اکنون نیز آقای خامنه ای باید جرات تاریخی از خود نشان دهد و این پرونده سنگین و پر هزینه را مختومه کند و الا آثار و عواقب این غده چرکین برای سالیانی دراز گریبانگیر او , جانشینانش و ملت ستمدیده ایران خواهد بود از این رو ایشان نیز مواجه با مسئولیتی تاریخی است اگر توانایی بر آمدن از عهده آن را دارد « این گوی و این میدان.”
به رغم خوش بینی هایی که در مذاکرات عمان میان ایران و گروه 5+1 به وجود آمد افکار عمومی انتظار داشت تا تاریخ 24 نوامبر مذاکرات یک هفته ای وین به توافق میان طرفین منجر شود. اما در نهایت این مذاکرات به مدت هفت ماه دیگر تمدید شد تا بار دیگر این پرسش تکراری مطرح شود آینده این پرونده پرمناقشه به کجا خواهد انجامید؟ احمد سلامتیان تحلیل گر مسائل سیاسی ایران در گفت و گو با سایت ملی- مذهبی در پاسخ به این سئوال که” ارزیابی شما از مذاکرات وین چیست ؟” ابتدا به روند یک ساله مذاکرات هسته ای در دولت روحانی اشاره می کند و معتقد است:” این مذاکرات از سال گذشته از نقطه نظر امکاناتی که دیپلماتهای طرفین مذاکره به وجود آورده اند، از نظر حرفه ای بودن تیم مذاکره کننده ایران و آمریکا ، نحوه مدیریت گفت و گوها، نسبت به گذشته این پرونده به بالاترین سطح رسیده و کارآمدی خود را نشان داده است.”
به اعتقاد سلامتیان از ژنو سال گذشته تا کنون یک شانس استثنایی برای حل پرونده هسته ای ایران به وجود آمده است. آن هم در پرونده ای که فقط منحصر به ایران و ایالات متحده نیست بلکه ابعادجهانی پیدا کرده و تبدیل به اساسی ترین پرونده ای شده که می تواند فرآیند های عمده جهانی را تحت تاثیر خود قرار دهد.
سلامتیان سپس اشاره می کند این پرونده های سنگین نیازمند اراده تاریخی و جرات قبول مسئولیت تصمیم گیرندگان اصلی آنها ا ست.
نه خوش بینم نه بدبین
این تحلیل گر مسائل ایران در ادامه در مورد برداشتش از مذاکرات یک هفته ای وین می گوید:” نه به اندازه آقایان ظریف و جان کری خوشبینی دارم نه به اندازه مخالفان توافق هسته ای از نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل گرفته تا رسانه های محافظه کار درتهران که تیترهای اصلی روزنامه های خود را به بی اثری مذاکره با غرب اختصاص دادند بدبینی دارم. حتی نسبت به توافق سال قبل قدم های جدیدی برداشته شده و جزئیات مطرح شده در ساعات آخرین لحظات توافق وین نشان داد که علیرغم همه چانه زنی ها و شاید به شکرانه آنها پیشرفتهای ملموسی به دست آمده است.” احمد سلامتیان سپس با اشاره به این پیشرفت ها به نوعی افسوس خود را از عدم حصول به نتیجه قطعی در مذاکرات وین اعلام می کند و می گوید:” با توجه به این پیشرفت ها نمی توانم تاسف و سرخوردگی خود را از فقدان نتیجه نهایی در مذاکرات وین ابراز نکنم . وین بهترین زمان و مکانی بود که توانست حداکثرشرایط لازم برای حل این پرونده هسته ای را فراهم کند. اما متاسفانه کافی نبود “
روزها و هفته های سختی در پیش است
از او می پرسیم تحلیل شما نسبت به وقایع بعد از مذاکرات وین چیست؟ سلامتیان پاسخ می دهد:” از دیروز وارد روند دیگری شده ایم که شرایطش نسبت به گذشته سخت تر است. روزها و هفته ای آینده سخت تر هم خواهد بود زیرا در آمریکا تا دو ماه دیگر جمهوریخوهان سکان کنگره را به دست خواهند گرفت و در ایران نیز گروه های مخالف روحانی که ادامه حیاتشان را در گروی مخالفت با حل پرونده هسته ای گذاشته اند و تلاش می کنند با استفاده از این پرونده زیر پای آقای روحانی را خالی کنند بر حملات خود علیه دولت خواهند افزود.”
