پنج‌شنبه 28th می 2020 , ساعت: 05:05کد مطلب : 117302 نسخه قابل چاپ

متن سند وچشم انداز الازهر برای آینده مصر

در سال ۲۰۱۱ پس از سقوط: مبارک : باز شدن جو جامعه مصر وبوجود آمدن آزادی ، در آن برهه ودر آن شرایط: الازهر: همراه با گرایشهای مختلف جامعه، اقدام به برگذاری یک نشست کردند۰
ودرآن گردهمایی: الازهر:همراه باگرایشهای مختلف جامعه ،این سند را تهیه کردند
پیش از آن :الازهر: همواره زیر سلطه حاکمان بوده است واکنون نیز، درچنین وضعیتی است۰
تنها در آن دوره و زمان کوتاهی سلطه حاکمان ،از بالای سر الازهر بر داشته شد! این نهاد دست به تحرکاتی زد تا ازقیمومیت آن سلطه ،راهی یابد که آن هم عملی نگردید۰
در ضمن این بیانیه درشرایط آزاد وبا شرکت همه گرایشها تبین گردیده است یاد آوری این نکته لازم به نظرمی رسد که الازهر و روشنکفران در این بیانیه به بسیاری از موضوع های اساسی پرداخته اند و نگاه خود رانسبت به دموکراسی ورابطه دین با دولت و۰۰۰ را تشریح کرده اند۰ این متن توسط اقای علی سرداری به فارسی ترجمه شده است۰
متن سند ، چشم انداز الازهر برای آینده مصر
به ابتکار پروفسوردکتراحمد الطیب، شیخ الازهر و جمعی ازستارگان روشنفکری مصری وبا تعلقات گوناگون فکری و دینی وهمراه با عده ای ازعلماء واندیشمندان ارشد در الازهر گردهم آمدند ، آنها طی چندین جلسه یک سری از مسائل رامورد کنکاش قراردادند۰
ازجمله نیازمندیهای لحظه تاریخی که مصردر آن شرایط به سمت اهداف ممتازوحقوق مردم برای آزادی،عزت،برابری و عدالت اجتماعی گذر می کرد۰
در این نشست آن لحظه حساس را موردتوجه قرار دادند،شخصیتهای که در این کنفرانش شرکت کرده بودند ضرورت تأسیس روند مصر بر أساس اصول کلی وقواعد فراگیر مورد بحث نیروهای جامعه مصری ،آگاه وپیشرو را قراردادند۰ آنها روی این موضوع تاکید و توافق نمودند که، لازم است این مسیر با گامهای عقلانی برداشته شود. ودر پایان به چارچوب های فکری ،در باره حاکم بر قوانین جامعه و رویکرد مناسب با آن اقدام شود.
درضمن به رسمیت شناختن همه نقشهای برجسته الازهر درتبلوراندیشه اسلامی میانه روتاکید کردند،آنها دردوجلسه روی اهمیت واعتبارالازهر به عنوان: مناره هدایت گری که همواره روشنایی می دهد:إصرارکردند۰
و الازهر را درروشن کردن رابطه دین با دولت را فرا خواندند” تا به تبیین مبانی سیاست صحیح قانونی که باید دنبال شود وبراساس تجربه انباشته شده آن در تاریخ علمی وفرهنگیش که، برآن أساس متمرکز شده است ودر ابعاد زیر می آید.
۱ -دربعد فقهی احیاءو بازسازی علوم دینی ،البته مطابق با آموزه های اهل سنت وجماعت که ترکیبی ازعقل ونقل است،،وهمچنین قواعد تأویل درمتون حقوقی را نشان وکشف کند تا قابل ومورداستفاده قرارگیرد.
۲-دربعد تاریخی نقش پرشکوه الازهر درهدایت جنبش ملی به سمت آزادی واستقلال بوده است را تبیین نماید .
۳ – دربعد تمدنی، احیای علوم مختلف طبیعی ،سنن وفنون وبا توجه به تغییرات ،انواع تنوعات آنها گام بردارد.
