پایگاه از دست رفته اصول‎گرایان

سه‌شنبه 11 تیر 1392

در این دوره از انتخابات اصلاح‎طلبان و میانه‎روها سرانجام به یک اتحاد و ائتلاف رسیدند. همزمان، کارنامه احمدی‎نژاد نامزد مورد حمایت جبهه مشترک محافظه‎کاران سنتی و اقتدارگرایان در چهار سال پیش آنقدر ضعیف و پر از اشتباه بود که رای‎دهندگان در شهرهای کوچک هم به شعارها و وعده‎های پوپولیستی نامزدهای وابسته به این جبهه توجهی نکردند و در نهایت این نامزد اصلاح‎طلبان و میانه‎روها بود که توانست توجه و رای شهروندان را جلب کند.

یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری ایران دست کمی از شگفتی نداشت. درحالی‌که اصول‎گرایان باورشان شده بود که پیروز قطعی انتخابات کسی غیر از نامزدهای مورد وثوق آنان نیست، نتیجه شمارش آراء پیروزی حسن روحانی نامزد نزدیک به اصلاح طلبان را نشان داد.

تیم رسانه‎ای اقتدارگرایان به فاصله کوتاهی پس از اعلام نتیجه شمارش آراء تلاش کرد واقعیت را کتمان کند و پیروزی را به نام اصول‎گرایی و شکست را به نام اصلاح طلبان ثبت کند و هر بار هم بهانه‎ای تراشید. گاه انصراف دقیقه ۹۰ محمدرضا عارف را بهانه کرد و گاه پیشینه و جایگاه سیاسی حسن روحانی را که اصلاح‎طلب نیست و ریشه در روحانیت مبارز دارد.

اما همه این‎ها حرف بود و خلاف واقعیت، چرا که جمع آراء سه نامزد مورد حمایت اصول‎گرایان و اقتدارگرایان و محسن رضایی با هم با برنده انتخابات برابری نمی‎کرد. عقلای اردوگاه اصول‎گرایی شکست را پذیرفتند؛ افراطی های راست اما نه.

افول ستاره راست افراطی

نگاهی به نتایج شمارش آراء در استان‎های مختلف ایران نشان می‎دهد که افراط‎‌ گرایان در انزوا قرار گرفته‎اند. سعید جلیلی نامزد مورد حمایت جبهه پایداری و مصباح یزدی که همراهان احمدی‎نژاد در سال ۸۴ را نیز با خود همراه کرده بود، تنها در دو استان قم و خراسان جنوبی بیش از بیست درصد آراء شهروندان را به دست آورد.

سعید جلیلی در خراسان جنوبی ۱۰۳ هزار رای و در قم ۱۲۱ هزار رای به دست آورد. با این حال در هیچ یک از این استان‎ها نیز نتوانسته است نفر اول انتخابات نام بگیرد. او تنها در استان‎های اصفهان، فارس، هرمزگان، یزد، خراسان جنوبی و قم توانسته است قالیباف دیگر نامزد مورد حمایت اصول‎گرایان را پشت سر بگذارد.

نامزد مورد حمایت افراط‎ گرایان در مناطق مرزی و اقلیتی ایران با اقبال کمتر از ده درصد رای دهندگان روبرو شده است. در استان کردستان ۴.۸ آراء به نام سعید جلیلی ثبت شده است. ۶.۱درصد رای دهندگان سیستانی و ۶.۷ درصد رای دهندگان کرمانشاهی و ۷.۳ درصد مشارکت کنندگان ایلامی نام سعید جلیلی را در برگه رای نوشته‎اند.

سهم او در خوزستان و گلستان ۸.۵ درصد و در آذربایجان غربی و اردبیل ۷ درصد است. در استان‎های لرستان، کهگیلویه و بویراحمد و چهارمحال و بختیاری هم به ترتیب، ۷.۴، ۷.۴ و ۸.۱ درصد آراء به نام نامزد ویژه جبهه پایداری بوده است.

رای‎های قومیتی

محسن رضایی که با فاصله اندکی از سعید جلیلی نفر چهارم انتخابات شده، در استان‎های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و کهکیلویه و بویراحمد بیشترین میزان آراء را به دست آورده است. او در استان خوزستان ۴۵.۹ درصد، در چهارمحال و بختیاری ۴۴.۴ و در کهکیلویه و بویراحمد ۴۴ درصد آراء را به دست آورده است.

برخلاف سعید جلیلی و قالیباف که در زادگاه خود نیز انتخاب اول همشهریان نبوده‎اند، محسن رضایی در استان‎های بختیاری نشین ایران وضعیت نسبتا خوبی دارد و انتخاب نخست شهروندان بوده است. ۲۷.۸ لرستانی‎ها، ۱۸.۶ درصد ایلامی‎ها و ۱۴.۳ درصد بوشهری‎ها نیز به دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام رای داده‎اند.

