سه شنبه ۳۱ام شهریور ۱۳۹۴ , ساعت: ۰۷:۰۶کد مطلب : 85295 نسخه قابل چاپ

سعید مدنی، پژوهشگر در بند بحران های اجتماعی ایران

سعید مدنی از فعالان ملی مذهبی است که چه بیرون از زندان و  درون زندان با اتکا به پژوهش های میدانی و بینش خود نسبت به جامعه ایران حرف های فراوانی برای گفتن دارد. اما به دلیل حساسیتش نسبت به بحران های اجتماعی کشور و هشدار نسبت به تبعات حاکمیت سیاسی طیف محافظه کاران تندرو   و همچنین به دلیل  تعلق خاطر به جریان ملی مذهبی و حمایت خود از جنبش سبز  به جای پژوهش های میدانی و حضور در دانشگاه ها و نهادهای مدنی ایران مجبور است  سال های طولانی را در حبس بگذراند. این در حالی است که با توجه به گستره وسیع بحران های اجتماعی در ایران جای او برای انجام پژوهش های مستقل خالی است

سعید مدنی، عضو شورای فعالان ملی مذهبی و پژوهشگر اجتماعی است  که دیروز جایزه حقوق بشری سودویند اتریش را دریافت کرد. وی  در سال ۱۳۹۲ در دادگاه تجدیدنظر به تحمل ۶ سال زندان و ۱۰ سال تبعید به بندرعباس محکوم شد.
دکتر مدنی که هفدهم دی ماه سال ۱۳۹۰ دستگیر شد پیش از صدور حکم  قطعی، دو سال   از حبس خود را در بازداشت موقت زندان اوین  تحت بازجویی های شدید گذرانده بود. با وجود گذشت ماه ها از بازداشت وی اتهام های وی نامشخص  و تماس وی با خانواده محدود بود. در فروردین ماه ۱۳۹۱ منصوره اتفاق همسر این زندانی سیاسی به سایت ملی مذهبی گفته بود : “هیچ اتهام خاصی را اعلام نکرده اند و به احتمال زیاد اجرای حکم قبلی است. البته هنوز در بازجویی هستند خودشان می گفتند بازجویی کم شده اما هنوز ادامه دارد. آنطور که گفته اند همان حکم قبلی یعنی پرونده سال هشتاد که به سه سال و نیم محکوم شدند و یک سال آن را گذراندند، madani1به اجرا درآمده است اما این قضیه هنوز رسما اعلام نشده است”

اما سرانجام حکم دادگاه تجدید نظر آقای مدنی  بعد از انتخابات ریاست جمهوری ۹۲ بدون هیچ تغییری نسبت به حکم بدوی اعلام شد  و او به شش شال زندان و ده سال تبعید به بندرعباس  محکوم شد. او هم اکنون ۴ سال از  دوران حبس خود را گذرانده است.
همکاری با شورای هماهنگی راه سبز امید، کانون مدافعان حقوق بشر و کمیته پیگیری بازداشت‌های خودسرانه  بخشی  از اتهام‌های سعید مدنی بوده است.
او پیش‌تر هم در سال ۱۳۷۳ زمانی که عضو  مجله ایران فردا بود و همچنین در سال ۱۳۷۹ به اتهام همکاری با شورای فعالان ملی مذهبی بازداشت شده بود.
وی  در اسفندماه ۱۳۷۹ در جریان بازداشت گروهی نیروهای ملی مذهبی  دستگیر شد و حدود ۶ ماه در سلول‌های انفرادی بازداشتگاه سپاه پاسداران، محبوس بود و همراه بسیاری از چره ای شاخص ملی مذهبی احکام سنگینی را دریافت کرد.

پژوهشگر بحران های اجتماعی ایران

سعید مدنی  علاوه بر اینکه یکی از چهره های شاخص شور ای فعالان ملی مذهبی  و فعالان سیاسی ایران محسوب می شود در حوزه مسائل و بحران های اجتماعی تخصص دارد. او جامعه شناس و پژوهشگر مسائل اجتماعی است که تا پیش از بازداشت در گروه مسائل و آسیب‌های اجتماعی انجمن جامعه شناسی ایران و گروه پژوهشی رفاه اجتماعی دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی مشغول به فعالیت علمی بوده است. وی همچنین از جمله اعضای نخستین تحریریه ماهنامه ایران فردا در کنار مرحوم عزت الله سحابی و دبیر سرویس اجتماعی این نشریه بوده است.

