روشنفکر خدا را کوچک و پرتابلی کرد، آن خدا دیگر مبسوط‌الید نیست. حالا خودش هم که جانشین آن خدای کوچک است، اصلاً هیچ مسئولیتی ندارد، یعنی اصلاً بنا نیست اتفاقی بیفتد. بنا نیست که پیرامونش را تغییر دهد و بهبودی حاصل شود. به نظر من این مبنای تئوریکی است که انسان به جایگاهی که خدا در طراحی اولیه برایش در نظر گرفته است، بازگردد. خدا بااینکه از آدم ناامید شد، عهد استواری در آدم نیافت، ولی بالاخره همان آدم را که هبوط کرد، سلطنت زمینی به او داد و به او گفت که جانشینی. و این جانشینی در مراحل مختلف فراموش شد. حال در ایران می‌توان گفت بیش از همیشه به هاله فراموشی سپرده شده است. هیچ احساسی وجود ندارد. همین‌که هرکسی می‌خواهد بار خودش را ببندد، نشان‌دهنده این است که اصلاً احساس جانشینی‌ای وجود ندارد. به نظر محدود من مبنای تئوریک این بود.