کنشگر دموکراسی‌خواه که از حدود دوماه پیش، اعتصاب غذا کرده، در مکتوبی از درون زندان اوین، از «امید» گفته است.

او با تأکید بر اهمیت عنصر «امید اجتماعی»، پافشاری کنشگران مدنی بر خلق مستمر موفقیت‌های بزرگ و کوچک را در این شرایط، «وظیفه‌ای ملی و تاریخی» خوانده است.

میثمی تصریح کرده است که نباید مقهور و مرعوب قدرت حکومت شد و قدرت اراده‌‌‌ ملت را برای تغییر، کوچک شمرد.

هم‌زمان با این پیام، نسرین ستوده، وکیل پیگیر و مدافع حقوق بشر، در نامه‌ای از درون زندان اوین خطاب به فرزندش ـ به بهانه آغاز سال تحصیلی جدید ـ نوشته است: «نیمای من! چگونه می‌توانستم شاهد اعدام نوجوانان وطنم باشم و سکوت کنم؟ چگونه می‌توانستم چشم بر کودک‌آزاری‌ها ببندم تا شب‌ها را با خیالی آسوده در کنارت بگذرانم؟ تا روز اول مهر کیف مدرسه‌ات را بر پشتت بگذارم و به اتفاق بابا تو را تا مدرسه بدرقه کنم؟»
ستوده افزوده است: «پسرم، من نمی‌توانستم… همین. گناهم همین بود.»

کشاکش میان کنشگران جامعه مدنی و هسته سخت قدرت در جمهوری اسلامی ایران، نه جدید است و نه ـ به تعبیر میثمی ـ فرجام آن زودرس به‌نظر می‌رسد.

به‌گونه‌ای گریزناپذیر، بحران اقتصادی کش‌یافته و درحال تعمیق، بخشی از پتانسیل نیروهای اجتماعی حامی گذار به دموکراسی را هدف گرفته و تضییع خواهد کرد. این اما به‌معنای متوقف‌ماندن کنشگری فعال و امیدوارانه و ایستادگی فعالان صبور جامعه مدنی نیست؛ طیف گسترده و متنوعی از کنشگران که از مخالفت با حجاب اجباری گرفته تا مخالفت با نظارت استصوابی، خواسته‌های خود را بی‌یأس و ترس، مطرح و پیگیری می‌کنند؛ تلاشی که بی‌هزینه نبوده و نخواهد بود.

میثمی و ستوده و بسیاری دیگر چون ایشان (ازجمله نرگس محمدی) اما با ایستادگی، عطر «امید» می‌پراکنند.

نرگس محمدی که از اردیبهشت ۱۳۹۴ در اوین محبوس است، چندی پیش در پیامی از زندان تأکید کرد که «نه ناامید هستم و نه بی‌انگیزه. نمی‌توانیم تلاش نکنیم. هنوز عمیقا ایمان و امید دارم که تلاش‌های خستگی‌ناپذیر فعالان مدنی، روزی به‌ثمر خواهد نشست. راه رسیدن به دموکراسی در جامعه ایران نه جنگ و خشونت و نه دخالت نظامی کشورهای خارجی، بلکه تحقق جامعه مدنی است.»
منبع: ایران اینترناشنال

مطالب مرتبط

نوران بدیع – مترجم: علی سرداری

عبدالجواد یاسین، مانند بسیاری از متفکران منتقد، با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شده است. در حالی که روشنفکران بسیاری از او حمایت می‌کنند، جریان‌های سنت‌گرا او را متهم به چالش‌کشیدن اصول اساسی اسلام می‌دانند. این تقابل میان قدیم و جدید، میان فقه سنتی و تفسیرهای مدرن، یاسین را به چهره‌ای محوری در بحث آینده اسلام تبدیل کرده است.

مصطفی العبسی:مترجم علی سرداری

طنز ماجرا اینجاست که این پیشرفت همیشه به احساسی که انتظارش را داشتیم تبدیل نشده است. در حالی که جهان با سرعتی سرسام‌آور تغییر کرده، تصویری که ما دهه‌ها پیش از آینده در ذهن داشتیم لزوماً محقق نشده است. طنز دیگر این است که بسیاری از نسل من دیگر همان اشتیاق را نسبت به آینده احساس نمی‌کنند. فاصلهٔ روانی میان ما و آینده بیش از آن چیزی شده که باید باشد. گاهی با احتیاط، نه با شور؛ و با اضطراب، نه با کنجکاوی به آن فکر می‌کنیم. شاید چون آن‌قدر عمر کرده‌ایم که بفهمیم جاده همیشه به سمتی که انتظار داشتیم نمی‌رود.

محمد خليل برعومي:مترجم علی سرداری

ه همین دلیل، موضوع «دستگاه مخفی» در اصل کمتر از پرسشی اهمیت دارد که امروز مطرح می‌شود: مسئله دیگر این نیست که آیا در گذشته دستگاه مخفی ادعایی مرتبط با یک جنبش سیاسی وجود داشته است یا نه؛ بلکه این است که آیا خود دولت امروز با منطق دستگاه‌های بسته و شبکه‌های غیرپاسخگو اداره می‌شود یا خیر. مسئله دیگر این نیست که چه کسی سال‌ها پیش به دولت نفوذ کرده بود، بلکه این است که اکنون چه کسی آن را کنترل می‌کند و چگونه پرونده‌های امنیتی، قضایی و سیاسی مدیریت می‌شود.