دوشنبه ۲۷ام خرداد ۱۳۹۸ , ساعت: ۰۱:۰۳کد مطلب : 112975 نسخه قابل چاپ

حمله به نفتکش‌ها ممکن است راهی برای آغاز مذاکرات باشد

میزگردی که در ادامه می‌خوانید متن فارسی گفتگوی رائول مارک گرگت، افسر پیشین سیا در خاورمیانه در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ و کارشناس فعلی خاورمیانه در بنیاد دفاع از دموکراسی و همینطور ولی نصر، استاد مطالعات خاورمیانه و رئیس مدرسه مطالعات پیشرفته بین المللی در دانشگاه جانز هاپکینز است. ولی نصر پیش‌تر از مشاوران کاخ سفید در دوران ریاست جمهوری اوباما بوده و قرار است مشاور کاندیدای آتی دموکراتها در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ آمریکا نیز باشد. مواضع شرکت کنندگان در این میزگرد مورد تایید سایت ملی – مذهبی نیست و تنها جهت اطلاع خوانندگان محترم از نقطه نظرات و تحلیلهای متفاوت در این مورد منتشر می‌گردد.

جودی وودروف: حمله مشکوک دیروز به دو نفتکش در نزدیکی تنگه استراتژیک هرمز، تنش شدید بین ایران و آمریکا را به سطح جدیدی ارتقاء داده‌است. واکنش بین‌المللی به این رویداد کاملاً متفاوت بوده است. دبیرکل سازمان ملل خواستار تحقیقات مستقل در این مورد شده، اما رئیس جمهور ترامپ می‌گوید که ایران مسئول این حملات است. با این وجود او امروز تمایل خود برای گفتگو با تهران را تکرار کرد.همچنین شینزو آبه، نخست وزیر ژاپن حمله را محکوم کرده‌است. یکی از تانکرهایی که هنگام دیدار وی از ایران هدف قرار گرفت، متعلق به ژاپن است. حسن روحانی رئیس جمهور ایران، آمریکا را متهم به رادیکالیزه کردن منطقه و اعمال سیاست خصمانه و تهاجمی علیه ایران کرده‌است. در همین حال سرپرست وزارت دفاع پاتریک شاناهان در این مورد گفت: ما با یک مشکل جهانی در خاورمیانه روبرو هستیم، این تنها مشکل آمریکا نیست. من، جان بولتون و مایک پمپئو به دنبال ایجاد یک اجماع جهانی در مورد یک مشکل جهانی هستیم.
چه چیزی در حال وقوع است و ایران چگونه بدان پاسخ خواهد داد؟ رائول مارک گرگت، افسر پیشین سیا در خاورمیانه در دهه ۱۹۸۰ و ۱۹۹۰ و کارشناس فعلی خاورمیانه در بنیاد دفاع از دموکراسی و همینطور ولی نصر، استاد مطالعات خاورمیانه و رئیس مدرسه مطالعات پیشرفته بین المللی در دانشگاه جانز هاپکینز و همینطور از مشاوران کاخ سفید در زمان ریاست جمهوری اوباما ، برای بررسی بیشتر این موضوع با ما هستند. ولی نصر به زودی با هدف پیوستن به مشاوران کاندیدای حزب دموکرات در انتخابات آینده ریاست جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۰ از سمت خود در دانشگاه جانز هاپکینز استعفا می‌دهد.

من به هر دوی شما برای حضور دوباره در برنامه خوش آمد می‌گویم. سوال اول من از شما این است که آیا اصرار دولت ترامپ در متهم کردن ایران به انجام این حملات را می‌پذیرید؟

ولی نصر: به نظر من به احتمال بسیار زیاد این نظر دولت ترامپ درست است. و ایران مسئول این حملات است. البته ما منتظر تایید نهایی این موضوع هستیم و دولت حداکثر تلاش خود را می‌کند که مدرک انکارناپذیری در این زمینه فراهم کند. اما این انفجارها به گونه‌ای انجام شده و ایران امکان انکار آنها را دارد . اکنون سؤال جالب و مهم این است که آنها با این کار چه پیامی را می‌خواهند ارسال کنند.

