یکشنبه ۱۳م دی ۱۳۹۴ , ساعت: ۰۹:۱۰کد مطلب : 89764 نسخه قابل چاپ

پیمان، پشتیبان سبز جنبش سبز

دکتر پیمان می گوید:”جنبش سبز ایران نیز همانند نهضت ملی کردن نفت، به تشکیلاتی با هدف های سیاسی و اجتماعی عام و مشترک میان همه نیروهای جامعه نیاز دارد که با ماهیت «جنبشی» و خصلت فراگیر و سیال و غیرمتمرکز آن تناسب داشته باشد. چنین تشکیلاتی با یک “جبهه” ائتلافی از چند حزب سیاسی فرق دارد. اعضاء این جنبش، افزون بر اعضاء و هواداران احزاب و گروهها و انجمن ها، میلیونها مردم ایران از اقشار و نیروهای اجتماعی گوناگون و نیز فعالان سیاسی و مدنی و صنفی و دانشگاهی و فرهنگی اند.”

دکتر حبیب الله پیمان از جمله شخصیتهای سیاسی و تأثیرگذار است که تلاش فراوانی برای حل مشکلات دیرپای جامعه ایران کرده است. وی از معدود فعالان سیاسی است که علاوه بر عرصه سیاسی در عرصه نظری و اجتماعی نیز بسیار فعال بوده است. اقبال به پیمان در عرصه اجتماعی فراز و فرود زیادی داشته است. وی گاه در جایی ایستاده که علاوه بر انبوه مردم بسیاری از مقامات و مسئولین نیز خود را وامدار اندیشه‌ها و تحلیلهای خود دیده‌اند و حتی سفرای کشورهای اروپائی در صف دیدار او ایستاده‌اند؛‌ و گاهی تنها خود را در جمع محدود یاران نزدیک خود در زیرزمین خانه‌مسکونی‌اش یافته‌است؛ اما در تمام این سالهای طولانی هیچ یک از این فراز و فرودها بر آتش درونی او و اشتیاقش برای برابری و آزادی ایران تأثیر نگذارده است. آزادی و سوسیالیسم دو بال اندیشه و عمل دکتر پیمان در طول حیات فکری و سیاسی خود بوده است. اما آنچه که در این مقاله بدان توجه می‌کنیم همراهی عملی و نظری دکتر پیمان با جنبش سبز مردم ایران پس از کودتای انتخاباتی سال ۱۳۸۸ بوده‌است.
دکتر پیمان که پیشتر سالیان درازی از عمر خود را صرف تفکر و نگارش اندیشه‌های خود در مورد استبداد کرده بود؛ اینک خود را همراه با جنبشی می‌یافت که در مقابل استبداد به دفاع از حق رأی و انتخاب خود به پا خاسته بود؛ پیمان پیشتر در چندین کتاب و مقاله به موضوع استبداد و حکومت غارتی در ایران پرداخته بود؛‌ او در کتاب “ایران، نامنی و بی‌ثباتی پایدار” نشان داده بود که ایران که به دلیل موقعیت استراتژیک خود در درازای تاریخ همواره مورد هجوم قبایل و دولتهای مختلف بوده است و تشکیل حکومتها اگر چه در آغاز با هدف ایجاد امنیت برای مردم بوده‌است؛ اما به مرور خود حکومتها نیز تبدیل به یکی از عوامل ناامنی برای مردم شده‌اند.همچنین مقالات مختلفی از وی نیز در این زمینه موجود است.
‌پیمان که حداقل از سال ۱۳۷۶ و نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری، آرام آرام خود را درون سبک و سیاق جدیدی از مبارزه اجتماعی با هدف دستیابی به آزادی و سوسیالیسم به عنوان دو هدف همیشگی خود یافته بود و در این راه مدت زیادی نیز زندانی شده بود. از آغاز مبارزات انتخاباتی سال ۸۸ مشوق حضور در انتخابات ریاست جمهوری بود. وی از آغاز رقابتهای ریاست جمهوری به ظرفیتهای میرحسین موسوی به عنوان مهمترین گزینه حل بحران در جامعه پی برد و از او حمایت کرد. پیمان در مصاحبه‌ای در تاریخ ۱۸ اسفند ۸۷ در این مورد به پایگاه خبری آفتاب گفت: “(میرحسین موسوی) در یک دوره و در شرایط خاص و دشوار کشور ثابت کرده است به لحاظ مدیریتی دارای توان و قدرت سازماندهی جهت پیشبرد برنامه‌ها است؛ این توانایی در شرایط فعلی هم می‌تواند راهگشا باشد”
