چهارشنبه ۳۰ام دی ۱۳۹۴ , ساعت: ۰۲:۱۰کد مطلب : 90436 نسخه قابل چاپ

بازرگان، پرچم دار مبارزه برای انتخابات آزاد

“ انتخابات خالی از آزادی و نظارت ملی و مجلس حاصل از آن فاقد کمترین اثر برای اهداف فوق و عاری از اعتبار و ارزش از نظر شرعی و قانونی و حقوقی بوده، هر اکثریتی که آورده شود و هر ادعایی که از استقلال و تایید مردم بنمایند، مردود و باطل است. انتخابات واقعاً آزاد این است که اسماً و رسماً به دور از تبعیض و تظاهر و از هم اکنون که چند ماه به زمان انتخابات مانده است، اعلام و اجرای آزادی گردیده، اجازه نطق و نوشتن و گرد آمدن، آن طور که قانون اساسی و قانون مطبوعات مقرر داشته است به موافق و مخالف داده شود؛ همه افراد ملت در اظهار عقیده و انتقاد و اعتراض در انتخابات نمایندگان خود آزاد باشند… ”
این بخشی از بیانیه و یا سخنرانی هیچیک از نامزدهای انتخابات رد صلاحیت شده دهمین انتخابات مجلس شورای اسلامی نیست. این سخنان بخشی از نطق ناتمام مهندس مهدی بازرگان به عنوان پرچم دار مبارزه برای برگزاری انتخابات آزاد در مجلس اول است که از سوی نمایندگان مخالف تحمل نشده و ناتمام باقی ماند. اینک با گذشت بیش از سه دهه از این هشدار مهندس بازرگان، همچنان در بر همان پاشنه می‌چرخد و همانگونه که ایشان پیش بینی نمود این مجلس فاقد کمترین اثر و اعتباری نیست.
بازرگان در نخستین دهه پس از انقلاب دراوج خفقان و سرکوب دهه شصت؛‌ از معدود صداهایی بود که با یادآوری انقلاب ضد استبدادی نسبت به بازگشت استبداد هشدار می‌داد و می‌گفت: “نهضت آزادی اولین گروهی خواهد بود که با مقابله با استبداد و رجعت طاغوت خواهد پرداخت. ” و یادآوری می‌کرد که “اگر ما مجلس آزاد مستقلی نداشته باشیم که متعلق و منبعث از تمام ملت باشد، دیر یا زود جمهوری اسلامی مانند سلف خود مشروطیت سلطنتی با حفظ صورت و عنوان، تبدیل به نوعی استبداد و نظام طاغوتی متکی به استیلای خارجی خواهد شد.”
نهضت آزادی ایران با دبیرکلی مرحوم مهندس بازرگان در جریان انتخابات مجلس دوم در مجموع شش بیانیه منتشر کرد و بر حق حاکمیت ملی تأکید کرد و خواستار برگزاری انتخابات آزاد گردید و پیش نیاز اولیه انتخابات آزاد را آزادی مطبوعات و رفع توقیف روزنامه‌ها و از جمله روزنامه میزان ارگان این حزب سیاسی اعلام کرد؛ اما  چنین نشد و نهضت آزادی ایران نیز در این انتخابات مشارکت نکرد و در انتخاباتی یک طرفه مجلسی تشکیل شد که نهضت آزادی  آن را چنین توصیف می‌کند: “مجلسی داریم که در حقیقت به بازی گرفته نمی‌شود و رفته رفته شبیه به مجالس دوران گذشته می‌گردد.حل مسائل مهم کشور اعم از جنگ و صلح و ارزیابی عملکرد دولت، سیاست خارجی و امنیت داخلی، مدیریت، آزادی، مشکلات قضائی و عدالت اجتماعی از بالاسر یا از پشت‌سر مجلس می‌گذرد و چند نفری تصمیم‌گیرندگان آن می‌باشند، علیرغم کلیه ادعاها، نه مردم در سرنوشت خود دخالت دارند و نه کسی فریادرسی پیدا می‌کند”
این روند حذفی که از انتخابات دوم مجلس شورای اسلامی آغاز گردید روز به روز گسترده تر شد.
پس از انتخابات مجلس دوم. نهضت آزادی ایران در نامه‌ای به آیت الله خمینی شرایط برگزاری انتخابات آزاد را چنین اعلام کرد:
۱- آزادی مطبوعات و اجتماعات که برخلاف اصل ۲۴ قانون اساسی به بهانه‌های مختلف شدیداً محدود شده است باید سریعاً اعاده و تضمین گردد تا احزاب و گروهها بتوانند با فرصت کافی بدون ممانعت و مزاحمت، روزنامه و نشریه داشته باشند و مطبوعات مجاز دولتی پاسخها و نظریات و مقالات آنها را مانند موافقین درج نمایند.

۲- رسانه‌های گروهی از جمله صدا و سیما موظف شوند مناظرات سیاسی و نظریات داوطلبان ریاست جمهوری را بدون تبعیض پخش نموده در معرض افکار عمومی قرار دهند. ضمن آنکه حق نداشته باشند رأساً یا به نقل قول از منابع دیگر تبلیغات و اتهامات تصریحی و تلویحی به نامزدهای انتخابات گروههای مربوطه وارد سازند و اگر مطالبی در باره آنان انتشار یافت اجازه و امکان توضیح و دفاع فوری در شرایط مساوی داشته باشند. بدیهی است حق استفاده تبلیغاتی و ارشادی از رسانه‌های گروهی عمومی در دوران انتخابات برای همه داوطلبان و گروهها باید عادلانه یکسان باشد.

