آنتالیا – القدس العربی: هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، پنجمین دوره «مجمع دیپلماسی آنتالیا» را که سه روز به طول انجامید، به پایان رساند. این کنفرانس با حضور ۶۴۰۰ شرکتکننده، از جمله ۲۳ رئیس دولت یا حکومت، ۱۳ معاون رئیسجمهور، ۵۰ وزیر و نمایندگانی از ۶۶ سازمان بینالمللی از ۱۵۰ کشور برگزار شد.
فیدان اظهار داشت که این مجمع بهعنوان مرکزی برای دیپلماسی جهانی عمل کرده و میزبان ۵۲ نشست برای بررسی بحرانهای مناطق مختلف بوده است. او همچنین از وحدت نشاندادهشده توسط رهبرانی مانند رجب طیب اردوغان، الهام علیاف و شهباز شریف سخن گفت و آن را پیامی برای جهان توصیف کرد. فیدان ادعاهای مربوط به تشکیل یک اتحاد نظامی را رد کرد و بر اهمیت ثبات و اقتصاد تأکید نمود.
این کنفرانس با موضوع «شکلدهی به آینده و مدیریت عدم قطعیت» برگزار شد. فیدان در سخنان افتتاحیه خود در کنفرانس مطبوعاتی تأکید کرد که هدف این مجمع، ترویج گفتوگو و تلاشهای دیپلماتیک برای حل بحرانهای مهم، از جمله در اوکراین، بالکان، فلسطین و ایران است.
وزیر امور خارجه ترکیه توضیح داد که از جمله مهمترین نشستهای برگزارشده در حاشیه این مجمع، جلسهٔ چهارجانبه میان ترکیه، مصر، پاکستان و عربستان سعودی بود که با هدف بررسی گامهایی برای بازگرداندن ثبات، برقراری آتشبس، دستیابی به توافق صلح و تضمین آزادی دریانوردی تشکیل شد. او افزود که نشستی نیز با حضور هشت کشور اسلامی مرتبط با موضوع غزه برگزار شد که دارای برنامهٔ اقدام مشترک برای صلح پایدار در منطقه هستند. وی تأکید کرد که غزه در مرکز بحثهای این مجمع قرار داشت.
در پاسخ به پرسش القدس العربی که چنین مطرح شد: «سال گذشته در همین سالن از شما پرسیدم که ترکیه چه گامهای عملی میتواند برای متوقف کردن جنگ نابودی بردارد. متأسفانه جنگ نابودی در غزه، کرانه باختری، لبنان، سوریه و ایران ادامه دارد. آیا ترکیه احساس نمیکند که خطر به مرزهایش نزدیک میشود؟ اگر مقاومت فلسطین، لبنان، سوریه و ایران شکست بخورد، آیا نمیبینید که تهدید اسرائیل به مرزهای شما خواهد رسید؟»
وزیر پاسخ داد: «بله، نسلکشی در غزه پایان نیافته است. حقیقت این است که تلاشهایی برای توقف این نسلکشی وجود دارد و این تلاشها آشکار است. مردم غزه محکوم به گرسنگی هستند و مجبورند در سرما بمانند؛ به عبارت دیگر، روشن است که سرپناه لازم برای آنها فراهم نمیشود. ما این وضعیت را میبینیم و باید آن را در همه جا بیان کنیم. ما بهعنوان جامعهٔ بینالمللی گرد هم آمدهایم و تلاشهای فشردهای برای اجرای طرح صلح در غزه انجام میدهیم. رئیسجمهور ما یک سال است که با آقای ترامپ و رهبران منطقه یک فرآیند مذاکرهٔ فشرده را هدایت میکند. با این حال، هدف اساسی اسرائیل خالی کردن غزه از ساکنان آن است؛ چه با کشتن و چه با آواره کردن آنها.»
او در ادامهٔ پاسخ خود افزود: «این موضوعی است که همه از آن آگاهند. جامعهٔ بینالمللی تلاشهای بسیار جدی برای جلوگیری از این روند انجام میدهد و از همهٔ ابزارهای دیپلماتیک در آنتالیا بهره میگیرد مشکل، مشکل توسعهطلبی اسرائیل است؛ همان مشکلی که پیشتر توضیح دادم. توسعهطلبی اسرائیل نهتنها برای منطقه، بلکه برای کل جهان به یک معضل امنیتی تبدیل شده است.»