این سه استان به لحاظ نرخ بیکاری و برخورداری از توسعه وضعیت مناسبی ندارند. لرستان و ایلام دو استان اول کشور در نرخ بیکاری هستند. در خوزستان نیز نرخ بیکاری بالاست.به نظر می‎رسد شعارهای محسن رضایی مبنی برای ریشه‎کنی بیکاری و پرداخت یارانه نقدی و ایجاد فدرالیسم اقتصادی در رای‎آوری او بی‎تاثیر نبوده است.

اصول‎گرایان چند پاره

علی‎اکبر ولایتی و محمدباقر قالیباف دو نامزد اصلی مورد حمایت اصول‎گرایان بودند که برخلاف وعده قبلی برای انصراف یکی به نفع دیگری تا آخرین روز در میدان رقابت باقی ماندند. قالیباف این‎بار برای رسیدن به کرسی ریاست‎جمهوری کم نگذاشته بود. ستادهای تبلیغاتی بی‎شمار به همراه رسانه‎های متعدد او را به پیروزی در انتخابات امسال امیدوار کرده بود اما شهردار تهران در روز موعود رای‎گیری در هیچ یک از سی استان کشور در صدر قرار نگرفت.

خراسان جنوبی، خراسان رضوی، خراسان شمالی، تهران، سمنان و البرز شش استانی هستند که قالیباف بیش از بیست درصد آرای شهروندان را به دست آورده است. او در خراسان شمالی ۳۳ درصد آرا را به دست آورده و ۳۲.۷ درصد رای‎دهندگان در خراسان رضوی هم به قالیباف رای داده‎اند.

کهگیلویه و بویر احمد، خوزستان و چهارمحال و بختیاری هم سه استانی هستند که کمترین رای به نام قالیباف ثبت شده است. او در این سه استان به ترتیب ۵.۴، ۵.۸ و ۸.۹ درصد آرا را به دست آورده است.

ولایتی دیگر نامزد مورد حمایت اصول‎گرایان که حمایت حزب موتلفه اسلامی و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم را به همراه داشت، تنها در دو استان قم و مرکزی توانسته است بیش از ده درصد آراء را به دست آورد. مجموع آرای ولایتی و قالیباف در هر یک از استان‎های کشور هم کمتر از آرای حسن روحانی، نامزد مورد حمایت میانه‎روها و اصلاح‎طلبان است.

نفوذ تغییر در شهرهای کوچک

حسن روحانی تنها در سه استان کشور انتخاب اول شهروندان نبوده است؛ استان‎های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد که بیشترین رای را به محسن رضایی داده‎اند. بیشترین درصد آرای ثبت شده به نام حسن روحانی در مناطق اقلیتی ایران است. سیستان و بلوچستان، کردستان و آذربایجان غربی سه استان اول کشور در اقبال عمومی به نامزد مورد حمایت میانه‎روها در ایران به شمار می‎آیند.

او در سیستان و بلوچستان ۷۲.۵ درصد، کردستان ۷۰ درصد و آذربایجان غربی ۶۸ درصد آراء را به دست آورده است. پس از استان یزد با ۶۷ درصد آراء، اردبیل با ۶۰.۵ درصد و گلستان با ۵۹.۸ درصد دیگر استان‎هایی هستند که بیشترین رای به نام حسن روحانی ثبت شده است.

چهارمحال و بختیاری، خوزستان، قم و کهکیلویه و بویراحمد هم چهار استان کشور به شمار می‎آیند که کمتر از چهل درصد آراء به نام روحانی به ثبت رسیده است. با این حال او در استان قم با ۳۸.۶ درصد آرا انتخاب اول شهروندان بوده و در سه استان دیگر بعد از محسن رضایی نفر دوم انتخابات است.

نگاهی به گذشته

سال ۱۳۸۴اصول‎گرایان سه نامزد در رقابت انتخاباتی داشتند. محمود احمدی‎نژاد که سعید جلیلی در انتخابات امسال جایگزین او شد، قالیباف که یک بار دیگر به میدان آمد و علی لاریجانی که نامزد مورد حمایت محافظه‎کاران سنتی ایران بود و امسال جایش را به ولایتی داد.

اصلاح‎طلبان و میانه‎روها نیز در آن دوره با مهدی کروبی، مصطفی معین و هاشمی رفسنجانی پا به میدان رقابت گذاشته بودند. بازخوانی نتایج آن دوره از انتخابات به خوبی راه پیروزی حسن روحانی در این دوره را نشان می‎دهد.

احمدی‎نژاد، قالیباف و لاریجانی، هشت سال پیش در استان‎های تهران، سمنان، قزوین، قم، خراسان جنوبی، مازندران، کرمان، سمنان،خراسان رضوی، خراسان شمالی، چهارمحال و بختیاری، یزد و اصفهان توانسته بودند بر رقبای اصلاح‎طلب خود پیشی بگیرند.

در سه استان آذریایجان غربی، آذربایجان شرقی و اردبیل نیز محسن مهرعلیزاده انتخاب اول شهروندان بود. مهرعلیزاده به دلیل همزبانی و ترک بودن توانست در این سه استان بر رقبای خود پیشی بگیرد همان‎گونه که محسن رضایی امسال در خوزستان، چهارمحال و بختیاری و کهکیلویه و بویراحمد این راه را در پیش گرفت.