منصوره اتفاق در سال ۱۳۹۱ با اشاره به  فعالیت اجتماعی او به سایت ملی مذهبی گفته بود:”او مصاحبه  های مختلفی با روزنامه های داخلی در حوزه مسائل اجتماعی مثل فقر، خشونت ،اعتیاد و … داشته است. آقای مدنی جرم شناسی خوانده و بیشتر از هرکسی این را می داند که کسی که کارعلنی می کند هیچ زمانی فعالیت مخفی و خلاف قانون انجام نمی دهد. آن هم کسی که مرتب وزارت اطلاعات او را برای بازجویی احضار می کرده است. دو سه مورد هم به خاطر همین نامه اخیر صد و پنجاه نفر احضار و تحت فشار قرار گرفته بود. هرکدام از دوستان یا فعالین ملی مذهبی را احضار می کردند می گفتند مواظب او باشید ما حکم ایشان را اجرا می کنیم.”madani2

محکومیت دستگیری سعید مدنی از سوی فعالان مدنی و سیاسی و پژوهشگران

حکم سنگین و بازداشت ناعادلانه سعید مدنی نه تنها از سوی  همراهان وی در جریان ملی مذهبی  مورد اعتراض قرار گرفت بلکه با واکنش بسیاری از فعالان مدنی و سیاسی و پژوهشگران مواجه شد.  بعد از دستگیری سعید مدنی  چهار محقق برجسته علوم سیاسی، تاریخ و علوم اجتماعی در ژاپن، در بیانیه ای ضمن درخواست آزادی سعید مدنی، اعلام کردند “انتشارخبر دستگیری استاد ارجمند آقای دکتر سعید مدنی، مدرس دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی ما را بی‌نهایت متعجب و بهت‌زده ساخت. استاد مدنی در سفر سال ۲۰۱۰ ، به ژاپن نه تنها ما را در اطلاعات علمی خویش شریک فرمودند، بلکه با ابراز محبت دوستانه شان ما را در جامعه علمی شیفته خویش ساختند. ایشان پس از بازگشت به ایران نیز در پروژه های علمی مشترک با محققان ژاپنی، با ایده هایشان یاری رساندند تا سطح درک ما از جامعه ایران بالاتر برود.”

سیصد و هشتاد و پنج نفر از فعالان مدنی و سیاسی، روزنامه‌نگاران، هنرمندان و پژوهشگران با صدور بیانیه ای، از محکومیت سنگین سعید مدنی توسط دستگاه قضایی جمهوری اسلامی انتقاد کردند.

در این بیانیه که بعد از انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲ و پیروزی حسن روحانی  صادر شده بود  این فعالان تاکید کرده بودند:” با آن‌که کنش سیاسی مردم در هفته های اخیر، پیامی روشن را به انحصارطلبان داد و آن ها را به دست برداشتن از حبس و حصر و تحدید آزادی‌های بشری فرا می‌خواند، بخش امنیتی دستگاه قضایی ایران بار دیگر نشان داد، منافع قدرتمندان را نسبت به خواست و اراده عمومی، صداقت و دفاع از حقوق انسانی ترجیح می‌دهد. دادگاه انقلاب در حکمی کم سابقه، سعید مدنی، جامعه شناس، فعال اجتماعی و استاد دانشگاه را به ۶ سال حبس و ۱۰ سال تبعید به بندرعباس محکوم کرده است.”

در این بیانیه تاکید شده که جرم این جامعه شناس، بازگو کردن و ترسیم وضعیتی است دال بر افزایش کم‌سابقه تبعیض‌های اقتصادی و اجتماعی و پیامد‌های فاجعه بار این بحران ساختاری-اجتماعی برای کارگران و طبقات فرودست جامعه.

آثار مکتوب سعید مدنی و آخرین اثر مهم او

اما اعتبار سعید مدنی از فعالیت های سیاسی وی فراتر می رود  و با پژوهش های علمی در مورد بحران های اجتماعی ایران پیوند می خورد. بحران هایی که به دلیل نگاه امنیتی حاکمیت همچنان علل، ریشه ها و راه های درمان آنها به درستی مورد بررسی علمی قرار نگرفته اند.  ازآثار مکتوب سعید مدنی می توان به کتاب “کودک آزاری در ایران” اشاره کرد که  شرح مفصلی است از آزارهای قانونی و غیر قانونی علیه کودکان و مقدمه آن نیز به قلم خانم شیرین عبادی است.

