۹۰ دقیقه پیش از آغاز اجرای تهدید خود علیه تمدن ایرانی «erase»، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، در ازای باز شدن تنگه هرمز توسط ایران به مدت دو هفته، آتشبس را پذیرفت؛ دورهای که طی آن، ده نکتهای که تهران به شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، ارائه کرده است، مورد مذاکره قرار خواهد گرفت.
متعاقباً، بامداد روز چهارشنبه، جنگندههای اسرائیلی طی ۱۰ دقیقه نزدیک به ۱۰۰ حمله به مناطق مختلف لبنان انجام دادند که بر اساس آمار اولیه، ۲۵۴ شهید و ۱۱۶۵ زخمی بر جای گذاشت.
روزنامه یدیعوت آحارونوت به نقل از «منابع امنیتی سطح بالای اسرائیل» تأیید کرده بود که آتشبس شامل لبنان نیز میشود. اما ایال ضمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، در جریان حملات به لبنان از اتاق فرماندهی نیروی هوایی بیانیهای صادر کرد و گفت که حملات در مرحله بعدی ادامه خواهد یافت. دفتر نخستوزیر اسرائیل نیز چند ساعت پس از گزارش یدیعوت آحارونوت اعلام کرد که بنیامین نتانیاهو معتقد است توافق آتشبس «شامل لبنان نمیشود».
رئیسجمهور ایالات متحده نیز در بیانیهای تلویزیونی اعلام کرد که توافق با تهران «شامل لبنان نیست» و دلیل آن را حضور حزبالله دانست و این وضعیت را «یک رویارویی جداگانه» توصیف کرد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پس از آن و با توجه به اینکه اسرائیل آتشبس را نقض میکند، با نخستوزیر پاکستان تماس گرفت. شریف سپس در پیامی در وبسایت X اعلام کرد که لبنان بخشی از این توافق است و تهران با تعلیق تردد نفتکشها و کشتیهایی که از تنگه هرمز عبور میکنند، بر همگرایی مسیرها در خاورمیانه تأکید کرده است.
گستردگی و شدت حملات نشاندهنده خشم اولیه اسرائیل از اعلام توافق و تلاش برای یافتن روزنهای برای نقض و سرنگونی آن است؛ تلاشی برای بازگرداندن مسیر به سوی یک جنگ همهجانبه، بدون توجه به هزینههای خطرناک آن برای منطقه و جهان. موافقت ترامپ با تلاش نتانیاهو برای جدا کردن لبنان از متن آتشبس با ایران، یادآور مواضع ناسازگار او درباره استدلالهای نتانیاهو برای اعلام جنگ و نیز بیانگر تمایل دولت آمریکا برای استفاده از لبنان به عنوان کارت مذاکره است.
به احتمال زیاد، رهبری اسرائیل معتقد است که شدت حملات به لبنان، ایران را به پاسخگویی مستقیم سوق خواهد داد؛ پاسخی که میتواند نقض آتشبس تلقی شود و استدلال برخی از چهرههای تندرو دولت آمریکا، مانند پیت هیگست وزیر جنگ، را برای کودتا علیه روند توافق تقویت کند.
این احتمال نیز وجود دارد که اگر تهران پاسخ نظامی به اسرائیل ندهد، به اقدام خود در بستن تنگه هرمز تا زمان برقراری آتشبس در لبنان ادامه دهد. در این صورت، میانجیگران میتوانند دوباره وارد عمل شوند تا آتشبس شامل لبنان نیز بشود و مسیر برای پاسخ به درخواستهای رئیسجمهور لبنان درباره خروج اسرائیل، بازگشت آوارگان و پایان دادن به درگیری میان دو طرف هموار شود.
لبنان در این زمینه، بخش آسیبپذیرتر توافق آتشبس است، اما در عین حال، حلوفصل وضعیت آن میتواند امکان پیشرفت در سایر عرصهها را فراهم کند. با این حال، روشن است که رهبری اسرائیل تمام تلاش خود را برای خنثی کردن این روند انجام خواهد داد و در نهایت، ترامپ مجبور خواهد شد تصمیم بگیرد که به کدام سمت میخواهد حرکت کند: بازگشت به جنگ ـ با احتمال تهاجم زمینی، تلفات انسانی و شاید تأثیرگذاری بر انتخابات میاندورهای پس از هفت ماه ـ یا رها کردن متحد پرتحرک خود.
مترجم علی سرداری
منابع آمریکایی و اسرائیلی گزارش دادند که این تماس بدون دستیابی به توافقی روشن پایان یافت، پیش از آنکه اسرائیل تصمیم خود برای ادامه حملات علیه اهدافی در داخل ایران را به کاخ سفید اطلاع دهد.
«Axios» به نقل از ترامپ نوشت که اسرائیل بسیار دیر درباره این حملات به ایالات متحده اطلاع داده و افزود که او توانسته است دامنه عملیات نظامی را کاهش دهد.
- 1405/03/19
