روز یکشنبه، وبسایت اسرائیلی «G-Feed» جزئیات جدیدی درباره پایگاه هوایی «مخفی» در داخل عراق منتشر کرد؛ پایگاهی که ادعا شده در عملیات علیه ایران مورد استفاده قرار گرفته است. این گزارش همچنین به دخالت آمریکا برای جلوگیری از تحقیق مقامات عراقی درباره این سایت اشاره میکند؛ سایتی که روزنامه آمریکایی «والاستریت ژورنال» شنبه گذشته آن را بهعنوان مرکز مخفی نیروهای ویژه اسرائیل و همچنین مرکز پشتیبانی لجستیکی نیروی هوایی اسرائیل معرفی کرده بود.
بر اساس گزارش عبری، این پایگاه شامل یک باند هوایی به طول تقریبی ۱.۶ کیلومتر در کف یک دریاچه خشک، در حدود ۱۸۰ کیلومتری جنوبغربی شهرهای نجف و کربلا و نهچندان دور از مرز عراق و عربستان بوده است. این موقعیت به اسرائیل اجازه میداد تا هنگام انجام مأموریتها علیه ایران، مسافت پروازی را بهطور قابل توجهی کاهش دهد و نقطه شروعی استراتژیک فراهم کند که تواناییهای نیروی هوایی اسرائیل را برای انجام حملات دوربرد افزایش میداد.
طبق گزارشهای دیگر رسانههای اسرائیلی («جروزالم پست» و «معاریو»)، نیروهای اسرائیلی حملاتی علیه نیروهای ایرانی انجام دادهاند؛ نیروهایی که بهگفته این رسانهها تلاش داشتند از خاک عراق برای استقرار سکوهای موشکی جهت حمله به اسرائیل استفاده کنند. همچنین گزارش شده که اسرائیل حملاتی علیه نیروهای عراقی که به این منطقه نزدیک شده بودند انجام داده است. آخرین اطلاعات منتشرشده تأکید میکند که این «اولین بار نیست که اسرائیل در داخل خاک عراق عملیات انجام میدهد.»
پس از گسترش بازتاب رسانهای این موضوع، افزایش خشم عمومی در عراق و انتشار خبر احضار قریبالوقوع وزرای دفاع و کشور و فرماندهان امنیتی توسط پارلمان برای پاسخگویی، سخنگوی فرمانده کل نیروهای مسلح عراق این حادثه را تکذیب کرد؛ تکذیبی که او را از ارائه توضیحات درباره جزئیات مبهم امنیتی و سیاسی پیرامون این موضوع معاف کرد. تاکنون هیچ موضع رسمی از سوی اسرائیل یا آمریکا در اینباره اعلام نشده است.
این تحولات، پرسشهای نگرانکنندهای را در عراق ایجاد میکند؛ پرسشهایی که از یک سؤال امنیتی ـ نظامی آغاز میشود: چگونه ممکن است یک کشور بتواند پایگاهی نظامی با این اندازه را در خاک کشور دیگری ایجاد کند؟ آن هم پایگاهی متعلق به اسرائیل، کشوری که با عراق و محیط عربی آن در وضعیت خصومت قرار دارد و با افکار عمومی و نیروهای دولتی و نظامی عراق مواجه است.
آنچه این پرسشها را نگرانکنندهتر میکند، یادآوری حادثه ۴ مارس است؛ حادثهای که باید زنگ خطر امنیتی و نظامی را در عراق به صدا درمیآورد. در آن زمان، مقامات عراقی از طریق یک چوپان که در منطقه در حال حرکت بود، مطلع شدند که هلیکوپترهایی در حال فرود آمدن و افراد مسلحی در حال جابهجایی هستند. ارتش عراق یک نیروی شناسایی از فرماندهی عملیات کربلا را برای بررسی اعزام کرد، اما با نزدیک شدن به منطقه صحرای نوخیب ـ جایی که پایگاه در آن قرار داشت ـ هدف بمباران هوایی و شلیک «آتش ناشناس» قرار گرفت که به کشته شدن یک سرباز و زخمی شدن چند نفر دیگر انجامید.
از اظهارات مقامات عراقی چنین برمیآید که نخستین فرضیه آنان این بود که نیروهای آمریکایی مسئول این حمله بودهاند. اما استفاده از عبارت «آتش ناشناس» در بیانیه نظامی عراق، اوضاع را پیچیدهتر کرد؛ زیرا با نادیده گرفتن عمدی عامل احتمالی آمریکایی، دامنه احتمالات را بهسوی دخالت اسرائیل نیز باز کرد.
روشن است که دولت عراق درگیر نبردی دشوار میان آمریکا و ایران بوده است؛ دو کشوری که حاکمیت عراق را از نظر نظامی و امنیتی نقض کرده و در تصمیمات سیاسی مهم این کشور دخالت میکردند. این وضعیت بهویژه در کشمکش بر سر انتخاب نخستوزیر عراق آشکار شد؛ جایی که نوری المالکی گزینه ایران و محمد شیاع السودانی گزینه آمریکا معرفی میشد.
دولت عراق در تلاش برای نشان دادن «بیطرفی» ـ بیطرفیای که چارهای جز آن نداشت ـ از یکسو به حمایت سیاسی از شبهنظامیان وابسته به ایران ادامه داد و از سوی دیگر ناچار شد حریم هوایی خود را در طول جنگ در اختیار هواپیماهای آمریکایی قرار دهد. اما آنچه انتظار نمیرفت این بود که آمریکا پوششی برای ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی، نظامی و پزشکی مخفی برای اسرائیل فراهم کند؛ اقدامی که بدون تردید معادله تقریباً ناممکن ایجاد تعادل میان آمریکا و ایران را بر هم میزند.
مترجم علی سرداری
منابع آمریکایی و اسرائیلی گزارش دادند که این تماس بدون دستیابی به توافقی روشن پایان یافت، پیش از آنکه اسرائیل تصمیم خود برای ادامه حملات علیه اهدافی در داخل ایران را به کاخ سفید اطلاع دهد.
«Axios» به نقل از ترامپ نوشت که اسرائیل بسیار دیر درباره این حملات به ایالات متحده اطلاع داده و افزود که او توانسته است دامنه عملیات نظامی را کاهش دهد.
- 1405/03/19
