پرونده هسته ای در مرحله زورآزمایی دیپلماتیک

رویای خوش باورانه حل خودبه خودی مشکلات سیاسی داخلی

علیرغم اینکه گروه دیپلماتیک آقای روحانی، حرفه ای ترین گروهی است که جمهوری اسلامی می توانست بفرستد و آقای روحانی تا لحظه کنونی توانسته است عایق بندی هایی بکند بین جنبه های سیاست داخلی و تاثیری که در نحوه پیشبرد مذاکرات می تواند داشته باشد؛ اما متاسفانه عایق های آقای روحانی، عایق های نفوذ ناپذیر نیستند/در فضایی که تا دو سه ماه آینده در فضای انتخابات آینده مجلس خواهیم بود اگر آقای روحانی نتواند این تناسب قوا را در داخل به شکلی تغییر بدهد من دورنمای خوبی برای آینده انتخابات مجلس و آینده دولت نمی بینم و راه حلی هم برای شاداب نگه داشتن فضای انتخاباتی با حداقلی از رقابت که در انتخابات ریاست جمهوری گذشته بوده نیست. جز اینکه آقای روحانی به فضای سیاسی داخل به طور جدی وارد شود و قولهایی که در دوره انتخابات داده است مقداری بیشتر برای رای دهندگان به خود و مردم قابل دسترسی کند.

با در نظر گرفتن پیچیدگی که مذاکرات هسته ای دارد، این مذاکرات اینک وارد مرحله تکنیک زمان بندی شده است. این زمان بندی و تکنیک اهمیتش بیشتر از این جهت است که حداقل مدتهای معینی تعیین می کند برای اینکه ابهاماتی که در متن توافق ژنو اولیه بوده را گام به گام رفع كند

 این مرحله یک مرحله زورآزمایی دیپلماتیک بسیار دقیق و حرفه ای است که هر کلمه، هر نقطه و هر زیر و زبری از متونی که طرفین مذاکره می گویند و مآلا به توافق می رسند در مشخص کردن محتوای نهایی موافقت نامه تعیین کننده است.

 با توجه به اینکه در ظرف زمانی و سیاسی خاصی این اندازه دقت در پیشبرد یک روند گفتگوی دیپلماتیک انجام می شود و با توجه به مشخصات خاصی که کم کم می توان گفت در جمهوری اسلامی ماهیتی شده و آن یک عجز ذاتی برای به جلو بردن یک مذاکره و تعامل بین المللی است (چون جمهوری اسلامی بسیار روزمره و لحظه ای گرفتار مسائل سیاسی داخلی است و به همین دلیل همین روزمرگی ولحظه ای عمل کردن روی رفتار دیپلماتیک وبین المللی هم سایه می اندازد)؛ می توان گفت بیشتر طرف ایرانی است که دراین مرحله مذاکرات که در واقع نوعی تدوین نقشه راه است، می لنگد تا طرف غربی. طرف غربی کارکشته است و دقیقا آنچه را که از این مذاکرات می خواهد می داند و دقیقا آنچه که می تواند به آن برسد و آنچه که احتمال دارد به آن نرسد را هم می داند و توانسته است تا حد امکان عایق بندی بکند بین سیاستهای داخلی هر کدام از اعضای 5+1 و هم چنین سیاستهای خارجی گاهی متفاوت و گاهی متناقض 5+1 بین خودشان. به همین علت به یک صورت واحد اولا 5+1 همه شان خواستار این هستند که ایران اعتمادبخشی در زمینه سیاست خارجی خود بخصوص پرونده هسته ای  را بالاتر ببرد و از طرف دیگر تضمین های کافی بدهد که پرونده اش لغزش بعدی به عنوان یک اقدام نظامی پیدا نخواهد کرد. متناسب با این وضعیت من می گویم طرف مذاکره کننده غربی خیلی بهتر می تواند مذاکره را پیش ببرد تا طرف ایرانی.

 طرف ایرانی یک مشکل اصلی که دارد این است که علیرغم اینکه گروه دیپلماتیک آقای روحانی، حرفه ای ترین گروهی است که جمهوری اسلامی می توانست بفرستد و آقای روحانی تا لحظه کنونی توانسته است عایق بندی هایی بکند بین جنبه های سیاست داخلی و تاثیری که در نحوه پیشبرد مذاکرات می تواند داشته باشد؛ اما متاسفانه عایقهای آقای روحانی، عایقهای نفوذ ناپذیر نیستند. معارضین این نقشه راه در داخل یا کسانی که متناسب با تموجات سیاسی روز در باره آن برنامه ریزی می کنند ابزارهای ایذایی زیادی در سر راه کار این دیپلمات ها دارند، به ترتیبی که یک گروه محدود و کوچکی در مجلس به نام گروه پایداری که شکست خورده انتخابات گذشته هم هست با ارتباطاتی که خارج از نهادهای رسمی و قانونی جمهوری اسلامی و با نهادهای موازی و یا ارتباطهای خاصی که با نهادهای انتصابی مثل تلویزیون، سپاه و ارگانهای مختلف آنها دارد، می تواند جوسازی هایی ایجاد کند که از نقطه نظر داخل مثل این است که آقای روحانی لبه پرتگاه قرار دارد. تمام این کوشش ها در جهت آن است که عملا نسبت برنامه دیپماتیک آقای روحانی را متزلزل کنند و هم از ایشان یک نوع باج گیری سیاسی در داخل بکنند و عملا آقای روحانی را در جنبه دوم سیاستش که سیاست داخلي است فلج کنند.

