سه شنبه ۲۳ام آبان ۱۳۹۶ , ساعت: ۰۹:۰۸کد مطلب : 105856 نسخه قابل چاپ

دلیل تاخیر در کناره گیری ملک سلمان از قدرت چیست؟

تعجب نمی کنیم که نام محمد بن سلمان ولیعهد سعودی این روزها بیش از هر نام دیگری در گوگل و یا هر موتور جستجوی دیگری دیده می شود؛ اخبار وی تقریبا در صدر بیشتر روزنامه های جهان است.

به گزارش شفقنا، روزنامه فرامنطقه ای رای الیوم به سردبیری عبدالباری عطوان در مطلبی به بررسی تحولات اخیر عربستان پرداخت و نوشت: بن سلمان توانست در طول دو سال نه فقط عربستان بلکه کل منطقه را مثبت  یا منفی تغییر دهد. عده ای در شرق و غرب از سرعت چنین تغیییراتی و بازتاب منفی احتمالی آنها نگران هستند که نگرانی آنها کاملا مشروع است زیرا از اختلاف مقیاس ها و معیارهایی که در گذشته در عربستان مورد استفاده قرار می گرفت، نشات می گیرد چه آنکه این کشور در طول هشتاد سال گذشته به هیچ وجه شاهد چنین تحولات سریعی نبوده و از هرگونه تغییر وحشت داشته است.

ثبات حکومت و معادلات آن در دولت عربستان سعودی بر سه ستون استوار بود: اول انسجام و توازن در محافل خاندان حاکم، دوم استناد به نهاد دینی وهابیت و سوم تقویت دولت رفاه و مراقبت از شهروندان سعودی به دور از هرگونه مالیات و در ازای اطاعت از ولی امر.

این سه ستون اکنون ترک برداشته است؛ انسجام و توازن در خاندان تغییر کرده و در پی کودتایی که به رهبری  بن سلمان رخ داده، دچار تحول شده که با سرنگونی بیش از ۱۱ امیر از نوادگان عبدالعزیز آل سعود همراه بوده است.

گذشت بیش از ده روز از رویدادهای این کودتا یعنی بازداشت ۲۰۰ نفر از امرا و وزرا و تجار زیر عنوان مبارزه با فساد و بلوکه کردن بیش از ۴۰۰ میلیادر دلار از حساب ها و دارایی های آنها بدون هرگونه محاکمه و یا دفاع قانونی بسیاری از ناظران را واداشته است تا به این باور برسند که روش شوک آوری که در این خصوص پیروی شده، ثمره داده است و تنها گام باقی مانده ای که همچنان در صندوق محمد بن سلمان به جا مانده و هنوز نسبت به آن اقدام نکرده، رسیدن به تخت پادشاهی و عهده دار شدن رسمی تمامی مسئولیت های حکومت و اختیاراتی  است که در عمل بر آنها سیطره یافته است.

در این زمینه دو عقیده وجود دارد که حامل دو دیدگاه متفاوت هستند:

عقیده اول می گوید راه برای به پادشاهی رسیدن بن سلمان هموار است و هر لحظه امکان دارد پادشاه سعودی به نفع پسرش از قدرت کناره گیری کند.  شبکه العربیه وفادار به ولیعهد سعودی اخباری در این زمینه منتشر کرد اما اخبار خود در این خصوص را پس گرفت و عقب نشینی کرد علاوه بر این افراد نزدیک به کاخ پادشاهی عربستان توئیت هایی منتشر کردند که کناره گیری پادشاه از قدرت در خلال چند ساعت آتی را تایید می کنند اما ساعت ها و شب ها گذشت و این پیش بینی ها تایید نشد و هیچ بیانیه یا اطلاعاتی که دلایل این موضوع را مشخص کند، منتشر نشد.

اما عقیده دوم معتقد است که کناره گیری جزو سنت های خاندان حاکم در عربستان نیست و تنها یک بار در دهه شصت قرن گذشته رخ داد و آن زمانی بود که ملک سعود بزرگترین فرزند بنیانگذار سعودی به نفع برادر کوچکترش ولیهدش ملک فیصل بن عبدالعزیز از قدرت کناره گیری کرد  و و این پیشینه با حمایت موسسه دینی این کشور یعنی هیئت علمای ارشد وهابیت و بیشتر خاندان حاکم صورت گرفت که تعداد آنها در مقایسه با امروز بسیار اندک بودند.

صاحبان این عقیده در تایید گفته های خود، ملک فهد بن عبدالعزیز را مثال می زنند که بیماری ده سال او را زمین گیر کرد اما با این حال از قدرت کناره گیری نکرد و از تخت بیماری حکومت و از طریق فرزندش عبدالعزیزکه گمان می رود اکنون دربازداشت است یا تحت اقامت اجباری است، حکومت را اداره می کرد و شاید همین باعث شد تا ملک عبدالله هیئت بیعت را متشکل از نخبگانی از امرای خاندان حاکم برای جلوگیری از وقوع چنین مساله ای تاسیس کند هرچند که فعالیت آن به شیوه مستقیم یا غیرمستقیم تعلیق شد.

ترجیح یک عقیده برعقیده دیگر دشوار است اما ما فرصت های موفقیت عقیده اول و برتری آن بر عقیده دوم را بعید نمی دانیم زیرا عربستان تغییر کرده و دهه شصت و یا نود نمی تواند قیاس مناسبی برای اکنون باشد علاوه بر این امیر بن سلمان برای عهده دار شدن حکومت عجله دارد و هیج نشانه ملموسی درباره وجود مخالفت قوی با او و رویایی اقتصای و سیاسی اش چه در داخل و چه در خارج حداقل تاکنون وجود نداشته است.

عربستان سعودی در برابر یک تقاطع تاریخی قرار دارد و در صورتی که در همه این گزینه ها و یا برخی از آنها اشتباهی رخ دهد، مستوجب خطرات زیادی خواهد شد. ما در پیش بینی عجله نمی کینم و منتظر می مانیم.


حوزه :
برچسب ها :

مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.