۳- امنیت فردی و اجتماعی موافقین و مراجعین به ستادهای انتخاباتی کلیه داوطلبان ریاست جمهوری و گروههای معرف و پشتیبان آنها در دوران انتخابات و پس از آن تضمین گردیده هیئت حاکمه، ارگانها و نهادهای رسمی و غیررسمی و احزاب وابسته و طرفدار دستگاه هیچگونه دخالت، ممانعت، مزاحمت و محدودیت به صورت علنی و رسمی یا مخفی و غیرمستقیم در کار احزاب و افراد و گروه‌ها ایجاد نکنند و نیروهای انتظامی جداً مسئول و موظف به حفاظت و حراست از آنها علیه هرگونه اخلال و آزار بوده متخلفین را بازداشت و تعقیب و مجازات نمایند.

۴- برای افراد ملت و عامه مردم که شرکت در انتخابات از حقوق مدنی و شرعی آنها محسوب می‌شود هیچگونه اجبار و اکراه یا تفتیش و تهدید و بالاخره سانسور و محرومیت و اخذ به حیا ایجاد نشود. هرکس در شرکت و عدم شرکت یا در گزینش و تبلیغ و خدمت به افراد مورد نظر خود،‌ آزادی و امنیت کامل داشته مصون از هرگونه تعقیب و تهدید باشد و هر زمان که مزاحمت و صدمه‌ای بر آنها وارد گردید دستگاه قضائی و دولت مسئول پیگیری و جبران خسارت باشد.

۵- به رأی‌دهندگان و داوطلبان اجازه حضور و نظارت در حوزه‌ها و صندوق‌ها به صورت همکاری با وزارت کشور و شورای نگهبان داده شود، بدون آنکه نمایندگان داوطلبان یا افراد و نهادهای مخالف و موافق اجازه داشته و بتوانند به نحوی تبلیغ و تحمیل رأی به نفع نامزدهای خودشان یا به زیان دیگران بنمایند.

۶- مسئولین انتخابات لازم است مردم را از طریق رسانه‌های گروهی و مطبوعات به طور منظم و مستمر در جریان واقعی شمارش آرا بگذارند.
همچنین در این انتخابات مهندس مهدی بازرگان دبیرکل وقت نهضت آزادی ایران در انتخابات ریاست جمهوری نام نویسی کرد. اما شورای نگهبان با بهانه حمایت وی از مهندس عباس امیرانتظام بازرگان را رد صلاحیت کرده و ترجیح داد آن را تنها با حضور آیت الله خامنه‌ای و دو کاندیدای تشریفاتی دیگر برگزارکند . این رد صلاحیت اعتبار انتخابات را به کلی از بین برد و نه تنها بخشهای گسترده‌ای از مزدم از مشارکت در آن خودداری کردند؛ حتی تعدادی از مراجع تقلید نیز رآی ندادند.
نهضت آزادی ایران پس از برگزاری انتخابات آن را چنین ارزیابی کرد:
“علیرغم بمباران شدید تبلیغاتی و صرف بودجه هنگفتی که به این منظور هزینه شد،‌ بخش قابل توجهی از شهروندان ایرانی راه خود را تشخیص داده و تسلیم تهدید و فشار تبلیغاتی و سیاسی نشدند. با آنکه از آغاز فعالیت‌های انتخاباتی خطبا،‌ گویندگان، فقهای شورای نگهبان و… همه اعلام داشتند که مشارکت مردم در انتخابات همچون راهپیمایی روز قدس خواهد بود،‌ روز رأی‌گیری از خلوت‌ترین روزهای تهران و تا آنجا که ما می‌دانیم شهرستانها بوده نه از صفوف طولانی پیشگویی شده خبری و نه از جنب و جوشی که رسانه‌ها تلقین می‌نمودند اثری به چشم می‌خورد. برای کسانی که انتخابات گذشته جمهوری اسلامی را دیده بودند انتخابات چهارمین دوره خلوت‌ترین و سردترین انتخابات هفت سال اخیر بوده است.”…
روندی که مهندس بازرگان در آغاز دهه خفقان آور شصت در مقابل آن ایستاد اینک آثار و نتایج خود را کاملا آشکار کرده است. شورای نگهبان قانون اساسی تبدیل به نهادی برای دو مرحله ای کردن انتخابات و نقض آشکار قانون اساسی شده است. به طوری که در آخرین مورد از سه هزار کاندیدای اصلاح طلب انتخابات تنها ۳۰ نفر مجوز شرکت در انتخابات را یافته اند . اینک اهمیت مقاومتهای مهندس بازرگان در سی سال قبل بیشتر قابل درک است. زیرا اگر سخنان آن روز پیرمرد گوش شنوایی می یافت شاید اکنون خواسته برگزاری انتخابات آزاد چنین دور از دست نبود.

آن زمان نه تنها به صدای بازرگان توجهی نکردند بلکه او را مورد هجمه نیز قرار دادند، اما اکنون طرفداران مطالبه انتخابات آزاد طیف گسترده ای از نیرورهای حامی تغییر شده است. گستردگی این طیف در جامعه ایران یکی از دلایل شدت یافتن نظارت استصوابی در انتخابات اخیر  است. انتخاباتی که حتی دامنه رد صلایحت آن به اصولگرایان نیز رسیده و باعث اعتراض چهره هایی مانند علی لاریجانی،واعظ طبسی و دری نجف آبادی شده است. بازرگان پرچمدار مبارزه برای انتخابات در فضایی  بود که کمتر جریانی” آزادی” را در پارادایم خود قرار می داد. این گفتمان اکنون نفوذ کرده و در بطن ساختار قدرت هم سرایت کرده است و شاید به همین دلیل باشد برخی معقدند این حجم از ردصلاحیت در آینده از شکسته شدن دیوار بلند نظارت استصوابی خبر می دهد.

به کانال تلگرام سایت ملی مذهبی بپیوندید


برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.