جمعه ۲۲ام بهمن ۱۳۹۵ , ساعت: ۰۵:۱۱کد مطلب : 101482 نسخه قابل چاپ
در تظاهرات سراسري واشنگتن چه گذشت؟

امریکایی‌ها گرفتار در دام سپهر پدیده ترامپ

مراسم سوگندخوری رییس‌جمهور امریکا دونالد ترامپ در روز جمعه ٢٠ ژانویه روبه‌روی ساختمان کاپیتال کنگره واشنگتن بود. در دو روز پی‌در‌پی، جمعه ٢٠ ژانویه و شنبه ٢١ ژانویه، تظاهرات وسیعی در شهرهای مختلف دنیا، اروپا و امریکا علیه دونالد ترامپ صورت گرفت. این تظاهرات نه تنها در شهرهای بزرگ امریکا که به حزب دموکرات تمایل دارند، برگزار شد بلکه حتی در ایالت‌هایی که به جمهوریخواهان رای داده بودند نیز گردهما‌یی صورت گرفت.  دامنه وسیع این بسیج، همه را به شگفت آورد. بنا به گفته روزنامه فایننشیال تایمز لندن ٢٣ ژانویه ٢٠١٧ (صفحه ١١) مردم در ۶٠٠٠ کشور مختلف دنیا به این تظاهرات پیوسته بودند.

 

هدف تظاهرات و بسیج سراسری

برای تیم دونالد ترامپ مهم است که در این مقطع جایگاه دولت خود را از نظر سیاسی / روانی تثبیت کرده و در نتیجه با قاطعیت سیاست‌های بحث‌انگیز خود را به کرسی بنشاند. در مقابل آن، نهادهای مدنی و بخش عظیم مردم، مخالف گفتمان ترامپی، معتقدند که از نظر روانی مهم است که با نمایش قدرت در همان بزنگاه اولیه هژمونی وی را بشکنند. با پوشش رسانه‌ای کافی، سازمان‌دهندگان این بسیج عمومی موفق شدند که یکی از بزرگ‌ترین تظاهرات را در تاریخ امریکا به نمایش بگذارند. باید در نظر داشت که احساسات مردمی نیازمند یک ظرف تشکیلاتی است که بتواند در نهایت در حوزه سیاسی تاثیرگذار باشد و در نبود ظرف تشکیلاتی مردمی و مدنی در جامعه امریکا، این سوال برای فعالین مردمی مطرح است که آیا این اقدام در همین جا خاتمه خواهد یافت، یا این حرکت می‌تواند به نوعی استمرار داشته باشد؟

 

مشاهدات شخصی و شکل عینی تظاهرات

برای بسیاری از فعالین مدنی مهم بود که جمعه در روز سوگندخوری ترامپ در واشنگتن حضور یافته و در مقابل طرفداران وی تظاهرات به عمل آید که توجه عمومی و رسانه‌ای را به تظاهرات نیز معطوف کند. از این جهت تشکل‌های ضد جنگ و سازمان‌های مستقل مدنی پیشگام تظاهرات را برای روز جمعه تعیین کردند، برای بسیاری از تظاهرات‌کنندگان برنامه آموزشی برگزار شده بود (که ما نرسیدیم.) سابقه کلاس آموزشی بر‌می‌گردد به زمان تظاهرات وسیع جنبش ضد جنگ ویتنام و دوران تظاهرات مارتین لوترکینگ. پنجشنبه شب دیر وقت، ما و عده‌ای در نیویورک جمع شده و با اتوبوس و مینی بوس کرایه‌ای راهی واشنگتن شدیم؛ هر کس سهم کرایه خود را به صورت اشتراکی می‌پرداخت.  ساعت پنج صبح در تاریکی به مریلند در حومه واشنگتن رسیده و در مقر ملاقات با دیگران برای مدتی جمع شدیم. از نظر مدیریتی، شهر واشنگتن برای ورود جمعیت آمادگی کامل داشت. با مترو به مرکز شهر واشنگتن، Union که از ساختمان کاپیتال کنگره فاصله زیادی نداشت رسیده و مستقر شدیم،، هوا در حال روشن شدن بود، (تظاهرات‌کنندگان در نقاط مختلف مرکز شهر تجمع کرده بودند.) چندتن از جوانان با نواختن طبل آفریقایی برنامه را شروع کردند. جوانان بینن ٢٠ تا ٣٠ سال یا ٣٠ تا ٣۵ سال سخنرانی‌های مهیج کوتاه همراه با شعار‌ها را مدیریت می‌کردند. انرژی و ابتکار برنامه در دست این جوانان بود. بدون هیچ مکث و وقفه‌ای چند ساعتی برنامه ادامه داشت.