۴ -دربعد عملی برای رهبری جامعه وتشکیل رهبران صاحب نظرودرجهت احیای زندگی درمصر اقدام نماید.
۵- دربعد همراه نمودن علم ،کاوشگری،رنسانس و فرهنگ در میهن عربی و جهان اسلام کوشا باشد۰
شرکت کنندگان دراین کنفرانس ،مشتاق بودند تا، دربحثهای خود ازروح ومیراث چهره های اندیشه،نوسازی ، پیشرو و اصلاح گرانی که در الازهرحضور داشتند همچون، شیخ اسلام شیخ حسن آل عطار و شاگرد وی شیخ رفاء التحتاوی گرفته تا ،امام محمد عبدوو شاگردان او مجتهدان بزرگ مانند، المراغی ،محمد عبدالله ،مصطفی عبد الرازق، وشلتوت ،وغیره که ازبزرگان علمای اسلام بودند،آغازشده وتا به امروزادامه یافته است الهام گرفته شود۰
در عین حال ، آنها از دستاوردهای روشنفکران بزرگ مصری که در تحولات معرفت شناسی و انسانی شرکت داشتند ،واز اینها نیزالهام گرفته شود که در شکل گیری، عقل مصری و عربی مدرن در رنسانسش وبازسازی آن، نقش داشتند۰ مانند مردان فلسفه و حقوق ، ادبیات و هنرها و سایر دانشهایی که اندیشه ،وجدان و آگاهی عمومی را آنها بودند که شکل داده اند، همه اینها در این روند سخت تلاش کردندو بر روی توسعه مشترک بین تمامی آنها تمرکز نمودند ودر برقراری رابطه مشترک بین همه آنها ، سخت تلاش کردند ۰
آن بخشها ی که هدف اصلی وغایی آنها بود همه از خردمند این مردم و حکما ی به حساب می آیند، که در شکل زیر نشان داده می شود.
مشخص نمودن اصول حاکمیت وروشن کردن رابطه: اسلام با دولت :درمرحله حساس کنونی لازم است،البته آن در چارچوب یک استراتژی توافقی باید صورت بندی گردد۰
ودر شکل دادن به دولت مدرن و سیستم حکومتی آن را به تصویرکشیده وملت را به سمت پیشرفت تمدنی سوق دهد ،به گونه ای که دموکراتیک سازی را تحقق بخشد و عدالت اجتماعی را تضمین نماید و مصر را برای ورود به عصر تولید دانش و علم و تأمین رفاه و صلح را تضمین نماید، از سوی دیگرضمن حفظ ارزشهای معنوی و انسانی و میراث فرهنگی ، به منظور پاسداری از اصول اسلامی که ریشه های آن ،در وجدان مردم و ضمیر علماء و اندیشمندان مستقر شده است۰
این روند باید ،از تعرض، غفلت ، تحریف یا اغراق و سوء تفسیر در امان بمانند، برای محافظت از آن ،در برابر سوءاستفاده جریانهای ا‌نحرافی مختلف که ممکن است، شعارهای دینی فرقه ای یا ایدئولوژیک سردهند که، اینها با اصول ملت ما و مشترکات آن مغایرت دارد۰ وانحراف وروی گردانی ازاعتدال و میانه روی با ذات اسلام ،آزادی ، عدالت و برابری مغایرت دارد۰
ما از همینجا توافق خودرا از این اجتماع وبا اصول آن، برای مشخص کردن طبیعی مرجعیت اسلام نورانی را اعلام می کنیم ،که عمدتا آن شامل تعدادی ازمسائل کلان می گردد۰
اینها استنبا ط شده از متون شرعی وقطعی، ثابت ومعتبرمی باشند، به عنوان بیان درک :صحیح از دین ، آن را در محورهای زیر خلاصه می کنیم.