جمهوریخوهان آمریکا تعیین کننده نیستند
این تحلیل گر مسائل ایران در پاسخ به این سئوال که امکان حل پرونده قبل از آغاز به کار کنگره جدید در ژانویه تا چه میزان است می گوید:” هر چند محافظه کاران جمهوریخواه آمریکا با در دست گرفتن کنگره شرایط را سخت تر خواهند کرد اما مخالفت آنان با توجه به اختیارات رییس جمهور در سیستم آمریکا و دینامیسمی که ابتکار قوه مجریه می تواند در این کشور به وجود آوردتعیین کننده نیست.” وی برای توضیح منظور خود به مثال تاریخی پرونده گروگانگیری در ایران اشاره می کند و به عنوان کسی که در زمان سرپرستی وزارت خارجه توسط آقای ابوالحسن بنی صدر نمایندگی وی را در شورای امنیت ملل متحد به عهده داشته و در زمان ریاست جمهوری وی و مشاورین او در سیاست خارجی در جستجوی راه حل برای این پرونده همراهی کرده و بالاخره به عنوان نماینده مجلس در جریان ما وقع مذاکرات آن پرونده بوده معتقد است:” این پرونده می توانست در همان ایام و یا هفته های نخستین حل شود اما فقدان جرات تاریخی در راس قدرت امکان حل آن را میسر نکرد.” وی به روند شکل گیری اجماع میان نهادهای مختلف تصمیم گیرنده اشاره می کند و می گوید:” دیر شدن اجماع باعث شد تا دولت معتدل کارتر که خواهان تنش کمتر در جهان بود در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری آمریکا شکست بخورد , رونالد ریگان سوار بر موج نو محافظه کاری برای هشت سال قدرت را درایالات متحده بدست گیرد و بار مسئولیت تاریخی این امر بر دوش جمهوری اسلامی بماند. “
سلامتیان در این گفت و گو با تاکید ویژه بر جرات تاریخی رهبران تصمیم گیرنده معتقد است:” اگر آقای خمینی در همان آغاز جنگ ایران و عراق جرات تاریخی داشت می توانست به جای نوشیدن جام زهر پس از هشت سال جنگی خانمانسوز، در همان ماه های نخست مسئله جنگ را حل کند.” وی وضعیت امروز را با وضعیت آن زمان قابل قیاس می داند و اعتقاد دارد که فقدان جرات تاریخی مسولان درجه اول برای گذار از مرحله ای تاریخی که در باتلاق آن گرفتار آمده اند روز به روز مسئله را پیچیده تر می کند:” پرونده هسته ای اکنون غده چرکین ، مزمن و کهنه شده است. هزینه های این غده چرکین را باید مردم ایران بپردازند.”
نماینده سابق مجلس با ابراز تاسف اشاره می کند که برای دریافت پول کشورخودمان (هفتصد میلیون دلار در هر ماه) باید خوشحال شویم و با منت آن را بگیریم. اکنون وضعیت به گونه ای شده که برخی واقعیات تلخ بر همه سنگینی می کنند . تناسب قوای بیرحمانه بین المللی و مسایل پیچیده دیپلماسی با شعار حل نمی شوند. به اعتقاد سلامتیان حل این پرونده جام زهر نیست می تواند جام شهدی برای همه مردم ایران باشد. اما حل آن مستلزم یک احساس مسئولیت بزرگ تاریخی است که رهبران دو کشور ایران و آمریکا باید داشته باشند. نه تنها آقای خامنه ای بلکه آقای اوباما نیز باید این جرات تاریخی را برای عبور از این گذر گاه و تحمل هزینه لازم برای آن داشته باشد. او هم نشان داده در مورد حل این پرونده گاهی تردید دارد و محتاط اقدام می کند. “
محافظه کاران ایران زیر علم آقای خامنه ای هستند
از او می پرسیم با توجه به نتیجه مذاکرات وین و تمدید گفت و گوهاحمایت طیفی از اصولگرایان میانه رو مانند ولایتی و لاریجانی از پرونده هسته ای واکنش محافظه کاران را در این مورد چه پیش بینی می کنید؟ به اعتقاد سلامتیان تمام این امور به اراده شخص آقای خامنه ای بستگی دارد. همه این چهره ها زیر علم آقای خامنه ای سینه می زنند. اوست که باید مشخص کند در قبال این پرونده چگونه می خواهد مواجه شود. در سوی دیگر مردم هم هستند که با صبر و امید مطالبه حل این پرونده را دارند و این موضوع نیز تاثیرگذار است. در نتیجه آرایش محافظه کاران نیز به نظر آقای خامنه ای بستگی دارد.”
نماینده سابق مجلس شورای اسلامی در مورد رفتار آقای خامنه ای در مورد این پرونده می گوید:” در او تمایل به آنچه را که خود نرمش قهرمانانه می داند وجود دارد. اما بحث اصلی تمایل نیست بلکه بر سر توانایی است. آیت الله خمینی در پرونده جنگ متوجه شد هیچ کس جز خودش توانایی پایان دادن به این بحران را ندارد و با درک وضعیت خود او که تا سه هفته قبل از پذیرش قطعنامه صحبت در باره مذاکراه و آتش بس با عراق را «محاربه با رسول الله » مینامید نه تنها آتش بس را پذیرفت بلکه مقابله با محالفت ها با آن را نیز بعهده گرفت . اگر ایشان که خود منادی شعار «جنگ , جنگ تا رفع فتنه در جهان بود » جرات نکرده بود شاید سالیان دراز پس از وی نیز این جنگ خانمانسوز ادامه می یافت و جانشینانش از حل آن عاجز می ماندند. اکنون نیز آقای خامنه ای باید جرات تاریخی از خود نشان دهد و این پرونده سنگین و پر هزینه را مختومه کند و الا آثار و عواقب این غده چرکین برای سالیانی دراز گریبانگیر او , جانشینانش و ملت ستمدیده ایران خواهد بود از این رو ایشان نیز مواجه با مسئولیتی تاریخی است اگر توانایی بر آمدن از عهده آن را دارد « این گوی و این میدان.”