از کتابهای دیگر او می توان به “کتاب اعتیاد در ایران” اشاره کرد. کتاب ” روانشناسی و تغییرات اجتماعی” هم اثری است از استوارت پیزر و جفری تراورز که سعید مدنی آن را ترجمه کرده و نیز کتاب “جماعت گرایی و برنامه های جماعت محور” از دیگر آثار اوست  که به همراه چند نویسنده دیگر از جمله پرویز پیران به رشته تحریر درآمده است.madani5

اما آخرین اثر او پژوهشی در خصوص روسپی گری در ایران است که یکی از کارهای ماندگار وی محسوب می شود. وی در این کتاب  ﯾﮑﯽ ﺍﺯ ﺣﺴﺎﺳﯿﺖ ﺑﺮﺍﻧﮕﯿﺰﺗﺮﯾﻦ ﺁﺳﯿﺐ ﻫﺎﯼ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ  را ﺯﯾﺮ ﺫﺭﻩ ﺑﯿﻦ ﻗﺮﺍﺭ ﺩﺍﺩﻩ است. ﮐﺘﺎبی که  ﺩﺭ ﺷﺶ ﻓﺼﻞ ﺗﻨﻈﯿﻢ ﺷﺪﻩ ﻭ در آن ﺑﺎ ﺫﮐﺮ ﮐﻠﯿﺎﺗﯽ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩ ﺭﻭﺳﭙﯿﮕﺮﯼ ﻭ ﺗﺎﺭﯾﺨﭽﻪ ﻣﺨﺘﺼﺮ ﺍﺯ ﺁﻥ ( ﻓﺼﻞ ﺍﻭﻝ )، ﻧﻈﺮﯾﻪ ﻫﺎﯼ ﻣﺮﺑﻮﻁ ﺑﻪ ﺭﻭﺳﭙﯿﮕﺮﯼ ( ﻓﺼﻞ ﺩﻭﻡ ) ، ﻭﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎﯼ ﺯﻧﺎﻥ ﺭﻭﺳﭙﯽ ( ﻓﺼﻞ ﺳﻮﻡ ) ، ﻋﻠﻞ ﻭ ﻋﻮﺍﻣﻞ ﺭﻭﺳﭙﯿﮕﺮﯼ ( ﻓﺼﻞ ﭼﻬﺎﺭﻡ ) ، ﺍﯾﺪﺯ ﻭ ﺭﻭﺳﭙﯿﮕﺮﯼ ( ﻓﺼﻞ ﭘﻨﺠﻢ ) ﻭ ﻗﻮﺍﻧﯿﻦ ﻭ ﻣﻘﺮﺭﺍﺕ ﺭﻭﺳﭙﯿﮕﺮﯼ ( ﻓﺼﻞ ﺷﺸﻢ ) ﺑﻪ ﻭﺍﮐﺎﻭﯼ ﺍﯾﻦ ﻣﺴﺎﻟﻪ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ پرداخته است. ﺍﺯ ﻭﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎﯼ ﮐﺘﺎﺏ ﻣﺬﮐﻮﺭ ﻣﯽ ﺗﻮﺍﻥ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﻨﺪ ﺑﻮﺩﻥ ﺁﻥ ﺑﻪ ﺁﻣﺎﺭ ﻭ ﺍﺭﻗﺎﻡ ﺣﺎﺻﻞ ﺍﺯ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﻣﯿﺪﺍﻧﯽ، ﺟﻤﻊ ﺑﻨﺪﯼ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺕ ﺗﺎﮐﻨﻮﻥ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﻭ ﺭﻋﺎﯾﺖ ﺍﺳﻠﻮﺏ ﮐﺎﺭ ﺁﺳﯿﺐ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺍﺷﺎﺭﻩ ﮐﺮﺩ . در گزارشی که  در جلسه نقد و بررسی این کتاب در دفتر نشر یادآوران  خوانده شد  دوستان  این زندانی سیاسی  نوشتند:”ﻧﮑﺘﻪ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺎﻣﻞ ﺍﺯ ﺧﻼﻝ ﺁﻣﺎﺭﻫﺎﯼ ﺍﺭﺍﯾﻪ ﺷﺪﻩ ﺩﺭ ﮐﺘﺎﺏ، ﻫﺸﺪﺍﺭ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﻩ ﺑﻪ ﺷﺮﻭﻉ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺍﻟﮕﻮﯼ ﺭﻭﺳﭙﯿﮕﺮﯼ ﺍﺳﺖ . ﺑﻪ ﺍﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮐﻪ ﺩﺭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﺎ ﺳﻦ، ﺷﺎﻫﺪ ﭘﺎﯾﯿﻦ ﺁﻣﺪﻥ ﺁﻥ ﺗﺎ ۹ ﺳﺎﻟﮕﯽ، ﺩﺭ ﺍﺭﺗﺒﺎﻁ ﺑﺎ ﺗﺤﺼﯿﻼﺕ، ﺷﺎﻫﺪ ﺍﻓﺰﺍﯾﺶ ﺗﻌﺪﺍﺩ ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺑﺎﻻﯼ ﺩﯾﭙﻠﻢ ﻭ ﻧﯿﺰ ﺍﺯ ﻧﻈﺮ ﻭﺿﻌﯿﺖ ﺩﺍﺭﺍﯾﯽ ﺑﺎ ﺍﻓﺮﺍﺩﯼ ﺍﺯ ﻗﺸﺮ ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺭﻭﺑﺮﻭ ﻫﺴﺘﯿﻢ .”

