پنج‌شنبه 9th جولای 2020 , ساعت: 03:07کد مطلب : 117768 نسخه قابل چاپ
تقی رحمانی

خاطرات اسرار را بیان می کند.

تاریخ شده برای ما نقل قول کلی و دلبخواهی. اما چرا این را می گویم. در مکافات عدم مدیریت نظام فعلی از دوران پهلوی دوره طلای ساخته می شود.بعد هم همه چیز را پای شاه می گذارند که رابین هود وار ایران را گلستان کرده است.

وقتی خاطرات مردان صاحب نفوذ ان دوره می خوانی مشترکات زیادی وجود دارد. شاهی که سیر خودکامی گی را طی می کند. دولتش را دور می زند به جای سلطنت حکومت می کند.به فساد خانواده پهلوی روی خوش نشان می دهد. در باره افرادی که به انها نظر مثبت دارد سخت گیر نیست از خارجی هم متنفر است و هم می ترسد به مرور زمان هم در برابر مردم نظامیان را تکیه گاه قرار می دهد.

با این کلیات به خاطرات ارزنده شفائی ها روارد ارجاع می دهم خاطرات علیخانی و لاجوردی و جفرودی در مورد اقتصاد و مدیریت دوره پهلوی ها بسیار مهم است.

روایت است که می گوییم که دردوره شاه این افراد تربیت شدند اما نمی گوییم این افراد چگونه تربیت شدند و منشا خدمت شدند حکومت با اینان چه کرد و نظرایشان حکومت به چه بود. به عبارتی در کلی گودی غرق می شویم.

می توان گفت نظام مدیریتی اقتصاد ایران بر اساس نوعی باج دادن به مردم برای جلوگیری از شورش به دلیل فساد حکومت و نبودن دموکراسی استوار بوده است .

انچه که دخالت دولت در اقتصاد خوانده می شود به خصوص در دوره پهلوی با اصول انقلاب سفید مانند دخالت کارگران در سود کارخانه ها و هم دخالت و سیاست گذاری متغیر وزرای در امور اقتصاد بدون مشورت با صاحبات صنایع را شاهد هستیم.

روال کار به این صورت است که دولت های متوالی منتخب شاه یا مجلس برای خودشان سیاست متغییر دارند که با سیاست سازمان برنامه بودجه هم همراه نیست. براین مسئله دخالت شاه هم هم باید افزود بر این دو مشکل شرایط سیاسی روز را هم باید اضافه کرد که بحران زا می شود در این بلبشوی سیاست گذاری فسا ها و سو استفاده هم اوار می شوند.

قاسم لاجوردی مدیر صنایع بهشهر در دوره پهلوی که سناتور انتخابی هم بوده است. درباره بی تاثیر بودن صاحبان صنایع بر سیاست ها اقتصادی دوره پهلوی دوم می گوید. اتاق بازگانی و صنایع معادن به عنوان بازوی قدرت صاحبان صنایع تحت فشار سیاست های دولت ها بوده اند که مطابق شرایط سیاسی و هم میل وزرا اسیر می شده اند.

وی در باره اتاق اصناف در دوره هویدا که با تائید شاه همراه بود است حتی به مسئله مفسد اقتصادی و حکم اعدام اشاره می کند.
لاجوردی می گوید ورزا در برابر شاه توان توضیح امور را نداشتند وقتی مسئله گرانی پیش امد که با افزیش قیمت نفت قابل پیش بینی بود راه حل هویدا کنترل قیمت ها بود روش انها حتی پیشنهاد به حکم اعدام هم می رسید که البته با مخالفت های اتاق بازرگانی و صنایع معادن روبرو شد. حتی حبیب القانیان را به دلیل گران فروشی ۶ تبعید کردند.

قسم لاجوردی در این مورد مثالی می زند او می گوید ۷۵ در صد کچاله روغن نباتی از خارج وارد می شد پس با افزایش جهانی روبرو بود وقتی کارخانه دار روغن را گران کرد با مخالفت دولت و هم شاه روبرو شد. شاه فشار می اورد به وزیر هم قول می داد در نتیجه فشار به صاحب کارخانه افزون می شد این دستوری کردن ارزان فروشی هم در عمل اجرا نمی شد.چرا کارخانه دار نمی توانست چیزی را گران تولید کرده ارزان بفروشد در نتیجه واردات تشویق می شد اما واردات مشکل را حل نمی کرد چرا قیمت جهانی افزایش یافته بود در ضمن واردات با مشکل حمل و نقل به گرانی کالا کمک می کرد. لاجوردی این مشکل را دروه ۵۰ تا ۵۷ بسیار گسترده ذکر می کند.

مسئله دیگر دخالت شاه و دولت به نفع کارگران در امور صاحبان صنایع بود. لاجوردی توضیح می دهد مشارکت کارگران در سود کارخانه دستوری بود که به دلیل روشن نبودن حساب و کتاب ها قرار شد که دو ماه حقوق هر کارگر جداگانه به عنوان سود به کارگران داده شود.دیگر خرید سهام کارخانه به وسیله کارگران بود که اصل از انقلاب سفید شاه ملت بود به نظر قاسم لباجوردی این عمل شدنی نشد اما بسیار مورد بهره برداری قرار گرفت چرا که کارگران وقتی در سهام شریک می شدند تا همه قسط را می پرداختند که لاجوردی می گوید تا اخر سال ۵۷ هم این عملی نشد مگر کارگری همه اقساط را یک جا می پرداخت.

عدم دخالت صاحبان صنایع و سرمایه در سیاست گذاری اقتصادی و هم فصلی بودن موضع گیری وزرا و دخالت در تمام امور به وسیله شاه انچه که برنامه عمرانی و توسعه در ایران بوده است را دچار مشکل اساسی می کرد . فرصت ها را به تهدید بدل می کرد که عاقبت هم کرد
جالب تر و تلخ تر خاطرات عالیخانی و جفرودی هستند که در مقال دیگر به ان می پردازم . در خاطرات این دو نشان داده می شود که متفکران اقتصادی و بورکرات ایران چگونه به واسطه دخالت های ناروای شاه و بی برنامه گی نخست وزیران دلزده می شدند و برنامه هایش نیمه کار رها می شد یا به سرانجام نمی رسید .


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.