با اقبال بی نظیر مردم به صندوقهای رأی در انتخابات ریاست جمهوری در حالیکه همگان انتظار نتایج حضور خود در صحنه انتخابات را می‌کشیدند؛ نتایج اعلام شده شگفتی همگان را برانگیخت. و کودتای انتخاباتی شگفتی به وقوع پیوست.
دکتر پیمان در نخستین واکنش به این کودتای انتخاباتی در تاریخ ۷ تیر ۸۸ ضمن دفاع از تصمیم مردم به حضور در انتخابات و همراهی با معترضان تحلیل خود را از شرایط چنین بیان کرد:” دوستان عزیز، من به نوبه خود همه جا با قلم و زبان شما را به شرکت در انتخابات ترغیب کردم و آن را فرصتی برای حضور و نمایش همبستگی ملی و ایجاد تغییر شمردم، از این کار پشیمان نیستم. شما نیز نه خود و نه دیگران را به خاطر آن سرزنش نکنید. زیرا درست است که تا این لحظه اجازه نداده اند نامزد مورد نظر شما به عنوان رئیس جمهور منتخب مردم شناخته شود، اما دقیق تر که بنگریم، در این رقابت پیروز حقیقی شما هستید؛ زیرا توانستید همبستگی و قدرت ملی خود را به نمایش بگذارید. قدرتی که سی سال مورد انکار و بی اعتنایی قرار می گرفت، بعد از این رخداد پرشکوه حتی اقتدارگرایان نیز مجبور شدند حضور میلیونی شما را به حساب بیاورند و آن را از آنچه عادتاً «آشوب گر» و «خرابکار» می نامند، متمایز اعلام کنند.”
وی در همین بیانیه جنبش سبز را چنین توصیف می‌کند: “جنبش سبزی که با حضور گسترده خواستاران تغییر در انتخابات پدید آمده است، حرکتی صد در صد اصیل، بومی، درون زا و «ایرانی» است. ریشه در تجربیات و نهضت های تاریخی ایران، مشروطیت و هنضت ملی و انقلاب اسلامی دارد، همان هدفها و ارزش ها را به طور مسالمت آمیز در ظرف شرایط موجود و با میانه روی و اعتدال دنبال می کند. بر خلاف ادعای کژاندیشان، جنبشی وارداتی، «تحمیلی» و «مخملی» نیست. نه تنها با ارزشهای ملی و دینی ما و جوهره انقلاب بهمن ۵۷ و هنضت های ملی پیش از آن ضدیت ندارد که به عکس هدفی جز احیاء و تحقق همان ارزش ها و هدفها را دنبال نمی کند. هدفها و ارزشهایی که در سه دهه گذشته مغفول ماندند و مورد بی اعتنایی قرار گرفتند.”
وی تنها ۹ روز پس از این بیانیه مجدداً در تاریخ ۱۶ تیرماه ۸۸ حکومت را به چالش کشید و پرسید: “چرا اکنون ملت و در پیشاپیش آنها جوانان و زنان برومند ما که با پاکی و خلوص و صمیمیتی ستودنی برای احیای ارزش ها و تحقق همان ۶ هدفهایی که انقلاب ۵۷ و جنبش های پیشین در مشروطیت و نهضت ملی برای تحقق آنها پدید آمدند، یکدل و یک جهت و در چارچوب هویت ملی، دینی، ایرانی و برای اصلاح امور قدم به میدان نهاده اند، آنان را به بدترین شکل سرکوب کرده و نهال های امید و نشاط را در دلهاشان می خشکانند و به جای آن بذر یأس و نفرت و بدبینی و بی اعتمادی می افشانند؟”
وی در ادامه همین مطلب به مسئولان یادآوری کرد: “تجدید انتخابات، تقاضای یک یا چند گروه و حزب سیاسی و یا رقبای شکست خورده در انتخابات نیست. وجدان ملت ایران انجام آن را برای اعاده آرامش و اعتماد و وفاق در جامعه طلب می کند. پذیرش این درخواست از سوی حاکمان نشانه احترام به اراده و رأی ملت و رعایت مصالح کشور است. اگر مصالح کشور و نظام موجب شد که تقاضای پذیرش آتش بس ایران و عراق با همه تلخی آن از سوی مسئولان وقت پذیرفته شود، چرا نباید تقاضای اکثریت مردم ایران برای تجدید انتخابات که متضمن مصالح بزرگتری برای کشور و نظام است، مورد قبول مسئولان قرار نگیرد؟”
