دهکده جهانی وهراس حاکمان

به یاد روزنامه نگاران در بند

دهکده جهانی را اولین بار مارشال مک لوهان کانادایی در سال 1964مطرح کرد . وی در مقاله ای پیش بینی کرد که در 50 سال آینده شرایط ارتباطی جدیدی در جهان شکل میگیرد که جهان را به مشابه یک دهکده به نمایش نمایش در خواهد اورد . مک لوهان این دهکده را دهکده جهانی نام گذاشت و دریک پیش بینی ای ظریف تر اینترنت را توصیف کرد که با یک سیستم مرکزی عصبی اهالی کره زمین را به پوشش خود در خواهد در اورد .

مک لوهان معتقد بود که جهان کنونی رجعتی به سابق پیدا میکند . وی در کتاب جنگ وصلح در دهکده جهانی با تاکید برنقش تحولات رسانه ها و وسایل ارتباط جمعی در تبدیل شدن جهان به دهکده واحد جهانی تمدن را به سه دوره تقسیم میکند 1- تمدن شفاهی یا کهکشان شفاهی

2- تمدن مکتوب یا کهکشان گوتنبرگ که با اختراع ماشین چاپ آغاز گردید

3- تمدن الکترونیک یا کهکشان مارکنی که با اختراع رادیو توسط مارکنی آغاز شد

مک لوهان پیش بینی میکرد که جهان امروز به سوی دهکده قدیم ( تمدن شفاهی ) در حرکت است زیرا ارتباطات افراد به صورت چهره به چهره بیشتر فراهم گردیده است و فرهنگ شفاهی توسط رادیو و تلوزیون و ماهواره و اینترنت و… اشاعه پیدا میکند ودامنه سیستم عصبی مرکزی بر یک بستر جهانی گسترش یافته و مفاهیم اصلی سیاره زمین را به زمان و مکان از پیش پای خود بر میدارد و بر این اساس کره زمین چیزی جز یک دهکده نیست

و امروزبه حکم پیش بینی مک لوهان ؛ جهان با تمام فراخی و گستردگی دیروزش و با همه آدمهایش با هر تیره وگویش ومذهبی و با تمام گستره جغرافیایی کوه دشت وجنگل واقیانوس اش؛ با یک کلیک به مدد سرعت انفجار اطلاعات توسط رسانه های تصویری ومجازی به دهکده ای مبدل شده است که تا همین دیروز خوانندگان رمانهای تخیلی در آرزوی هشتاد روز پیمایش آن بودند ؛ به روزی که تحقق هشتاد روز دور دنیا به گمانشان خیالی بیش نبود .

در دهکده ای که به مدد رسانه ها از جهان ساخته شده است ودر فضایی که مجازی اش میخوانند . همه با همه ؛ سیاه را با سفید ؛ زرد را با سرخ از هر کیش و آیینی به پسر خالگی و دختر خالگی خوانده شده اند. کوچکترین خبری از آلودگی جوی آبی در کشوری در دورترین نقطه کره خاکی از پس فرسنگها صحرا وکویر ویا جنگل وکوه ؛ که سبب مرگ گنجشکی در بهار شده است ؛ در لحظه ای از سوی کاربری نشسته در آن سامان به دیاری که تو در آن زیست میکنی میرسد. واین عملی میشود ؛ اگر چه آلودکنندگان آن محیط نخواهند ودست به هزار ترفند انسدادی بزنند . چرا که جهان در منیتورکوچک تو فرزندان یک آدمند .

جنگ ؛ کشتار ؛ جنایت ؛ شکنجه ؛ ترور ؛ ستم ؛ رشوه ؛ فقر ؛ گرسنگی ؛ بی آبی ؛ امراض مختلف ؛ زلزله ؛ سیل ؛ طوفان ؛ آتشفشان ؛ سونامی ؛تعرض به حقوق زنان ؛تعرض به حقوق کودکان ؛ آموزش ؛ ورزش ؛ خوشی ؛ ناخوشی ، شادی ؛ عزا ، همه وهمه ممکن نیست در گوشه ای از این جهان اتفاق بیافتد وخبرش با سیر در فضایی که تو هنوز در فن آوری اولیه اش عاجزی به سادگی در منیتور کوچک ات هویدا نگردد ؛ واین اتفاق می افتد حتی آگر حاکمان و مسببان آن رویدادها با هزار حیله وترفند قصد فیلتر ومسدود کردن آن را داشته باشند .

خبرها به مدد کاربران ورسانه ها خود را میرسانند ؛ فضا ی نادیده را نمیشود ؛ دستبند زد وآسوده به حکمرانی وتعرض به حقوق دیگران پرداخت ؛ درب خانه ها را نمیتوان آژان گذاشت ؛ حاکمان مجبورند که سر تسلیم فرود آرند . اگر چه رسانه ها ی مجازی دنیای آرام وامن آنان را نا امن کرده باشد .

اما در این میان وظیفه کاربران چیست ؛ اگر رسانه واینترنیت دنیای حاکمان را نا امن کرده است ؛ میتوان هزاران دلیل آورد که دنیای فردی وحقوق فردی نیز میتواند اگر که نخواهیم به فردیت احترام بگذاریم دستخوش ناامنی و تجاوز قرار بگیرد واین رسالت ووظیفه کاربر رسانه ای را تا آنجایی که حفظ حریم فردی حقوق جامعه را نیازرده باشد سنگین تر میکند .

امروز در این دنیایی که دهکده اش میخوانند ما ایرانی ها باید بسیار بد شانس باشیم که در این گوشه کره خاکی زیست میکنیم ، گوشه ای که عسس و پاسبان جزء لاینفک زندگی رسانه ایست و پا گذاشتن در آن مسیر راه رفتن بر ریسمانی است که با تلنگری شاید دیگر خود را هیچ وقت روبرو آیینه ای نبینی .

سیروس بنه گزی عضو انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران ونایب رییس خانه مطبوعات بوشهر

 سایت ملی – مذهبی محلی برای بیان دیدگاه‌های گوناگون است.