نخست: در ضمن مقامات دولتی و نهادهای قا نونی حاکم باید از هم تفکیک گردند.از طرفی دیگر چارچوب این دولت را قانون تعیین می کند ، وحقوق و وظایف همه اعضای خود را با قید مساوی تضمین می نماید ، به گونه ای که قوه قانون گذاری از آن نمایدنگان مردم خواهد بود، در این راستا انتظار می رود که، روند آن با مفهوم اسلام صحیح همراه گردد ،تا جایی که اسلام نه در قانون گذاریش، ونه در تمدنش ،ونه درتاریخ خویش، چنین شیوه ای را تجربه نکرده است۰
از سوی دیگر ،آنچه درسایر فرهنگ ها به عنوان دولت دینی وحاکمیت روحانیت کلیسا شناخته می شود ،درآن شرایط دستگاه کلیسا حاکم بود۰،مردم ازآن رنج برده اند وبشر نیز در برخی ازمراحل تاریخ از آن رنج کشید۰
لذا همین امر باعث شده تا مردم جوامع خویش را ،خود مدیریت کنند و سازوکارها و نهادهایی را خود انتخاب نمایند تا به منافع خود برسند ،طی مسیر دموکراسی البته مشروط بر این است که کلیه اصول قوانین اسلامی منشأ اصلی قانون گذاری باشد ۰
واز طرفی به گونه‌ای که پیروان سایر مذاهب الهی باید، بتوانند قوانین دینی خود وهمچنین در مسائل مربوط به وضعیت شخصی از دین خود پیروی نمایند .
دوم: اعتماد به نظام دموکراتیک ،که مبتنی بر انتخابات آزاد ،مستقیم ، و آن دارای ساختاری باشد در جهت تحقق اصول شورای اسلامی ، با تضمین کثرت گرایی و انتقال صلح آمیز قدرت وتعریف صلاحیت ها و نظارت بر عملکرد و پاسخگویی مسئولان در برابر نمایندگان مردم باشد۰
ودر پی جستجوی مزایا و منافع عمومی مردم و باید کلیه قوانین و تصمیم گیریها و مدیریت امور دولت بر اسا س قانون – و تنها قانون – برای پیگرد قانونی در مورد فساد دستیابی به شفافیت کامل وبا داشتن آزادی، دررسیدن به معلومات وگردش اطلاعات تضمین گردد.
سوم:التزام به مجموعه آزادی های اساسی بشر، به حقوق زنان وبه حقوق کودکان وتأکید براصل کثرت گرایی و احترام به ادیان آسمانی، ودرنظرگرفتن شهروندی، به عنوان یک ضرورت که آن جزیی ازاین جامعه می باشد.
چهارم:احترام کامل به اخلاق متفاوت و اخلاق گفتگو و لزوم جلوگیری از زدن اتهام تکفیر،ومتهم کردن افراد به خیانت وبه استخدام گرفتن دین واستفاده ازآن برای ایجاد تفرقه درمیان مردم، وایجاد خصومت دربین شهروندان، و ترغیب آن‌ها به دعواهای فرقه ای وسر دادن ندای نژاد پرستی،در ضمن همه اینها به عنوان جرم درحق ملت خواهد بود،و لزوم در پیش گیری گفتگوی مساوی واحترام متقابل و اتکا به آنها درتعامل بین گروه های مختلف افراد ، بدون هیچگونه وجه تمایزی، قائل شدن درحقوق و وظایف همه شهروندان .
پنجم: تأکید و تعهد به منشورها و تصمیمات بین المللی ، وپایبندی به دستاوردهای تمدنی در روابط انسانی ، همراهی با سنت وفرهنگ باز اسلامی و عربی و سازگاری آن، با آنچه که نمونه هایی ازهمزیستی مسالمت آمیز و دستیابی به نیکی برای همه بشریت در تمدن طولانی مردم مصرو در دوره های مختلف آن حضورداشته است حرکت نماید.