فیدان ادامه داد: «اینکه جامعهٔ بینالمللی چگونه و با چه ابزارهایی میتواند این گسترش را متوقف کند، یکی از مهمترین نقاط اختلاف است. من معتقدم که در طول این فرآیند، تحولات مثبتی رخ خواهد داد، زیرا همهٔ طرفهایی که با آنها دیدار کردیم نگرانی مشترکی دارند. دیگر هیچکس نمیتواند برای گسترش اسرائیل بهانهای پیدا کند و ادامهٔ این روند نامشخص است. ما با یک دولت غیرمنطقی و بنیادگرا روبهرو هستیم که بحرانهای بینالمللی را شعلهور میکند و به بلای جان جهان تبدیل شده است. این فقط مشکل ترکیه نیست؛ برخی تلاش میکنند آن را به ترکیه ربط دهند، اما این مشکل تنها متعلق به ما یا منطقه نیست، بلکه یک مشکل امنیتی جهانی است.»
وزیر افزود: «وقتی میبینیم اسرائیل با یونان و قبرس یونانینشین رزمایش نظامی برگزار میکند، باید به این نزدیکی و تشکیل اتحادهای جدید توجه کنیم؛ اتحادهایی که ترکیه در مرکز منافع آنها قرار دارد» او تأکید کرد که هشت کشور عضو شورای صلح از غزه حمایت میکنند و نقش خود را رها نخواهند کرد و برای توقف نسلکشی تلاش خواهند کرد
فیدان همچنین گفت که ترکیه از مذاکرات مربوط به تنگهٔ هرمز برای تضمین آزادی دریانوردی و برقراری آتشبس دائمی حمایت میکند و تحولات منطقه را از نزدیک زیر نظر دارد. او افزود: «آخرین چیزی که میخواهیم، ازسرگیری عملیات نظامی در منطقهٔ خلیج فارس است.»
مسائل امنیتی منطقهای نیز در این مجمع بهطور برجسته مطرح شد. فیدان گفت: «در جلسهٔ چهارجانبه، دربارهٔ گامهایی برای حمایت از صلح و ثبات در منطقه و همچنین پویاییهای در حال تغییر پیرامون مسئلهٔ فلسطین بحث کردیم. ما تعهد خود را به پیشبرد یک دیدگاه مشترک منطقهای تأیید کردیم و گامهای مشخصی را برای پیشرفت ارزیابی نمودیم.»
او دربارهٔ نشست جداگانه با شش کشور مسلمان گفت: «در این جلسه دربارهٔ تحولات غزه گفتوگو کردیم و رویکردی واحد برای تلاشهای صلح ترسیم شد. ما مسیرهای عملی برای دستیابی به صلح پایدار در منطقه را بررسی کردیم.» او خاطرنشان کرد که یکی از رویدادهای برجسته، نشست سطح بالا با عنوان «یک قلب برای فلسطین: ایستادگی در برابر تخریب و ساختن آینده» بود که به ابتکار امینه اردوغان، بانوی اول ترکیه، برگزار شد.
فیدان در پایان گفت که این مجمع «زمینهٔ تبادل جامع دربارهٔ معماری سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک آینده» را فراهم کرد و شرکتکنندگان بر اهمیت دیپلماسی بهعنوان ابزار اصلی حل چالشهای جهانی و منطقهای تأکید کردند. او افزود که بحثها دربارهٔ بحرانهای منطقهای، اهمیت حل مناقشات از طریق گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره را برجسته کرد..
مترجم علی سرداری
منابع آمریکایی و اسرائیلی گزارش دادند که این تماس بدون دستیابی به توافقی روشن پایان یافت، پیش از آنکه اسرائیل تصمیم خود برای ادامه حملات علیه اهدافی در داخل ایران را به کاخ سفید اطلاع دهد.
«Axios» به نقل از ترامپ نوشت که اسرائیل بسیار دیر درباره این حملات به ایالات متحده اطلاع داده و افزود که او توانسته است دامنه عملیات نظامی را کاهش دهد.
- 1405/03/19