نگاهی اجمالی به1-فعاليت سياسی يا اجتماعی2- تشکيلات يک صدايی ياچند صدايی3- به رسميت شناختن آراء و افکار ديگر انديشان 4- نحله ها و نهادهای اجتماعی
فعاليت سياسی يا فعاليت اجتماعی : بعد ار ضرباتی که جريانات سياسی در جامعه ما متحمل شدند و بعد از به کار گيری خط مشی ها ی غير اصولی در جامعه توسط بر خی از جريانات سياسی و نيز بهای کافی ندادن به فعاليتهای اجتماعی در فعاليتهای سياسی، اکنون در جامعه ما اين پرسش اساسی وجود دارد که آيا راه حل باز تاکيد بر فعاليت سياسی است، و يا خير بايد به فعاليت اجتماعی روی آورد و يا اينکه فعاليت توامان سياسی- اجتماعی راه حل مناسب جهت برون رفت از وضعيت فعلی جامعه ماست. اين بحث در حال حاضر از جمله بحث های کلان در کشور ما می باشد که پرداختن بدان به مثابه يک ضرورت، روشنفکران، نيروهای سياسی و جريانات اجتماعی را به خود فرا می خواند.
تشکيلات يک صدايی يا چند صدايی: تشکيلاتهای سنتی وکلاسيک در جامعه ما همواره به سه اصل وحدت استراتژيک، وحدت ايدئولوژيک و وحدت تشکيلاتی تکيه می کردند وهمصدايی در تشکيلات را در اين سه بستر تعقيب می کردند و يا می کنند.
در حاليکه در تشکيلات توحيدی مورد نظر ما که همخوانی بيشتری با تشکيلاتهای معتقد به اومانيسم و اصالت انسان دارد، همصدايی( نه يک صدايی) از طريق سه اصل تفاهم(خرد جمعی)، همبستگی و مسوليت مشترک آنهم بر بستر فهم، احساس و تجربه مشترک (نه واحد) که اساسا امکان پذير نيست( زيرا فهم، احساس و تجربه واحد امکان پذير نيست آنهم در اين دنيای مدرن که اندويدوها شکل گرفتند. حال اصولی و يا غير اصولی و جوامع از حالت سنتی و قبايلی به نوعی خارج شدند و کمتربافتی قومی وعشيرتی دارند)
اين تفاهم و همدلی در تشکيلات بر اساس خط فکری مشترک، رهبری جمعی و روابط دموکراتيک شکل می گيرد.
در اين رابطه لازم است تا قدری بيشتر بحث کنيم.
در يک حرکت تشکيلاتی آنچه در کنار مسائل اعتقادی و جهت گيريهای عام سياسی و اجتماعی مبناست عبارتست از تفاهم و اعتماد متقابل افراد درون تشکيلات به همديگر.
اما اين تفاهم و اعتماد متقابل با آنچه که تشکيلاتیهای سنتی به نام وحدت ايدئولوژيک، وحدت استراتژيک و وحدت تشکيلاتی طرح می کردند به کلی متفاوت است.
در واقع تفاهم و وحدت با هم متفاوت هست. زيرا تفاهم همبستگی و مسوليت مشترک را بوجود می آورد در حاليکه وحدت در انجام وظيفه و تکليف معنی پيدا می کند. وظيفه و تکليفی که به شکل فريضه در می آيد. انجام همين فرايض و تکاليف هست که معتقدان به مسلک و مرامی مشترک را با هم به وحدت می رساند.
در تشکيلاتهای سنتی هنگامی که سخن ازوحدت به ميان می آيد به معنای آن هست که تمامی افراد تشکيلات به دنبال انجام وظايف و فرايضی هستند که توسط فرد و يا افرادی با صلاحيت، فرهمند، و با حقوق ويژه ديکته می شود.در اين رابطه مبانی ايدئولوژيک و استراتژيک و نيز تاکتيکهای محوری و خط مشی ها مسائلی نيستند که به بحث و بررسی و نهايتا تفاهم احتياج باشد، بلکه افراد درون تشکيلات بايد بدانها اعتقاد داشته باشند، با آنها به وحدت برسند و در انجام آنها از همديگر سبقت بگيرند و جانفشانی کنند.