ششم: توجه کامل به حفظ کرامت ملت مصرو حفظ غرور ملی آنان ، اطمینان از صیانت و احترام کامل به اماکن عبادت گاه پیروان سه دین توحیدی، در ضمن آنها دراجرای کلیه مناسک مذهبی خود آزادند و بدون هیچ گونه مانعی می توانند همه اشکال عبادت خود را انجام دهند.
و احترام به اشکال گوناگون آن وبه همه مظاهرعبادت . وبدون ایجاد اختلال در فرهنگ مردم یا تحریف سنتهای اصیل آنها، و همچنین مراقبت وحفظ آزادی بیان و خلاقیت هنری و ادبی البته در چارچوب سیستم ارزشهای تمدنی ثابت ما خواهد بود
هفتم: با توجه به آموزش، تحقیقات علمی و ورود به عصر دانش به عنوان موتور پیشرفت تمدنی در مصر ، تمام تلاش خود را برای اصلاح مواردی که در این زمینه ها از دست داده ایم و تلاش در جهت بسیج انرژی کل جامعه برای ریشه کن کردن بی سوادی ، سرمایه گذاری در منابع انسانی و دستیابی به پروژه های مهم آینده باید حرکت نمود
هشتم: اعمال اولویتهای فقهی دردستیابی به توسعه وعدالت اجتماعی ،مقابله با استبداد و مب و ازاد کردن نیروها وخلاقیت درجنبه های اقتصادی،برنامه های اجتماعی، فرهنگی ورسانه ای به شرط آنکه این امر در صدر اولویت هایی قرار گیرد۰ تا مردم ما در رنسانس کنونی خود از آن استقبال کردند ، با توجه به مراقبت های بهداشتی واقعی و جدی ،که این وظیفه دولت در قبال همه شهروندان می باشد
نهم: برقراری رابطه سازنده مصر با برادران عرب ،درمحیط اسلامی، محافل آفریقایی وجهانی آن ، ودفاع ازحق مردم فلسطین ، وحفظ استقلال واراده مصریها ، بازگرداندن نقش رهبری تاریخی مصر بر اساس همکاری وادامه مشارکت مشترک،در چارچوب همسایه گی و استقلال کامل ومنافع طرفین و حفظ محیط زیست و تحقق صلح عادلانه بین المللی،و تلاش برای پیشرفت بشریت در سطح بین المللی .
دهم: پشتیبانی از پروژه و استقلال نهاد الازهر، و بازگشت “شورای محققان ارشد” وپذیرش صلاحیت آنها برای نامزد شدن در انتخاب شیخ الازهر ، وبازگشت هیئت علما به این نهاد” و زمینه محیا شود تا آنها بتوانند شیخ الازهر را انتخاب کنند۰
واز جانب دیگر در جهت بازسازی برنامه های آموزشی الازهر تلاش نمایند، ازسوی دیگر الازهر موقعیت ونقش وجایگاه اصلی خود را بیابد و و تأثیر جهانی خویش را در همه جا گسترش دهد.
یازدهم: اعتبار الازهر شریف درمرجع صالح بودن آن است تا دراموراسلام ، علوم و ،میراث آن واجتهادهای فقهی واندیشه مدرن به آن ارجاع داده شود، البته با عدم مصادره حق هر کسی دیگری که برای نوآوری نظری درتحقق شرایط علمی لازم را دارا باشد۰
در ضمن با پذیرش شرایط ادب و رسم گفتگو و احترام به آنچه اندیشمندان ملت با آن موافق هستند.
علما الازهر و روشنفکران درتهیه این بیانیه شرکت کردند، ازهمه احزاب و گرایش های سیاسی مصر خواستند درعمل به ان بیانیه متعهد باشند به پیشرفت مصر ازمنظر سیاسی اقتصادی واجتماعی البته در چارچوب اساسی ان بیانیه آمده است پایبند باشند.
خدا به خاطر آنچه خوب است ، همه رارحمت کند.
منبع صحیفه الأتحادی الأصل


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.