 من از ابتدا گفته ام و هنوز هم معتقدم که دینامیسم پیشبرد مذاکرات بین المللی و باز شدن فضای داخل، دو دینامیسمی هستند که با هم باید پیش بروند و می روند و صرف نظر از اراده و میل بازیگران؛ تنش زدایی با دنیای خارج خواه ناخواه در اوضاع فعلی ایران (و شرایط بین المللی) منجر به نوعی باز شدن فضای داخل می شود. برهمین اساس است که مخالفان این روند خرابکاری شان را از همان مرحله او ل شروع می کنند.

 همان طور که قبلا هم گفته ام، این دو دینامیسم مثل دو بال عمل می کنند. در شرایط کنونی گروه های فشار محدودی مثل گروه پایداری با بلندگوهایی که در رادیو و تلویزیون و ارگان های مختلفی که در سپاه دارند می خواهند جوی ایجاد کنند که دولت روحانی را در یک بالش فلج کنند. این به نظر من از نقطه نظر سیاسی قابل دوام نیست. ما ماه دهم فعالیت آقای روحانی هستیم. بعد از ده ماه برای دینامیسمی که تنها بخواهد با یک بال پرواز کند، مشکل ایجاد می شود. هم در صحنه داخلی و هم در صحنه بین المللی.

 من برای معارضین آقای روحانی که در واقع شکست خوردگان انتخابات گذشته در برابر او هستند، مسئله نرمش قهرمانانه را – در عین حال که برای جنبه بین المللی به کار رفته بود- دارای مصرف داخلی هم می بینم. یک عده  بعد از انتخابات ریاست جمهوری گذشته متوجه شدند که تناسب قوای داخلی این قدر قوی است که از لابلای چرخ و دنده و قالبی که معین کردند خودش را بروز می دهد و تشخیص این را دادند که نوعی نرمش قهرمانانه درآن ارتباط انجام دهند. تصور اینکه این نرمش قهرمانانه هم در داخل و هم در خارج می تواند با نوعی طبل پرسروصدای تبلیغاتی به پیش برود، با واقعیات سیاسی داخلی یا بین المللی نخواهد خواند. اما نتیجه منطقی این وضعیت چنان شده که آقای روحانی در سیاستهای دیگر خودش بجز در عرصه دیپلماتیک بیشتر فلج شده و عملا دینامیسم دولتش در حال لطمه خوردن است.

 در فضایی که تا دو سه ماه آینده در فضای انتخابات آینده مجلس خواهیم بود اگر آقای روحانی نتواند این تناسب قوا را در داخل به شکلی تغییر بدهد من دورنمای خوبی برای آینده انتخابات مجلس و آینده دولت نمی بینم و راه حلی هم برای شاداب نگه داشتن فضای انتخاباتی با حداقلی از رقابت که در انتخابات ریاست جمهوری گذشته بوده نیست. جز اینکه آقای روحانی به فضای سیاسی داخل به طور جدی وارد شود و قولهایی که در دوره انتخابات داده است مقداری بیشتر برای رای دهندگان به خود و مردم قابل دسترسی کند.

 انتظار اینکه با کم شدن تحریم ها، فضا چنان باز خواهد شد که همان ریخت و پاش قبلی خواهد بود و در آن صورت از آن ریخت و پاش مقداری هم به مردم محروم می رسد و رای دهندگانی را پای صندوق می آورد که در برابر معارضین مختلف آقای روحانی ایستادگی کنند رویای بسیار خوش باورانه ای است.

 در لحظه کنونی به مقدار زیادی پیشبرد صحیح و درست مذاکرات در خارج در گرو ایجاد تعادل در مسائل سیاسی داخلی است در غیر این صورت این عدم تعادل برای خود کسانی که امروز بیشتر مسئولیت سیاست خارجی را بر دوش می کشند و می خواهند در مذاکرات به شکلی ایران را به فضای بین المللی و تعامل بین المللی برگردانند یا حداقل سایه سنگین تحریم را از سر ایران بردارند؛ مشکلات عدیده ایجاد می کند.

سایت ملی – مذهبی محلی برای بیان دیدگاه های گوناگون است.

مطالب مرتبط

جمال الطاهر محقق و متخصص رسانه‌ای تونسی در مونترال، کانادا:مترجم علی سرداری

در تاریخ تونس، یک پارادوکس دردناک تکرار می‌شود: بسیاری از چهره‌هایی که زندگی، اندیشه و مبارزه خود را وقف کشور کردند، در نهایت به انزوا، بدنامی، تبعید، زندان و گاهی حتی مرگ دچار شدند، پیش از آنکه بعدها به‌عنوان بخشی از وجدان ملی دوباره کشف شوند.

عصام نعمان:مترجم علی سرداری

آیا پس از همه اقداماتی که اسرائیل و آمریکا علیه لبنانی‌ها، فلسطینی‌ها و ایران انجام داده‌اند و همچنان ادامه می‌دهند، رواست که رؤسای جمهور عون و سلام به ایران حمله کنند، گویی می‌خواهند حمایت بی‌قید و شرط آن از لبنان را رد کنند؟ در حالی که ایران شرط پایان جنگ را تعهد جدی اسرائیل به توقف تجاوز و عقب‌نشینی از اراضی اشغالی لبنان می‌داند.

نوران بدیع – مترجم: علی سرداری

عبدالجواد یاسین، مانند بسیاری از متفکران منتقد، با واکنش‌های متفاوتی روبه‌رو شده است. در حالی که روشنفکران بسیاری از او حمایت می‌کنند، جریان‌های سنت‌گرا او را متهم به چالش‌کشیدن اصول اساسی اسلام می‌دانند. این تقابل میان قدیم و جدید، میان فقه سنتی و تفسیرهای مدرن، یاسین را به چهره‌ای محوری در بحث آینده اسلام تبدیل کرده است.