رائول مارک گرگت: بله من فکر نمی‌کنم که هیچ احتمال قابل قبول دیگری در مورد عامل این حملات به جز ایران وجود داشته باشد. نیروی دریایی سپاه پاسداران سابقه زیادی در تمرین و استفاده از مین ها در خلیج فارس دارد. در نتیجه به نظرم این کاملا قطعی است که ایران این حملات را انجام داده‌است.

جودی وودروف: انگیزه ایران از این اقدام چیست؟

رائول مارک گرگت: به نظر من چند دلیل برای این اقدام آنها وجود دارد. مهمتر از همه اینکه ایران می‌خواهد اروپا، ژاپن و دیگر کشورها را بترساند و از طریق آنها آمریکا را تحت فشار قرار دهد. آنها همچنین می‌خواهند که با این فشارها ایالات متحده را مجبور به نوعی عقب نشینی کنند. و همچنین به نظرم آنها از این کار لذت می‌برند. نوعی غرور انقلابی نیز انگیزه دیگر آنها برای این اقدامات است. آنها تحت فشار سهمگین تحریمها قرار دارند و به دنبال وسیله‌ای برای مقابله با آن هستند و می‌دانند که امکان مقابله مستقیم با آمریکا را ندارند؛ چنین اقدامی مانند خودکشی خواهد بود و به همین دلیل به دنبال بقیه می‌روند و اهداف پیرامونی را برای اقدامات خود انتخاب می‌کنند. این به آنها رضایت قابل قبولی می‌دهد و در عین حال آنها امیدوار به دستیابی به این هدف استراتژیک هستند که نگرانی از گسترش هرج و مرج و جنگ، آمریکا را در موقعیت دشواری برای ادامه تحریمها قرار دهد.

جودی وودروف: به نظر شما انگیزه ایران از این اقدامات چیست؟

ولی نصر: به نظرم ایران می خواهد قاطعیت خود را به نمایش بگذارد و نشان دهد که فشار حداکثری رئیس جمهور ترامپ جواب نداده‌ و آنها توان مقابله با آمریکا را دارند. ایران همچنین به دنبال افزایش هزینه‌ اقدامات آمریکا است و به طور مشخص چون ترامپ به دنبال جنگ نیست، می‌خواهد با اقدامات خشن و افزایش تهدید، شرایط را به ضرر ترامپ تغییر دهد. من همچنین فکر می‌کنم که ایران نمی‌تواند مذاکره با آمریکا را در موقعیت ضعف و تسلیم آغاز کند. در نتیجه با توجه به اینکه نخست وزیر آبه در زمان این حملات در تهران بود و همه انتظار داشتند که پیام رئیس جمهور ترامپ را به تهران برده و ممکن است با پیامی از تهران باز گردد، به نظر من ایرانی‌ها می‌خواستند پیامی به مخاطبان منطقه‌ای و جهانی بفرستند که بدون در نظرگرفتن پیامی که آبه با خود آورده است، آنها مقاومت خود را ادامه خواهند داد و شرایط آسانی در انتظار آمریکا نخواهد بود.

جودی وودروف: آیا این اقدام ایران را به هدفش رساند؟

رائول مارک گرگت: خوب بستگی به این دارد که آمریکا چگونه بدان پاسخ بدهد. به نظرم آمریکا نهایتاً ناچار خواهد شد که جلوی اقدامات ایران در خلیج فارس را بگیرد. این اقدام، نیروی دریایی آمریکا را کاملاً خشمگین خواهد کرد. اگر شما به خاطر بیاورید، بمبگذاری های سال ۱۹۸۸ ایران در خلیج فارس، رئیس جمهور ریگان را واداشت که به نیروی دریایی آمریکا دستور دهد که بخش زیادی از نیروی دریایی ایران را از بین ببرد. پس به نظر من اگر رئیس جمهور ترامپ دستور دهد، نیروی دریایی آمریکا مایل است که به شکل شدیدتری به این حملات پاسخ دهد و از تکرار آنها جلوگیری کند. من با آقای نصر موافقم که امکان مذاکره و دیپلماسی با آمریکا هم وجود دارد. رژیم ایران در شرایط سختی است و ممکن است به دنبال راهی برای مذاکره با دولت ترامپ باشد و تا انتخابات ۲۰۲۰ و احتمال پیروزی دموکراتها صبر نکند.