 

به‌طور تعجب‌آوری در نقطه تجمع اصلا پلیس دیده نمی‌شد، آماده باش دادند که شاید مقدمه‌ای است برای حمله طرفداران ترامپ. معلوم شد که اینطور نیست، شاید پلیس پرسنل کافی برای آن روز نداشت.  با دوستان تصمیم گرفتیم که به طرف هواداران ترامپ و نقاط دیگر تجمع تظاهرات برویم. تعدادی سربازان نظامی در نقاط مختلف گماشته شده بودند. مشاهده کردیم که از نظر جمعیتی، طرفداران ترامپ متنوع نبوده و همگی سفیدپوست بودند. آنها برگه دعوتنامه را به مامورین نشان داده و به داخل محیط معین برای مراسم سوگند خوری می‌رفتند. مشاهده می‌کردیم که بین هزاران طرفداران ترامپ (که برای برنامه سوگندخوری دعوت شده بودند) و تظاهرات‌کنندگان تنش نبود، حتی به یکدیگر خیره نشده و چپ نگاه نمی‌کردند که از اصطکاک پرهیز شود.

 

سپس برگشتیم به نقطه تجمع خودمان. یک اتحادیه کارگری چادری به پا کرده و به تظاهرات‌کنندگان ساندویچ و قهوه می‌داد. افراد تظاهرات‌کننده از شهرهای مختلف را ملاقات می‌کردیم. گروه ایالت کارولینای شمالی پر حرارت بودند. حدود ساعت ١١ راهپیمایی به‌طرف مرکز تجاری شهر شروع شد. بدون یک لحظه مکث، جوانان شعارها را برای جمعیت به صدا آورده و رهبری می‌کردند. در ساختمان‌های مجاور خیابان‌ها، آپارتمان‌ها، مغازه‌ها و رستوران‌ها همه برای تماشای تظاهرات جمع شده یا عکس می‌گرفتند. تخمین سیاسی این است که اکثریت چشمگیر جمعیت شهر واشنگتن در انتخابات به هیلاری کلینتون رای داده بودند.  از این نظر جالب بود که با وجود اینکه جوانان و افراد از شهرهای مختلف ملحق شده بودند، به‌کلی هماهنگی فطری داشته و هیچ ناهنجاری بروز نمی‌کرد. کلیت تظاهرات از دیسیپلین به‌خصوصی برخوردار بود. دستور به کسی نبود، ولی نظم و همبستگی بود. رقابت نبود، ولی همراهی بود. در چند بیرق شعارهایی به حمایت از فلسطین و تمامیت ارضی سوریه دیده می‌شد، ولی حمله به پوتین زیاد دیده نمی‌شد. جو حاکم، فضایی معنوی (یا مدنی / معنوی) بود. چرخ بال‌های پلیس گهگاه در هوا در پرواز بودند.  به دسته دیگری از تظاهرات‌کنندگان که غالبا پلاکارد‌های «سوسیال دموکرات» داشتند برخوردیم، جوانان از شوق فریاد کشیدند، دسته آنها به ما پیوستند. در نقطه‌ای دیگر به دسته افراد حزب سبز برخوردیم، آنها هم به ما پیوستند (یک گروه از آنها موزیک زنده ریتم برزیلی می‌نواختند.) جمعیت تظاهرات‌کنندگان همچون رودخانه‌ای در حرکت بود.

