در مراسم چهلمین سالگرد شریعتی آنچه که مهم بود سخنرانان و مدعوین از 30 سال تا 70 سال در مراسم سخن گفتند و حضور داشتند، کسانی که هر کدام در هر دهه نماینده تیپ فکری دوره خود بودند.
اما اشتراک این تیپ فکری که از حسین رفیعی و هادی خانیکی و حسین راغفر و احسان شریعتی و فراستخواه تا محدثی و آرمان ذاکری و کمال رضوی را شامل می شود چیست؟
نواندیشی دینی با دید عدالت طلبانه و غیر متشرعانه و طرفدار کنش اجتماعی در سیاست نه دولت، برای تحقق ایرانی توسعه یافته با عدالت متوازن.
البته روشنفکری مسلمان مدرسه ندارد. اما منظومه ای باز با تعارض زیاد به نام نواندیشی مسلمان وجود دارد که دیگر خود را روشنفکر دینی یا مذهبی نمی خواند یا اصراری بر اطلاق این عنوان برخود ندارد. در میان این منظومه فکری ،شریعتی سرفصل جذاب و هم بس مسئله ساز این نواندیشی مانده است.
اما مهم تر این است که جریانی که سنت فکری منسجم ندارد و بر فرار باد و طوفان می زید در نوسان های داخلی و بیرونی قرار دارد.
فردی از این جریان توانسته است که بیش از 4 دهه از هر نسل مخاطب داشته باشد که او را نقد و بررسی کنند در باره او بنویسند و نظر دهند.این فرد علی شریعتی شورشی علوی است.
این موقعیت لرزان نواندیشی دینی را چگونه می توان به سنت فکری و هم کنش اجتماعی مستمر تبدیل کرد مسئله بدون جواب ما است که باید آنرا پی گرفت.
اما کاش در این مراسم منتقدان هم بودند. حتی اگر مقاله ندادند به سنت دهه 1370 بانی مراسم از منتقدان دعوت ویژه می کرد و تبعیض مثبت قائل می شد.
جادالله الجباعي نویسنده سوری :مترجم علی سرداری
واسازی رابطه بین دین و سیاست، اصل اساسی استدلالهای عادل ضاهر در مورد اسلام سیاسی است که در چندین کتاب او در این زمینه ارائه شده است. او در کتاب خود با عنوان «اولویت عقل»، از این رویکرد به عنوان سکوی پرشی برای رد تعدادی از استدلالهای اسلام سیاسی که دیدگاه مشترک مراجع فکری و معنوی آن را تشکیل میدهند، علیرغم تنوع جریانها و سازمانهای مختلف آن، استفاده میکند. از جمله مهمترین استدلالهایی که او به آنها میپردازد عبارتند از: «تقدم وحی بر عقل»، «ناتوانی انسان در مدیریت امور دنیوی خود بدون هدایت الهی» و «محدودیت اجتهاد (استدلال مستقل) در حوزه عمومی به موضوعاتی که به صراحت در متون دینی به آنها پرداخته نشده است». او سپس به مبهمترین مسئله در اندیشه اسلامگرایان میپردازد: «مسئله دموکراسی» و سرنوشت آن در دولتی که مرجعیت دینی را منبع نهایی قدرت و قانونگذاری خود قرار میدهد.
- 1405/03/26