جودی وودروف: دولت ترامپ از یکسو فشار حداکثری بر ایران اعمال می کند و از سوی دیگر می‌گوید که به دنبال مذاکره با ایران است به نظر شما این شرایط به چه نتیجه ای منجر خواهد شد ؟

ولی نصر: به نظر من هدف فشار حداکثری روشن نیست. بعضی از اعضای دولت ترامپ به دنبال تغییر رژیم و تسلیم کامل ایران هستند. اما از سوی دیگر رئیس جمهور ترامپ در توکیو می‌گوید که ایران با رژیم کنونی می‌تواند به پیشرفت دست پیدا کند و من واقعاً به دنبال گفتگو با آنها هستم. به نظر من اگر آمریکا استراتژی خود را روشن کند عملکرد بهتری خواهد داشت و می‌تواند آن را بهتر به نمایش بگذارد. اما من با رائول موافقم که ایران در شرایط سختی است. آنها امکان جنگ با آمریکا را ندارند و این کار به پایان رژیم جمهوری اسلامی منتهی خواهد شد. آنها همچنین نمی‌توانند فشار تحریمها را به شکل فعلی تحمل کنند. در نتیجه ممکن است حاضر به مذاکره با آمریکا شوند. اما این کار را با ظرافت بسیار زیادی انجام خواهند داد. همانطور که در مورد کره شمالی هم دیدیم، بر سینه کوبیدن و تهدید کردن ممکن است راهی برای آغاز مذاکره باشد. نباید فراموش کنیم که نخست وزیر ژاپن اگر نشانه‌هایی در مورد تمایل به دریافت پیشنهاد آمریکا مشاهده نمی‌کرد به ایران نمی‌رفت. و این کاملاً ممکن است که او با خود حداقل شرایط و پیشنهادهای ایران را برای آمریکا آورده باشد. همانطور که رائول گفت دو طرف ممکن است با پیامهای آشکار در حال ایجاد نوعی چتر و پوشش برای مذاکرات آتی باشند.

جودی وودروف: آیا استراتژی فشار حداکثری ایران را به قدری تحت فشار خواهد گذاشت که منجر به مذاکره با آمریکا بشود؟

رائول مارک گرگت: بله این کاملاً ممکن است. به نظر من این کاملا بستگی به رفتار ایران خواهد داشت. ما هنوز به اقدامات تحریک آمیز آنها پاسخ نداده‌ایم. به نظر من با توجه به سابقه قبلی، بی پاسخ گذاشتن حمله به چهار کشتی در بندر فجیره کاملاً اشتباه بود. اگر ما جدی تر برخورد کرده بودیم و گفته بودیم که در صورت تکرار اینگونه اقدامات، ما هلیکوپترهای نظامی را به سوی نیروی دریایی سپاه خواهیم فرستاد، حملات اخیر احتمالاً رخ نمی‌داد. در نتیجه باید دید که آیا آنها دوباره از این تاکتیک استفاده خواهند کرد یا خیر؟ من احتمال می‌دهم که آنها دوباره این اقدام را تکرار کنند. در چنین شرایطی به نظرم نیروی دریایی آمریکا باید قاطع تر عمل کند و این می‌تواند منجر به تاخیر و یا توقف تلاش ایران برای پیدا کردن راهی برای مذاکره با دولت ترامپ شود.

جودی وودروف: آیا ما باید منتظر واکنش روشن دولت ترامپ به این حملات باشیم؟

ولی نصر: بله به طور قطع، همچنین ما نمی‌دانیم که نخست وزیر آبه چه پیامی با خود از ایران آورده است و چه چیزی را به رئیس جمهور منتقل کرده‌است. رائول درست می‌گوید که ممکن است هر دو طرف در حالی که به دنبال آغاز مذاکره‌اند؛ از خود قاطعیت نشان دهند تا اهرمی در مذاکرات در اختیار داشته باشند و دقیقاً به همین دلیل شرایط کنونی بسیار خطرناک است و ممکن است که از کنترل خارج شود. یک سیگنال یا یک اقدام تحریک آمیز ممکن است دو کشور را به شرایطی سوق دهد که هیچیک تمایلی به آن ندارند.


مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

مطالب مرتبط

پربازدیدترین مطالب

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.