 

بسیاری از خبرنگاران حضور داشته عکس و فیلم می‌گرفتند. در طبقه ۶ یک ساختمان، جوان بلوندی با مادرش در ایوان ظاهر شد. وی علیه ترامپ شعار داد، هزاران نفر از جمعیت، شعار وی را پاسخ داده و تکرار کردند.  در تقاطع خیابان K و خیابان ١٠، پلیس حضور قوی داشته و دستور تغییر مسیر می‌داد. بعضی از جوانان شعارهای تحریک آمیز به پلیس می‌دادند، سعی شد که برخورد پیش نیاید، ولی بعد از حرکت ما برخورد ناملایمی با پلیس پیش آمده بود.  در میدان Farragut مقصد نهایی و محل تجمع،، گرد هم آمدیم. جوانانی داوطلبانه سوپ دست‌پخت خود را به مردم می‌دادند. در داخل یک چادر بزرگ، نهادها و سازمان‌های مدنی میزهایی قرار داده، نشریه و ساندویچچ توزیع می‌کردند. دو ساعت بعد از آن به نیویورک برگشتیم.

 

تظاهرات روز شنبه ٢١ ژانویه بسیار وسیع‌تر به‌طور سراسری برگزار شد (که ما حضور نداشتیم، ولی بعضی آشنایان بودند.) از روز پیروزی ترامپ در انتخابات در نوامبر، تدارکات تظاهرات شنبه حول محور موضوع زنان شروع شده بود. تشکیلات حزب دموکرات در پشت صحنه در برنامه‌ریزی نقش داشت، و به همین جهت شعارها، پلاکاردهاا و جو حاکم کمی با روز جمعه متفاوت بود. در حقیقت بدون رهبری و سازماندهی، یک برنامه نمی‌تواند که سراسری و گسترده شود. ترکیب جمعیتی تظاهرات روز شنبه بسیار متنوع بوده و از اقوام و نژادهای مختلف تشکیل می‌شد. اغلب پلاکارد‌ها علیه نژادپرستی، و زن‌‌ستیزی بودند. بعضی پلاکارد‌ها پوتین را هدف قرار داده بودند.  جان لوییس، نماینده سیاهپوست کنگره سخنرانی مهیجی ایراد کرد. در گذشته‌های دور، وی با مارتین لوتر‌کینگ در راهپیمایی‌های مختلفی شرکت کرده بود. در سخنرانی خود لوییس گفت که شبکه اجتماعی در گوشی تلفن خوب است ولی باید حرکت اجتماعی داشت. وی متذکر شد که در عمر خود ۴٠ بار دستگیر شده، هفت بار در زمان نمایندگی‌اش در مجلس.  مایکل مور، فیلمساز معروف نیز طبق معمول از اوضاع میشیگان و وضع وخیم ایالات صنعتی سخن گفت. به‌طور تعجب‌آوری مور در صحبت خود گفت که «رهبری حزب دموکرات باید عوض شود.» جمعیت دریایی از کلاه‌های بافتنی صورتی رنگ شده بود.

 

خانم گلوریا استاینم Gloria Steinem یهودی تبار سکولار از رهبران جنبش فمینیستی که در رقابت بین هیلاری و سندرز، از هیلاری حمایت کرده بود، سخنرانی تکان‌دهنده‌ای ایراد کرد. وی گفت که «اگر دولت ترامپ قصد ثبت نام شهروندان مسلمان را داشته باشد، همه ما خود را مسلمان معرفی خواهیم کرد.» با وجود سن کم،، هنرپیشه معروف سینما اسکارلت جوهانسون سخنرانی متین و خوبی ایراد کرد. هنگام سخنرانی چند نماینده مجلس، خانم Wasserman Schultz در کنار آنها ظاهرر شد، این اقدام مناسبی از طرف سازمان‌دهندگان برنامه نبود. در حقیقت خانم واسرمن شولتز به رهبری حزب دموکرات کمک کرده بود که در رقابت درون حزبی علیه برنیی سندرز برنامه‌ای پیاده کنند. خانم لیندا صرصور از امریکایی‌های مسلمان با روسری در جایگاه ظاهر شد و سخنرانی بسیار مثبتی ارایه داد. روز بعد دست‌راستی‌ها سعی کردند که در توییتر به وی حمله کرده و وی را «حامی تروریست‌ها» خطاب کنند، که این اقدام با سونامی مخالفت در فضای مجازی روبه‌رو شد. تظاهرات وسیع روز شنبه ٢١ ژانویه در رسانه‌های جهان انعکاس مفصلی پیدا کرد.

