منافع عظیم و مختلف دور پرونده هسته ای

راه حل دولت روحانی؛حفظ تناسب قوا در بدنه اجتماعی

پرونده ای که با کهنه شدنش در چند دهه، منافع اقتصادی و سیاسی گوناگونی در نقاط مختلف ایجاد کرده؛ امروز دارندگان آن منافع بی تفاوت نخواهند نشست و هر کدام با تمام ابزار خود به میدان خواهند آمد.

توافقهای ژنو در رابطه با پرونده هسته ای ایران در واقع یک نوع توافق بر سر نقشه راه موقت است. هم چنین توافقی است که هر مرحله اش با کل آن کاملا پیوند خورده است. یعنی پیشرفت کلش منوط به پیشرفت هر مرحله است و در هر لحظه می تواند کل قضیه زیر سوال برود. چنین توافقی اصلا به این ترتیب توانسته میسر باشد که هر آن امکان آن وجود دارد که دو طرف توافق، پایشان را از آن بیرون بکشند. بدین ترتیب توافق شکننده ای است. در عین حال همین توافق به عنوان بیان اراده مشترک طرفین دعوا برای تجربه کردن یک دوران جدید و نزدیک کردن مواضع طرفین به همدیگر اهمیت دارد. اما این معضل را هم دارد که پرونده ای که با کهنه شدنش در چند دهه، منافع اقتصادی و سیاسی گوناگونی در نقاط مختلف ایجاد کرده؛ امروز دارندگان آن منافع بی تفاوت نخواهند نشست و هر کدام با تمام ابزار خود به میدان خواهند آمد.

بنابراین حفظ کردن پویایی این اراده مشترک امر مشکل و هنرمندانه ای است. هنر در اینجا به معنای هنر کشور داری است. این امر به معنای این نیست که از همین الان بگوییم چنین توافقی محکوم به شکست یا پیروزی است؛ توافقی است که پیشبردش سخت است و هنر بسیار می خواهد اما به دلایل گوناگون درشرایط جهانی، هرگز شانس پیش بردن این توافق به اندازه الان فراهم نبوده است به خصوص از نقطه نظر طرف اروپایی و آمریکایی به دلایل مختلفی که بخش عمده ای از آن دلایل مربوط به پرونده هسته ای ایران نیست و مربوط به مسائل دیگر است و اراده مربوط به پیش بردن و به نتیجه رسیدن مذاکرات آن اندازه قوی هست که با انواع و اقسام تحریکاتی که از جانب مخالفین این قرارداد در دنیای غرب و متحدانش انجام می شود هم چنان افق مثبتی در باره آن وجود دارد.

در مورد طرف ایرانی هم ضرورتهای اقتصادی و ضرورتهای سیاسی و تناسب قوای سیاسی که در انتخابات گذشته ریاست جمهوری بروز پیدا کرد به حد کافی قوی هست که برای بخش عظیمی از جامعه رسیدن به یک راه حل تنش زدا در پرونده هسته ای را به عنوان یک مطلوب قلمداد کند. اما متاسفانه در داخل سیستم خود ایران کشمکش و زورآزمایی سیاسی امری است که به طور دائم جریان دارد. اگر حاکمیت و بخصوص بخشی از حاکمیت به نوعی بر سر پیکان این مبارزه برای تنش زدایی قرار گرفته- به طور مشخص آقای روحانی و کسانی که انتخابات ریاست جمهوری گذشته را بردند- متوجه حساسیت چنین وضعیتی نباشند موفق نخواهند شد. متوجه این مسئله که بدون ایجاد یک تناسب قوای واقعی در داخل جامعه ایران نمی توانند از پس حریفهایی که مخالف پرونده هسته ای و تنش زدایی از آن هستند بربیایند. این نیروها تمایل دارند که یا پرونده هسته ای را با شکست مواجه کنند چون شرایطشان بیشتر با تنش تامین می شود و یا آن را از محتوای داخلی و بین المللی خودش خالی کنند.

اگر چنین امری در داخل ایران اتفاق بیفتد یعنی دولت روحانی نتواند تناسب قوای لازم را برای حفظ دست آوردهای خودش در مذاکرات در بدنه جامعه به وجود آورد و به آن استمرار ببخشد در آن صورت  باز جمهوری اسلامی از خودش نشان می دهد برای پیشبرد سیاستهای بین المللی اش فلج است و نمی تواند کاری انجام دهد. در این حالت اگر کوششی که اسم توافق ژنو را به خود گرفته است شکست بخورد جمهوری اسلامی مواجه با بحران بین المللی بسیار سنگین تر و شدیدتری از آنچه که قبل از توافق ژنو بوده است خواهد شد.

سایت ملی – مذهبی محلی برای بیان دیدگاه های گوناگون است.

مطالب مرتبط

منیر شفیق – اندیشمند و نویسنده سیاسی:مترجم علی سرداری

چندین سو تشدید شد: لزوم حل بحران تنگه هرمز، تشدید درگیری برای پایان دادن به محاصره بنادر ایران، کاهش محبوبیت داخلی، نزدیک شدن انتخابات میان‌دوره‌ای و تعمیق بحران اقتصادی در آمریکا و جهان.
علاوه بر این، ناامیدی تقریباً کامل از دستیابی به هدف اعلام‌شده جنگ ـ یعنی تغییر رژیم ـ نیز وجود داشت. این ناکامی نه تنها به دلیل مقاومت و انسجام رهبری ایران و وحدت مردم، بلکه به دلیل استقامت سیاسی و نظامی ایران در مدیریت جنگ و درگیری بود. همه این عوامل، رئیس‌جمهور آمریکا را وادار کرده است که یافتن نوعی توافق را بر بازگشت به جنگ ـ آن‌گونه که نتانیاهو می‌خواهد ـ ترجیح دهد؛ به‌ویژه پس از اصرار ترامپ مبنی بر اینکه هرگونه آتش‌بس یا توافق بعدی باید شامل لبنان و شاید غزه نیز باشد. این موضوع روابط میان ترامپ و نتانیاهو را تیره کرده است، چنان‌که در مکالمه تلفنی ماقبل آخر آنها آشکار شد.

جمال الطاهر محقق و متخصص رسانه‌ای تونسی در مونترال، کانادا:مترجم علی سرداری

در تاریخ تونس، یک پارادوکس دردناک تکرار می‌شود: بسیاری از چهره‌هایی که زندگی، اندیشه و مبارزه خود را وقف کشور کردند، در نهایت به انزوا، بدنامی، تبعید، زندان و گاهی حتی مرگ دچار شدند، پیش از آنکه بعدها به‌عنوان بخشی از وجدان ملی دوباره کشف شوند.

عصام نعمان:مترجم علی سرداری

آیا پس از همه اقداماتی که اسرائیل و آمریکا علیه لبنانی‌ها، فلسطینی‌ها و ایران انجام داده‌اند و همچنان ادامه می‌دهند، رواست که رؤسای جمهور عون و سلام به ایران حمله کنند، گویی می‌خواهند حمایت بی‌قید و شرط آن از لبنان را رد کنند؟ در حالی که ایران شرط پایان جنگ را تعهد جدی اسرائیل به توقف تجاوز و عقب‌نشینی از اراضی اشغالی لبنان می‌داند.

مطالب پربازدید

مقاله