ناصر فکوهی از چهره های برجسته دانشگاهی کشور در یاداشتی خاطرت پرویز ثابتی و فیلم مستند از تهران تا قاهره را نقد کرده است.
وی در بخشی از یادداشت خود که در خبرگزاری ایلنا منتشر شده آورده است:« فیلم از تهران تا قاهر به گونهٔ «نمایش»ی در نمایش دیگر تهیه شده است: فرح پهلوی نه به مثابه یک بازیگر رژیم گذشته، بلکه به مثابه یک «تماشاچی حیرت زده» آن دوران، دائما از دیدن فیلمها و مصاحبههای قدیمی، تکرار میکند «برای اولین بار است» که اینها را میبیند؛ دانما اظهار شگفتی میکند و یا به سادگی میگوید: «واقعا نمیدانم دربرابر این همه دروغ، چه میتوان گفت؟»
فکوهی پس از این توضیح ادامه داده است:« فیلم در حقیقت نه یک «مستند» بلکه یک «ضدمستند» است، یعنی از تمام ابزارهای فیلمسازی برای واژگون کردن تاریخ در آن استفاده شده است. و البته به همین دلیل نیز شاید تصور شود بتواند به شدت بر یک تماشاچی جهان سومی که دانما باید شعارش این باشد که: «چه فکر میکردیم و چه شد؟» تاثیرگذار باشد. هر چند حتی بر همین تماشاچی نیز تاثیر برخلاف تصور سازندگان در تحلیل ما، بسیار کوتاه مدت و در حوزه کنش اجتماعی تقریبا معادل صفر است، کما اینکه واکنشهای مثبت و منفی به آن، نیز چنینند: سازوکارهای رفتارهای اجتماعی و به ویژه رفتارهایی چون شورش و انقلاب که در حوزه آنومی قرار میگیرند، چنان پیچیدهاند، که ورزیدهترین تحلیلگران نیز همواره باید به صورتی بسیار نسبی درباره آنها صحبت کنند. در نهایت هم آیا نباید با کنشگر اصلی فیلم همداستان شد و پرسید «واقعا نمیدانم چرا این طور شد؟». هیچ مشکلی در این پرسش وجود ندارد جز آنکه به شدت تکراری و به شدت ملال آور است. زیرا هربار یک نظام دیکتاتوری که بنا بر تعریف نظامی خود ویرانگر است یعنی آنقدر در اطراف خود همه چیز را نابود میکند، همه دشمنان خیالین خود را از سر راه بر میدارد، همه سوپاپهای اطمینان را مسدود میکند، و تمام ابزارهایی را که میتوانند به او کمک کنند که بفهمد «چه چیز دارد میشود» و «چه باید کرد» را نیست میکند تا سرانجام نوبه نابودی به خودش برسد، همین سئوال مضحک دوباره تکرار میشود. حوادث موسوم به «بهار عرب» در طول یکی دو سال اخیر به صورتی کاریکاتور مانند این امر را در باره چندین و چند دیکتاتور جهان سومی دیگر نشان دادند.»
فکوهی در یادداشتش همچنین خاطرات پرویز ثابتی مامور سابق سازمان اطلاعات زمان شاه را نقد کرده و تاکید کرده این دو اثر در راستای وارونه کردن حقیقت هستند و چندان نمی توانند از تاثیرگذاری اجتماعی قابل توجهی برخوردار باشند.