 

تصویر کلی و نتیجه سیاسی

دو روز پیش معاون خانم آنگلا مرکل در آلمان گفت که در انتخابات امسال در هلند و فرانسه اگر دست‌راستی‌های پوپولیست پیروز شوند، اتحادیه اروپا با خطر انهدام روبه‌رو خواهد بود. در همان روز، نخست‌وزیر انگلستان خانم ترزامی‌ (از رهبران حرکت برگزیت) گفت که دوران «جنگ‌های مداخله‌گر لیبرال از نوع تونی بلر» به پایان رسیده است. این دو نکته متفاوت، دو جنبه یک پدیده هستند. اکنون در اروپا و امریکا، یک موج عکس‌العمل ارتجاعی پوپولیستی در مقابل جهانی‌سازی نئولیبرال قرار گرفته که مناسبات متعارف را تحت‌الشعاع قرار داده است.  جهانی‌سازی الزاما منفی نیست، ولی جهانی‌سازی از نوع نئولیبرال با تکیه به سرمایه مالی (گلوبالیست) مدتی بر جهان حاکم است. این سیستم صدماتی به اقشار مختلف جوامع وارد آورده و این «اقتصاد‌نو» اقشار صدمه خورده را نادیده گرفته و از آنها حمایتی به عمل نیاورد. سخنرانی ترامپ در برنامه سوگندخوری، دقیقا به این نکات پرداخت. برخلاف کشور‌های جهان سوم که تجربه حرکت‌های ضد‌استعماری را پشت سر گذاشته، ناسیونالیسم در جوامع غربی اکنون تمایلات قبیله‌گرایی، هویتی و نیمه فاشیستی پیدا کرده است. در عین حال، این موج ناسیونالیستی، جنگ‌های مداخله‌گرایانه، سلطه‌جویانه و امپریالیستی گلوبالیست‌ها را به نفع اقشار جامعه نمی‌داند. لیبرال‌های گلوبالیست (مثل خانم هیلاری) و نومحافظه‌کاران (نئوکان‌ها) مکررا یادآور می‌شوند که ترامپ با مخالفت با پیمان ناتو، آن نظام جهانی را که امریکا از زمان جنگ جهانی دوم پایه‌ریزی کرده، مورد تهدید قرار می‌دهد. به عنوان مثال، گلوبالیست‌ها بر آن هستند (اوباما بسیار کمتر) که بر خلاف تفاهم ١٩٩٢، مرزهای روسیه در گرجستان و اوکراین را به بحران بکشند یا اینکه برای تهدید روسیه، قصد داشتند که چتر موشکی در لهستان و چک مستقر کنند. نومحافظه‌کاران (نئوکان‌ها) مثل دیک چینی معتقدند که کشور روسیه بیش از این باید تجزیه شود. در این راستا، خانم مهرناز شهابی از فعالین پر سابقه سازمان‌های ضد جنگ در انگلستان معتقد است که تظاهرات سراسری شنبه نباید که چهره جنگ طلبان حامی هیلاری کلینتون را پنهان کند، چرا که سیاست‌های تحریم و جنگ آنها به زندگی زنان دیگر کشورهای جهان صدمه زده است.  تظاهرات شنبه منعکس‌کننده آن است که گلوبالیست‌ها با گروه‌های اجتماعی لیبرال همراه هستند مثل زنان، اقلیت‌ها، حقوق مدنی و غیره… در حالی که، حرکت پوپولیستی راست ترامپ بیشتر با طبقه کارگران سفیدپوست و بخش محافظه‌کار طبقه متوسط سفید‌پوست متحد است. این ترکیب اجتماعی را ما در تظاهرات واشنگتن به‌طور واضح به چشم دیدیم.

