سه شنبه ۱ام خرداد ۱۳۹۷ , ساعت: ۰۱:۰۳کد مطلب : 107963 نسخه قابل چاپ

برگ‌های برنده را نسوزانیم

این روزها در محافل سیاسی ایران و جهان در پرتو خروج آمریکا از توافق چند‌جانبه بین‌المللی صحبت از آینده برجام و روابط فراآتلانتیکی درباره ایران است. اروپا برای اولین بار در چند دهه پس از پایان جنگ جهانی دوم در مقابل آمریکا صف‌آرایی کرده و با تصمیم ترامپ در خروج از توافق هسته‌ای به مخالفت برخاسته است. این اقدام اروپا فراتر و در مقام مقایسه تأثیرگذارتر از مخالفت چند کشور قاره سبز (مشخصا آلمان و فرانسه) با تحریم‌های آمریکا علیه ایران، لیبی و کوبا در سال ۱۹۹۶ است. به نظر می‌رسد شرایط حادث از تصمیم نابخردانه ترامپ که ناشی از شخصیت منحصربه‌فرد ترامپ، تأثیرگذاری نتانیاهو و لابی و پول هنگفت عربستان است، فارغ از اینکه اروپا جرئت و توان اقتصادی مقابله با این تصمیم را دارد بررسی شده و تصمیمات مقتضی در راستای منافع کشور اتخاذ شود. امروز در بین لایه‌های مختلف تصمیم‌گیری کشور نظر بر این است که ایران در برجام بماند و در شرایط کنونی در قالب ۱+۴ آن را مجدانه پیگیری کند. اگر برجام اجماع بین‌المللی علیه ایران را شکست، با خروج آمریکا این بار اجماع علیه آمریکا به خاطر بی‌توجهی و نقض یک‌جانبه توافق بین‌المللی مورد تأیید شورای امنیت سازمان ملل در حال شکل‌گیری است یا اینکه در بدبینانه‌ترین شکل شکاف در جامعه بین‌المللی ایجاد شده است. شرایط حادث فرصتی بی‌نظیر برای تحرکات دیپلماتیک برای کشورمان فراهم کرده که در گذشته وجود نداشت. امروز جهان متحد در مقابل آمریکای متفرق (حتی در داخل) قرار دارد. عقل حکم می‌کند از همه امکانات برای تقویت اتحاد جهانی علیه قانون‌شکنی و نقض عهد آمریکا استفاده شود. باید اجماع ملی حول برجام، حمایت از تصمیمات نظام حول این توافق بین‌المللی و استفاده از ظرفیت آن برای اعمال فشار بین‌المللی علیه آمریکا شکل گیرد. امروز دو جریان مشتاق خروج ایران از برجام‌اند؛ اول رژیم صهیونیستی و عربستان سعودی که از طرق مختلف درصدد تشویق جنگ‌طلبان حاکم بر کاخ سفید علیه ایران هستند و دوم، جناح مخالف دولت که با کوته‌بینی برای حذف رقیب خواسته و ناخواسته امنیت کشور را پای مصالح حزبی به مسلخ می‌برد. روشن است دل‌بستن به «جنگ تجاری اروپا با آمریکا» کاری عبث و ناشی از نداشتن درک صحیح از روابط بین‌الملل و وابستگی‌های انکارناپذیر این دو در عرضه‌های سیاسی، امنیتی و مهم‌تر از همه اقتصادی و تجاری است. با‌وجود‌این اروپا با تصمیم ترامپ و به‌ویژه تهدید تسری تحریم شرکت‌های اروپایی در قالب تحریم‌های ثانویه در شرایطی قرار گرفته که اعتبار و استقلال دولت‌های اروپایی را نزد افکار عمومی مردم خود و همچنین در عرصه بین‌المللی به‌شدت در معرض تهدید قرار خواهد داد. تصمیمات حقوقی جدیدی که از روز جمعه گذشته آغاز شده و همچنین سفر مسئول انرژی اتحادیه به تهران و تأکید بر استمرار همکاری در این حوزه که مهم‌ترین هدف آمریکاست، نشانه‌های مثبتی از تصمیم اروپا برای حمایت جدی از برجام است. اگر دریافت کشور از خلال مذاکرات دیپلماتیک، جدیت اروپا در حمایت از برجام و همکاری با ایران (و نه چنانچه برخی ادعا می‌کنند ایفای نقش پلیس بد) است، تقویت موضع اروپا نیازمند عزم جدی ایران در همکاری است. همکاری جریانی دوسویه است که هر دو طرف در آن منافع دارند. لازمه تحقق این مهم درک درست از نگرانی‌های بحق یا غیرموجه دو طرف در موضوعات مختلف و مذاکره و حل‌وفصل آن در قالب منطق برد- برد است.