وحدتی که نهايتا از طريق راس هرم القاء ، تفسير و توجيه می شود. اگر غير از اين باشد فرد و افراد درون تشکيلات به وحدت ايدئولوژيک، استراتژيک و تشکيلاتی نمی رسند و اين افراد در ايدئولوژی، تشکيلات و نهايتا رهبری که در هرم اين استوانه قرار دارد ذوب و حل نمی شوند. ذوب دررهبری و يا در ولايت و مراد و …. درکی وحدت گرايانه از هستی است که در جهان بينی توحيدی اساسا جايی نداشته و با آن متضاد هست:
اين فهم، احساس، و تجربه وقتی می تواند جمعی شود و در يک تشکيلات و جمع شکل بگيرد که بستر تفاهم، همدلی و اعتماد در آن وجود داشته باشد.
در بستر همين تفاهم، همدلی و اعتماد هست که مسوليت مشترک شکل گرفته و رشد فرد فرد افراد در درون يک مناسبات ساختاری به نام تشکيلات امکان پذير می شود و باز بر همين بستر هست که خط فکری و خط حرکتی مشترک و هم صدايی(نه يک صدايی) که با وحدت تشکيلاتی، وحدت استراتژژک و وحدت ايدئولوژيک متفاوت است، شکل می گيرد.
خط فکری و خط حرکتی مشترک و هم صدايی ای که از دل آنها مسوليت مشترک و همبستگی شکل می گيرد، به تمامی حکايت از حيات جمعی در يک حرکت ساختاری و تشکيلاتی دارد.
همه چيز در درون تشکيلات بر بستر تفاهم، اعتماد متقابل، و همدلی آگاهانه در چرخش هست. اگر تفاهم، همدلی آگاهانه و اعتماد متقابل در کنار اعتقاد مشترک و جهت گيری های مشترک اجتماعی- سياسی نباشد، هيچ ريسمان محکمی و جود ندارد که بتوان بر آن چنگ زد.
و باز در درون چنين تشکيلاتی است که رهبری جمعی و دموکراتيک، انتخابات درونی و دموکراسی درون تشکيلاتی معنی پيدا می کند.
هيچ مرکزيتی ازلی و ابدی نيست و هيچ صلاحيتی داری حقوق ويژه در اين تشکيلات مورد نظر نمی گردد:
به رسميت شناختن عقايد و آرای موجود در جامعه
به گمان بعضی ها به رسميت شناختن عقايد و آرای موجود در جامعه توسط يک سازمان سياسی يعنی تائيد نظرات و عقايد ديگران. در حالیکه نمی توان و نبايد عقايد و آرای مخالف را تائيد کرد بلکه بايد آنها را به نقد کشيد و مورد ارزيابی قرار داد و درصورت لزوم به افشائ آنها پرداخت و نهايتا آنها را محکوم کرد.
به رسميت شناختن آرا ء و عقايد مخالف به هيچ وجه تائيد آنها نيست، بلکه به لحاظ حقوقی به رسميت شناختن آنها ست. يعنی اينکه آنها دارای شخصيتی حقوقی و حقيقی هستند که در جامعه حق تبليغ؛ ترويج، انتشار مطالب، جذب نيرو، و کسب پايگاه اجتماعی و نهايتا مشارکت در حوزه عمومی و قدرت سياسی دارند.
اين امر به هيچ وجه تائيد آن آراء و اعتقادات نيست، بلکه در عرصه نظری وفکری بايد با آنها برخورد شود . حتی در آن هنگام که در فعاليتهای اجتماعی و سياسی با برخی از آنها اتحاد عملهای مقطعی و يا دراز مدت انجام می دهيم.
بنا براين به رسميت شناختن با تائيد کردن کاملا متفاوت است. به رسميت شناختن صاحبان آراء و عقايد ديگران يک امر کاملا حقوقی و شهروندی است، در حاليکه تائيد آن آراء و عقايد يک امر نظری و اعتقادی است که اساسا امکان پذير نيست.زيرا درصورت تائيد آنها بايد به نوعی نسبت به آنها سمپاتيک هم داشته باشيم.
مسئله نهادهای مدنی، جنبشها و نحله ها در ايران
مسئله مهم بعدی که برايمان بسيار با اهميت هست، مسئله نهادهای مدنی، جنبشها و نحله ها و رابطه اين سه مقوله با هم می باشد. و اينکه جريانات سياسی حول اين سه مقوله چه گونه می انديشند. آيا با جنبش ها و نهادهای مسقل ابزاری برخورد می کنند و يا اينکه برای آنها جايگاهی ويژه در تغيير و تحولات اجتماعی قائل هستند. هم چنين افول و صعود جنبشها در جامعه ما را محصول چه فاکتورهايی می بينيم . تبيين تئوريک اين مسئله و گامهای عملی برداشتن در اين رابطه يکی از مواردی است که بايد بدان توجه لازم را مبذول داريم.
شورای سوسياليستهای مسلمان
www.smtohidi.com