تداوم فعالیتهای پژوهشی در زندان

سعید مدنی که در زندان هم  فعالیت های پژوهشی و آموزشی خود را تعطیل نکرده است  اخیرا ترجمه  کتابی درباره « جنبش های اجتماعی»؛ پدیدآیی، فراز و فرود نوشته جف گردوین؛جیمز.ام.جاسپر را روانه   بازار نشر کرده است. در این کتاب نویسنده به صعود و افول جنبش ها، دستاوردهای آنها، نسبتشان با دولت و رسانه ها، تنوع مشارکت کنندگان،…پرداخته است.

از مهم ترین فعالیت های سعید مدنی  در زندان برگزاری سلسله کلاس هایی در مورد جنبش سبز شرایط تکوین و جهت گیری و بررسی وجوه جامعه شناختی آن در بند ۳۵۰ اوین بوده است. این کلاس ها در ۱۲ جلسه در بند ۳۵۰ زندان اوین قبل از انتقال این فعال ملی مذهبی به زندان رجایی شهر برگزار شدند و در سایت ملی مذهبی و برخی از سایت های حامی جنبش سبز منتشر شدند.madani4

مدنی در این درس گفتارها محور کشمکش در جنبش سبز  را خواست و مطالبه برای تغییر  عنوان کرده  و ویژگی های جامعه جنبشی ایران را بر شمرده است. وی  با اشاره به وقوع تغییرات اجتماعی معتقد است  این تغییرات خواست و مطالبه‌ای برای تغییر را در سطوح مختلف اجتماعی پدید می‌آورد و این خواست در حوزه‌های مختلف جمعیتی مثل کارگران، دانشجویان، زنان، جوانان و بالاخره عموم جامعه ایجاد می‌شود، به اعتقاد این پژوهشگر مسائل اجتماعی  تمایل به کنش جمعی برای تغییر وضع موجود به وضع مطلوب را تقویت می‌کند و در نتیجه جنبش‌های اجتماعی مثل جنبش‌ دانشجویی، جنبش زنان، جنبش جوانان و بالاخره جنبش دموکراسی‌خواهی را رقم می‌زند.

سعید مدنی از فعالان ملی مذهبی است که چه بیرون از زندان و  درون زندان با اتکا به پژوهش های میدانی و بینش خود نسبت به جامعه ایران حرف های فراوانی برای گفتن دارد. اما به دلیل حساسیتش نسبت به بحران های اجتماعی کشور و هشدار نسبت به تبعات حاکمیت سیاسی طیف محافظه کاران تندرو به جای پژوهش های میدانی و حضور در دانشگاه ها و نهادهای مدنی ایران  و همچنین به دلیل  تعلق خاطر به جریان ملی مذهبی و حمایت خود از جنبش سبزبه جای پژوهش های میدانی و حضور در دانشگاه ها و نهادهای مدنی ایران مجبور است  سال های طولانی را در حبس بگذراند. این در حالی است که با توجه به گستره وسیع بحران های اجتماعی در ایران جای او برای انجام پژوهش های مستقل خالی است.


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.