تحولات عراق با پیشتازی مقتدی صدر و احتمالات نه‌چندان خوش‌بینانه در کشوری که ظاهرا مهم‌ترین متحد ایران است، اظهارات اخیر پوتین پس از ملاقات با بشار اسد و تأکید بر آغاز روند سیاسی و خروج نیروهای نظامی همه کشورها از سوریه – به‌جز روسیه- و تحولات ماه‌های اخیر یمن که به زیان حوثی‌ها در حال تغییر است، نشانه‌هایی از وضعیت برگ‌های برنده ایران در تحولات منطقه به دست می‌دهد که لازم است جدی گرفته شود. باید به دیپلماسی فرصت داده شود با حفظ منافع حداکثری از این برگ‌ها که هنوز در دست ماست، در جهت تثبیت دستاوردهای اقدامات پرهزینه نظامی و بالابردن قدرت چانه‌زنی در عرصه‌های دیگر استفاده شود. آمریکا پس از خروج از توافق هسته‌ای، جنگ تمام‌عیار سیاسی را علیه ایران آغاز کرده که هدف آن انزوای کامل جمهوری اسلامی در مناسبات بین‌المللی، بازگشت به دوره قبل از برجام در همه عرصه‌های
سیاسی- اقتصادی از جمله بازگشت تحریم‌های فلج‌کننده و ایجاد اجماع بین‌المللی است. سخنگوی وزارت خارجه آمریکا به‌تازگی گفته است «ایالات متحده برای تشکیل ائتلافی جهانی علیه ایران تلاش می‌کند و کشورهای بسیاری را از سراسر جهان با هدفی مشخص برای برخورد با رژیم ایران نه فقط در توافق اتمی بلکه در تمامی فعالیت‌های بی‌ثبات‌کننده که تهدیدی علیه سراسر جهان است متحد خواهیم کرد». تغییرات اخیر در چینش دولت ترامپ و روی‌کارآمدن چهره‌های بارز ضد ایران در کنار این اقدامات، نمایانگر عزم جدی آمریکا در برخورد با ایران است که باید آن را جدی گرفت و از فرصت‌های پیش‌رو برای خنثی‌کردن آن بهره برد. نباید تردید کرد دستگاه عریض و طویل دیپلماسی آمریکا با امکانات وسیع از هم‌اکنون در کشورهای کوچک و بزرگ جهان بسیج شده و در حال رایزنی هستند تا به گفته خانم هدر نائورت، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، «به‌طور مستند در‌باره رفتارهای بی‌ثبات‌ساز ایران به متحدانشان در اروپا و سراسر جهان» توضیح دهند. به یاد دارم پس از فرمان بیل کلینتون و تحریم‌های موسوم به «داماتو» در مأموریتی دیپلماتیک در کشور کوچک و محصور در خشکی نیجر در آفریقا با صحنه‌ای مواجهه شدم که نقل آن خالی از لطف نیست. در زمان موعود همراه کاردار سفارتمان برای ملاقات با نخست‌وزیر به دفتر کار او رفتم…

هنگام ورود به دفتر، مردی سفیدپوست با ظاهری آراسته از اتاق نخست‌وزیر بیرون آمد و با سلامی متعارف، ولی نه چندان رضایت‌مندانه دفتر را ترک کرد. برخلاف انتظار و احتمالا کنجکاوی نگارنده، نخست‌وزیر آن کشور کوچک و ظاهرا بی‌اهمیت آفریقایی گفت که فرد ملاقات‌شونده سفیر آمریکا و هدفش از ملاقات توضیح تصمیم دولت متبوعش در اعمال تحریم علیه ایران و درخواست رعایت آن از طرف دولت نیجر است. به‌یقین هم آقای سفیر و هم نخست‌وزیر (چنان که به نگارنده گفت) از این نکته آگاه بودند که آن کشور موضوعیت و جایگاهی در تحریم‌های معطوف به انرژی و سرمایه‌گذاری مدنظر دولت وقت آمریکا ندارد. با وجود این اقدام آقای سفیر بخشی از مأموریتی است که بر عهده داشته تا فارغ از ظرفیت کشور محل مأموریت در راستای اهداف دولت متبوعش به اقدامات دیپلماتیک دست یازد. به قول ابوالمعالی نصرالله بن محمد صاحب کلیله و دمنه این نکته از آن آوردم که آگاه و بیدار باشیم که موتور پرقدرت دیپلماسی ایالات متحده آمریکا در پایتخت‌های جهان در حال رایزنی برای تأثیرگذاری بر کشورها در پیوستن به ائتلافی هستند که هدف آن احیای ایران‌هراسی و آماده‌سازی افکار عمومی برای اقدام جدی‌تر علیه ایران است.

منبع: شرق


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.