 

آیا جامعه روشنفکری امریکا می‌تواند که از مدار این دوگزینه ناپسند خارج شود؟ برنی سندرز حمایت وسیع مردمی مترقی داشت و اکنون بسیاری معتقدند که وی می‌توانست در انتخابات اخیر شتاب پوپولیستی ترامپ را از بین ببرد، ولی رهبران حزب دموکرات سندرز را با توطئه- خاموش از دور خارج کردند. سیستم قدرت، گلوبالیست‌ها (سرمایه مالی و سلطه‌جهانی، رهبران عرفی احزاب جمهوریخواه و دموکرات) سندرز را خطر بیشتر برای نظام سرمایه‌داری وحشی  Crony Capitalism و امپریالیسم تصور می‌کردند. در سال گذشته نیز در انگلستان در حزب کارگر تلاش شد که رهبر مترقی آن جرامی کوربین را داخل حزب سرنگون کنند، ولی آن حرکت موفق نشد. اکنون استراتژی حزب جمهوریخواه بر آن است که سوار این موج شده و ترامپ را تصرف کند– معاون رییس‌جمهور مایک پنس یک جمهوریخواه عرفی راست‌افراطی است. از روز پیروزی ترامپ، بازار سهام بالا رفته است، چرا که بازار اقتصادی معتقد است که دولت ترامپ قوانین نظارت بر بازار و مالیات بر بنگاه‌های سرمایه‌گذاری را به حداقل خواهد رساند.

 

اقلیت مترقی هستند که محدود به آن دو گزینه نمی‌شوند. مجله مترقی و چپ معتدل نیشن در سرمقاله Dec ٢١, ٢٠١۶ خود متذکر شد که بسیاری از نیروهای حزب دموکرات و تحلیلگران، برای مقابله با ترامپ، متاسفانه روسیه و پوتین را مورد حمله گسترده قرار داده و به یک گفتمان کلی «جنگ سردی» متوسل شده‌اند. مجله نیشن هشدار داد که در حقیقت هدف مبارزه تیم و برنامه ارتجاعی ترامپ است و صلاح نیست که در دام این گفتمان نیروهای سنتی جنگ طلب و روسیه ستیزی افتاد.  در این راستا، باید به خاطر بیاوریم که مارتین لوتر کینگ یک سال قبل از مرگش ١٩۶٧، سخنرانی مهمی در کلیسای Riverside Church نیویورک ایراد کرد. وی در آن سخنرانی بمباران ویتنام و جنگ ویتنام را از نظر وجدان انسانی مورد انتقاد قرار داد. از آن جهت که رییس‌جمهور وقت، لیندن جانسون از حزب دموکرات بود، اکثر همراهان لیبرال مارتین لوتر کینگ از وی حمایت نکرده و انتقاد کردند. در روز بعد از سخنرانی وی، روزنامه‌های واشنگتن‌‌پست و نیویورک‌تایمز سرمقاله‌های توهین آمیز نسبت به کینگ نوشتند.

 

اقتصاددان معروف امریکایی پل کروگمن (چپ معتدل) در روزنامه نیویورک تایمز نوشت که حرکت‌های پاپولیستی راست اروپا، حداقل برنامه‌هایی در حمایت از قشر آسیب پذیر دنبال می‌کنند، ولی دولت ترامپ که از میلیاردرها و بانکداران شکل گرفته این روند را دنبال نخواهد کرد.  در واکنش به سرمایه داری از نوع جهانی‌سازی نئولیبرال و خطر جنگ‌طلبی تیم‌های هیلاری کلینتون، بعضی رای‌دهندگان یا کنشگران جمهوریخواه به دام سپهر پدیده ترامپ افتادند. ولی گزینه ترامپ عکس‌العمل ارتجاعی است که نوعی سیاست سرمایه‌داری افراطی دیگری را دنبال کرده و در این مقطع سیاست خارجی بحرانی را وعده می‌دهد.

 

منبع:اعتماد


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.