پنج شنبه ۲۲ام شهریور ۱۳۹۷ , ساعت: ۰۴:۰۶کد مطلب : 109262 نسخه قابل چاپ

پدر ملت

ان الذین قالوا ربنا الله ثم استقاموا فلا خوف علیهم ولا هم یحزنون( احقاف-۱۳)

امروز سی‌ونهمین سالگرد درگذشت آیت‌الله سیدمحمود طالقانی است. مردی که سراسر عمرش را در مبارزه برای عدالت و آزادی گذراند. مفسر قرآنی که تفسیر و برداشت‌هایش از کتاب خدا را نه تنها در عرصه نظر و اندیشه بلکه در عرصه عمل اجتماعی و در راه مبارزه با استبداد به کار گرفت.

طالقانی که پیش از آن بارها سابقه بازداشت داشت، در سوم بهمن ۱۳۴۱ به همراه عده زیادی از سران ملی بازداشت و بعد از چهار ماه، ۴ خرداد ۱۳۴۲ از زندان آزاد شد. روز پس از آزادی، در مراسمی که به مناسبت آزادی ایشان در مسجد هدایت برگزار شد طی سخنانی گفت: “‌… کربلا این جا است که مردم را بدون جهت زندانی می‌کنند و سال‌ها است که مردم نمی‌توانند پهلوی هم بنشینند و افکار و عقاید خود را برای یکدیگر بگویند. بله کربلا همین مملکت ما است. … موقعی که من می‌خواستم آزاد شوم چشمم به یکی از آیه‌های قرآن افتاد که معنی آن این بود که باید با بی‌عدالتی مبارزه نمود تا در آن دنیا با عدالت واقعی روبرو شد.”

محاکمه:
جلسه رسیدگی به اتهامات طالقانی و سایر رهبران نهضت آزادی از ۳۰ مهر آغاز شد.

در کیفرخواست آقای طالقانی علاوه بر تاسیس نهضت آزادی ایران، به مخالفت ایشان با رفراندم درباره مواد ۶گانه شاه و صدور تعدادی اعلامیه استناد شده بود.

در دادگاه وکلای مدافع به صلاحیت دادگاه برای رسیدگی به این پرونده اعتراض کردند. ولی اعتراض وکلاز مدافع از سوی دادگاه رد شد. سرانجام دادگاه آیت‌الله طالقانی و مهندس بازرگان را به ده سال و دیگران را از شش ماه تا شش سال حبس محکوم کرد.

دادگاه تجدید نظر طالقانی و یارانش در ۱۴ اسفند همان سال تشکیل شد. در جلسه نخست طالقانی در اعتراض به صلاحیت دادگاه حتی از معرفی خود نیز خودداری کرد و معرفی ایشان توسط وکیل مدافع انجام گرفت. عزت‌الله سحابی بخشی از آخرین دفاع خود را به دفاع از موارد اتهامی آیت‌الله طالقانی اختصاص داد و از جمله خطاب به دادرسان گفت: “آخر مگر انتساب چاپ و انتشار به آقای طالقانی مدرک نمی‌خواهد؟… وانگهی دادگاه می‌گوید “بی‌ارزش بودن دفاع ایشان” آخر ایشان کی از خود دفاع کردند؟ از اولین جلسه دادگاه که آن را غیرقانونی دانسته بودند. البته بنا بر این است که محکوم می‌شوند و محکومیت‌شان قطعی است آن وقت دنبال دلیل می‌گردند که محکومیت را توجیه کنند! دنبال حقیقت که نباید رفت! به هر صورت این رفتاری که نسبت به آقای طالقانی می‌شود، نامردانگی و ناجوانمردی است که با ایشان کردند.”

در طول برگزاری دادگاه، طالقانی نه سخنی بر لب راند و نه دفاعی از خود کرد. تنها در پایان جلسه آخر بعد از اعلام ختم دادرسی درخواست وقت برای صحبت کرد: “آقای طالقانی ناگهان گفتند که تیمسار من یک حرفی داشتم… رییس دادگاه گفت بفرمایید. آقای طالقانی نیز شروع کرد به تلاوت سوره والفجر. از ابتدای سوره، آیات را خواندند تا رسید به آِیه “ان ربک لبالمرصاد” و با دست به عکس شاه و افسران مزبور اشاره کرد و چند دفعه آن را تکرار کردند.” سپس خطاب به افسران گفت: “بروید به اربابانتان بگویید شما محکوم هستید نه ما”

سرهنگ امیر رحیمی وکیل مدافع آقای طالقانی درباره نحوه برخورد آقا در جلسات دادگاه می‌گوید: “آقا عادت داشت همیشه نمازهایش را در اول وقت اقامه نماید… یک بار تذکر داد که جلسات قبل از مغرب ختم شود. رئیس دادگاه توجهی نکرد. بعد ایشان از جا برخاست و خطاب به حاضران گفت: نماز و بی‌اعتنا به رسمیت دادگاه و ادامه محاکمات از سالن دادگاه خارج شد و در محوطه پادگان به نماز ایستاد. بلافاصله همبندان و وکلای مدافعشان و شرکت‌کنندگان در پشت ایشان به صف جماعت ایستادند و صدای تکبیر سکوت پادگان را شکست… این عکس‌العمل متهورانه آقا موجب شد که رئیس دادگاه اعلام تنفس نمود و روزهای بعد قبل از نماز مغرب به عنوان اعلام تنفس جلسات دادگاه را تعطیل نماید.”

بعد از اعلام رای دادگاه تجدید نظر محکومین تقاضای فرجام کردند، اما رژیم شاه به جای پاسخگویی به درخواست فرجام وکلای مدافع آنان را به دادگاه کشانید و آنان را به جرم دفاع از موکلین خود مجازات کرد.

بازداشت و محاکمه آیت‌الله طالقانی و سایر سران و رهبران نهضت آزادی موجی از اعتراضات را در داخل و خارج کشور به وجود آورد. آیت‌الله طالقانی تا پاییز سال ۱۳۴۶ را به همراه مهندس بازرگان در زندان قصر گذراند و در ۲۳ آبان آزاد شد.

ایران فردا


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.