پیمان تنها دو روز بعد در تاریخ ۲۰ تیرماه ۸۸ مجدداً‌سرکوب خشن معترضان را به چالش کشید و پرسید : “همه جهانیان صحنه فجیع و دردناک کشته شدن دختر جوان را بر روی آسفالت خیابان دیدند؟ آیا او نیز از آشوب گران بود؟ او و بسیاری دیگر همسان وی به چه گناهی کشته شدند و پدر، مادر، همسر و فرزندانشان به چه جرمی داغدار گشتند؟ جرم بیش از یک هزار نفری که در این چند روز بازداشت شدند مشخص شده است؟ آیا این اقدامات نظر کسانی را تأیید نمی کند که می گفتنددر ایران اسلامی، دموکراسی و انتخابات سالم و آزاد ناممکن است و با وجود این نظام امور کشور از این طریق اصلاح نمی گردد؟”
وی در ادامه به شدت حکومت سرکوب و کودتا را نقد کرده، شکست اخلاقی آنها را یادآور شد و نوشت: “خطاست اگر تصور شود با خاموش کردن صدای اعتراض میلیونها مردمی که در طلب احقاق حق قانونی خود هستند و اصرار بیهوده در بی عیب و نقص خواندن نتایج اعلام شده؛ یک پیروزی مسلم برای جناح حاکم در دولت و برگزار کنندگان انتخابات رقم زده اند. اگر پیروزی متصور باشد، نصیب میلیونها مردمی شده است که برای نجات آراء خود (یعنی اراده و وجدان انسانی و حقوق حاکمیت خویش) به خیابانها روان گشتند. هر چند از برابر سپاهی از نیروهای امنیتی و نظامی عقب نشستند، اما یک پیروزی بزرگ اخلاقی و سیاسی نصیب آنان شد. به عکس آنان که در این آزمون بزرگ امانت دار صدیق آراء مردم نشدند، دچار شکست اخلاقی و معنوی بزرگ و جبران ناپذیری گشتند. پیروزی کوتاه مدت سیاسی-نظامی (دنیایی) به فرض حصول نباید چشمهای آنان را از دیدن آثار و عواقب درازمدت (و اخروی) چنان شکست اخلاقی و معنوی بزرگی ناتوان کند. دل بستن به قدرتی که با این شیوه های ضد الهی-انسانی به دست می آید، در فرهنگ دینی ما مفهومی جز “دنیاپرستی” و “دنیا طلبی” در برابر “دور اندیشی” و “آخرت نگری” و “خدابینی” ندارد.”
دکتر پیمان همچنین با در نظر داشت تجارب فراوان تاریخی از جنبش ملی شدن صنعت نفت تاکنون به ضرورت سازماندهی جنبش سبز توجه داشت. وی در تاریخ ۲۸ تیرماه ۸۸ در این مورد چنین نوشت:‌ “جنبش سبز ایران نیز همانند نهضت ملی کردن نفت، به تشکیلاتی با هدف های سیاسی و اجتماعی عام و مشترک میان همه نیروهای جامعه نیاز دارد که با ماهیت «جنبشی» و خصلت فراگیر و سیال و غیرمتمرکز آن تناسب داشته باشد. چنین تشکیلاتی با یک “جبهه” ائتلافی از چند حزب سیاسی فرق دارد. اعضاء این جنبش، افزون بر اعضاء و هواداران احزاب و گروهها و انجمن ها، میلیونها مردم ایران از اقشار و نیروهای اجتماعی گوناگون و نیز فعالان سیاسی و مدنی و صنفی و دانشگاهی و فرهنگی اند”
ما اینک در حالی هشتادمین زادروز او را جشن می‌گیریم که همچنان سرزنده و پایدار به مسیر سبزی که بیش از شش دهه پیش آغاز کرده‌است؛ ادامه می‌دهد و نمی‌توان نقش مهم همسر و همراهش مینو مرتاضی لنگرودی را در طی این مسیر دشوار و دراز نادیده گرفت. شخصیتی که خود نیز چون پیمان دغدغه های عمیق سیاسی و اجتماعی داشته و در جنبش دموکراسی‌خواهانه مردم ایران و بویژه جنبش زنان نقش آفرینی کرده‌است. هشتادمین زادروز پیمان بر او، مینو مرتاضی و همه همراهانش مبارک باد.


مخاطبان محترم، سایت ملی-مذهبی از دریافت نظرات سازنده شما برای بهبود کیفیت مطالب استقبال می کند. انتقادهای شما و راهکارهایتان می تواند تحریریه سایت را در افزایش کیفیت مطالب کمک کند.

این سایت از نظر هویتی ملی-مذهبی ، اما از نظر حقوقی مستقل است.